Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Psychologia rozwoju człowieka II 2500-PL-PS-OB2L-1
Wykład (WYK) Semestr letni 2020/21

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Egzamin
Literatura:

1. Rozwój w okresie dzieciństwa

Obowiązuje znajomość tematyki prezentowanej podczas wykładu Psychologia Rozwoju Człowieka I.

2. Obserwacja dziecka

Hornowska, E., Brzezińska, A. I, Appelt, K., i Kaliszewska-Czeremska, K. (2014). Rola środowiska w rozwoju małego dziecka–metody badania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Rozdział: Metody badania psychologicznego stosowane w ocenie rozwoju małego dziecka, s. 35-60.

3. Zabawa

Brzezińska, A., Appelt, K. (2016). Psychologia rozwoju człowieka. W: D. Doliński, J. Strelau, Psychologia akademicka. Podręcznik, tom 2. Gdańsk: GWP. Fragment podrozdziału Zabawa i nauka, s. 201-205.

4. Rozwój językowy

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Rozdział 9.

5. Rozwój pojęcia ja I poznania społecznego

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Str. 253-255, Rozdział 11.

6. Badanie rozwoju - narzędzia do oceny rozwoju psychomotorycznego, poznawczego, emocjonalnego i społecznego w dzieciństwie

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Str 213-221, Rozdziały 6, 8.

7. Badanie rozwoju – metody stosowane w badaniach naukowych

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Str. 38-65.

8. Rozwój w rodzinie i rodzicielstwo

Cierpka, A. (2003). Systemowe rozumienie funkcjonowania rodziny. W: A. Jurkowski (red.) Z zagadnień współczesnej psychologii wychowawczej. Warszawa: Wyd. PAN

Lubiewska, K. (2019). Przywiązanie w kontekście wrażliwości rodzicielskiej, socjalizacji oraz wpływów kulturowych. Warszawa: PWN. (s. 114-117, 133-141)

9. Rozwój emocjonalny i samoregulacja

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Str. 413-427.

Mischel, W. (2015). Test Marshmallow. O pożytkach płynących z samokontroli. Sopot: Smak Słowa. Myślenie chłodne i gorące (s.49-65). Funkcja wykonawcza (s. 110-114). Rola przekonań (s.114-119)

Siegel, D. J. (2016). Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania. Podkowa Leśna: MiND. Dążenie do nagrody: impulsywność, podatność na uzależnienia, hiperracjonalność (s.63-68). Przebudowa mózgu: przycinanie i mielinizacja (s. 75-78 i 82-85).

10. Rozwój motywacji osiągnięć

Turska, D., Pisarska, A. (2017). Orientacje motywacyjne studentów w uczeniu się a retrospektywna ocena postaw rodzicielskich. Rola płci rodzica i respondenta. Psychologia Rozwojowa, 22, 55-73.

Dweck, C. (2019). Nowa psychologia sukcesu. Warszawa: Muza. Rozdział 2 (s. 22-66)

11. Kryzysy rozwojowe

Brzezińska, A., Appelt, K., Ziółkowska B. (2016). Psychologia rozwoju człowieka. W: D. Doliński, J. Strelau, Psychologia akademicka. Podręcznik, tom 2. Gdańsk: GWP. Fragment podrozdziału Zmiana a rozwój, s. 122-133.

12. Przywiązanie i miłość romantyczna

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Str. 429-453.

Shaver, P. R., Mikulincer, M. (2005). Podejście behawiorystyczne do miłości romantycznej. Systemy: przywiązania, opieki i seksualny. W: R., J. Sternberg, K. Weis (red.) (2007). Nowa psychologia miłości (s. 59-100). Taszów: Biblioteka Moderator.

13. Konteksty rozwoju

Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Rozdział 15.

Lubiewska, K., Głogowska, K., Derbis, R. (2017). Wewnątrzkulturowe uwarunkowania międzypokoleniowej transmisji przywiązania w adolescencji. Czasopismo psychologiczne, 23, 43-57.

Efekty uczenia się:

Student obserwuje, opisuje i wyjaśnia zachowanie osoby w odniesieniu do norm rozwojowych i głównych teorii rozwoju.

Student wyjaśnia, jak wybrane właściwości środowiska rozwoju wpływają na osiągnięcia rozwojowe osoby.

Student podaje przykłady zachowań wskazujących na osiągnięcie przez osobę danego celu rozwojowego lub występowanie trudności rozwojowych.

Student wyjaśnia zachowanie osoby przyjmując różne perspektywy teoretyczne i stosując różne konstrukty używane w psychologii rozwoju.

Student analizuje specyficzny problem lub obszar rozwoju w kontekście różnych teorii rozwoju.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin testowy, 40 pytań z jedną prawidłową odpowiedzią. Czas trwania egzaminu: 50 minut. Próg zaliczenia: 60%.

Zakres tematów:

Wykład

Blok: Prawidłowości rozwoju

1. Teorie i perspektywy teoretyczne

1) Klasyczne teorie: Eriksona, Bronfenbrennera, Piageta, Wygotskyego, Bowlbyego

2) Przykłady najnowszych badań przeprowadzonych w ramach tych teorii

3) Krytyczna analiza teorii klasycznych

2. Metody badawcze w psychologii rozwoju człowieka

1) Pomiar zmiany rozwojowej w kontekście odmiennych schematów badań rozwojowych (np. podłużne, poprzeczne). Omówione będą badania nad tym samym tematem, ale prowadzone w odrębnych schematach wraz z podkreśleniem odmienności we wnioskowaniu z obu badań

2) Typy badań zróżnicowane pod względem metod pomiaru: naturalne badania obserwacyjne, eksperymenty, badania oparte na metodach samoopisowych. Omówione będą badania nad tym samym tematem, prowadzone w jednym schemacie, ale z wykorzystaniem odmiennych metod pomiaru wraz z podkreśleniem odmienności we wnioskowaniu z obu badań

3) Podsumowanie rodzajów wnioskowania w oparciu o różne schemat/typ badania (jako przykład myślenia krytycznego)

3. Mechanizmy i prawidłowości rozwoju w ciągu życia

1) Podstawowe potrzeby psychologiczne jako mechanizm napędowy rozwoju (SDT; Ryan i Deci)

2) Deregulacja biegu życia: przyczyny i wskaźniki (badania z wielu projektów, np. WVS)

3) Zasoby jednostkowe potrzebne do radzenia sobie ze zdarzeniami normatywnymi i nienormatywnymi (np. poczucie kontroli, poczucie własnej skuteczności, odroczenie gratyfikacji)

4) Prężność/odporność (resilience)

4) Rola pozytywnych emocji/doświadczeń w optymalnym rozwoju (Fredrickson)

5) Hipoteza dopasowania kulturowego

4. Normatywność i zmiana

1) Zdarzenia normatywne/normatywność (norma rozwojowa a osiągnięcie rozwojowe) oraz pojęcie kryzysu w rozwoju

2) Normatywne i nienormatywne ścieżki rozwojowe;

3) Harmonijność rozwoju w ciągu życia

5. Kryzysy i rozwój

1) Kryzysy w ciągu życia

2) Wyłaniająca się dorosłość

Blok: Obszary rozwoju

6. Samoregulacja w biegu życia

1) Samoregulacja (SR) i jej rodzaje

2) Koncepcja SR intencjonalnej (SRI) i prospektywnej (SRP)

3) SR jako zdolność i jako proces

4) SR a osiągnięcie autonomii w okresie dorastania

5) SRI w fazie wyłaniania się dorosłości i we wczesnej dorosłości SRI a dojrzałość i mądrość

7. Rozwój poznawczy

1) Teorie rozwoju poznawczego

2) Osiągnięcia rozwoju poznawczego okresu dorastania według teorii Piageta

3) Założenie i implikacja teorii przetwarzania informacji jako przejaw rozwoju poznawczego

4) Egocentryzm młodzieńczy

5) Rozwój moralny

6) Koncepcje postpiagetowskie i neopiagetowskie myślenia w dorosłości

7) Czynniki obniżające funkcjonowanie poznawcze w dorosłości – model CALLA

8. Przywiązanie i bliskie związki

1) Przywiązanie w dzieciństwie i adolescencji

2) Przywiązanie a miłość romantyczna (wraz z przykładem najnowszych badań);

3) Przywiązanie a behawioralny system seksualny (Badanie Birnbaum i in., 2014);

4) Zasady wspierania rozwoju ufności przywiązaniowej u osób w różnym wieku (przykład programów interwencyjnych opartych na przywiązaniu)

9. Rozwój psychoseksualny

1) Wprowadzenie do seksualności człowieka

2) Etapy rozwoju psychoseksualnego w różnych ujęciach

3) Zachowania seksualne u dzieci

4) Zaburzenia rozwoju seksualnego

10. Osobowość. Rozwój tożsamości i struktury Ja

1) Wybrane koncepcje rozwoju osobowości

2) Istota i funkcje poczucie tożsamości

3) Teorie rozwoju tożsamości w okresie dorastania

4) Formowanie światopoglądu i koncepcji życia

5) Zależności pomiędzy rozwojem struktury Ja a społecznym funkcjonowaniem jednostki

Blok: Konteksty rozwoju

11. Rodzina

1) Zadania rozwojowe systemu rodzinnego w biegu życia

2) Dodatkowe etapy cyklu życia rodziny – rozpad i rekonstrukcja rodziny

3) Znaczenie modeli teoretycznych w badaniach nad rodziną

12. Socjalizacja

1) Znaczenie przejścia z przedszkola do szkoły - potrzeby i kompetencje dziecka

2) Socjalizacja w obszarze edukacyjnym w okresie szkolnym

13. Edukacja

1) Potrzeba kompetencji (Ryan i Deci);

2) Znaczenie osiągnięć edukacyjnych jako cel rodzicielski i cel nauczania szkolnego

3) Pracowitość vs talent jako kulturowo uwarunkowane ukryte założenia osiągnięć edukacyjnych (przykłady różnic międzykulturowych)

4) Rola nastawienia w podnoszeniu motywacji osiągnięć (koncepcja Dweck oraz jej krytyka jako przykład myślenia krytycznego);

5) Uczenie się przez całe życie jako cel adaptacyjny

14. Czynniki ekologiczne w rozwoju

1) Nisza rozwojowa (Super i Harkness);

2) Status społeczno-ekonomiczny rodziny jako predyktor rozwoju lub czynnik ryzyka (przykłady najnowszych badań);

3) Wpływ stresu ekonomicznego na funkcjonowanie systemu rodzinnego oraz rozwój (koncepcja Congera);

4) Znaczenie innych czynników ekologicznych na rozwój

15. Czynniki kulturowe w rozwoju

1) Hipoteza dopasowania kulturowego (przypomnienie)

2) Międzykulturowe różnice w celach socjalizacyjnych: niezależność/współzależność;

3) Kulturowo specyficzne modele socjalizacji (Keller, 2015)

4) Kulturowe uwarunkowania klasycznych teorii rozwoju Eriksona, Piageta, Ainsworth (przykład myślenia krytycznego nad trafnością ekologiczną teorii i narzędzi pomiarowych).

5) Różnice w stylach/jakości rodzicielstwa w różnych krajach (krytyczna analiza koncepcji Chua na przykładzie najnowszych badań)

Metody dydaktyczne:

Wykład, literatura, krótkie dyskusje

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każda środa, 13:45 - 15:15, sala 408
Anna Cierpka, Grażyna Katra, Katarzyna Lubiewska 168/170 szczegóły
2 każda środa, 16:00 - 17:30, sala 408
Anna Cierpka, Grażyna Katra, Katarzyna Lubiewska 74/170 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Dydaktyczny - Stawki 5/7
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.