Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Wprowadzenie do językoznawstwa diachronicznego 3003-11A2JD
Wykład (WYK) Semestr letni 2023/24

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 160
Efekty uczenia się:

Student

WIEDZA

1. Definiuje najważniejsze zjawiska dotyczące zmian w systemie językowym wynikającym z ewolucji języka.

2. Wylicza prasłowiańskie prawa głosowe.

3. Rozpoznaje najważniejsze zjawiska językowe, które zaszły we wskazanych wyrazach.

UMIEJĘTNOŚCI

1. Klasyfikuje języki do konkretnych rodzin językowych.

2. Sprawnie posługuje się różnego rodzaju słownikami, np. słownikiem etymologicznym.

3. Wskazuje najważniejsze różnice i podobieństwa między różnymi językami słowiańskimi.

4. Wiąże fakty językowe z faktami kulturowymi.

5. Formułuje hipotezy dotyczące etymologii wybranych wyrazów pospolitych i nazw własnych.

POSTAWY

1. Traktuje język jako integralną część kultury danego narodu.

2. Postrzega języki słowiańskie jako elementy jednej rodziny językowej.

3. Docenia piękno języka polskiego i jego różnorodność w stosunku do innych języków słowiańskich i praindoeuropejskich.

Metody i kryteria oceniania:

Warunki zaliczenia wykładu:

Zaliczenie sprawdzianu na ocenę (40% oceny końcowej)

Zakres tematów:

Tematyka wykładów:

1. Przedmiot językoznawstwa historycznego i jego dyscypliny badawcze; metody językoznawstwa historycznego i teorie zmian językowych; chronologizacja zmian językowych (chronologia względna i bezwzględna), podstawowe dziedziny językoznawstwa diachronicznego.

2. Pokrewieństwo i powinowactwo językowe. Język praindoeuropejski i jego rodziny. Współczesny zasięg języków wywodzących się z języka praindoeuropejskiego.

3. Wspólnota bałtosłowiańska. Wspólnota Prasłowian – chronologia, lokalizacja. Język prasłowiański jako wspólne źródło wszystkich języków słowiańskich. Pochodzenie nazwy „Słowianie”.

4.-6. Główne tendencje rozwojowe w języku prasłowiańskim (prawo zastępowania różnic ilościowych jakościowymi w wymowie samogłosek, prawo sylaby otwartej, prawo korelacji palatalności) oraz zmiany językowe warunkowane tymi prawami (prawo sylaby otwartej: monoftongizacja dyftongów, powstanie samogłosek nosowych, metateza grup spółgłoskowych, zanik spółgłosek w wygłosie, upraszczanie grup spółgłoskowych, prawo korelacji palatalności: palatalizacje spółgłosek tylnojęzykowych, jotacyzacje spółgłosek i grup spółgłoskowych i in.).

7. Trzy słowiańskie zespoły dialektalne (południowo-, wschodnio- i zachodniosłowiański). Słowiańska rodzina językowa dziś. Nowe języki słowiańskie.

8. Język starocerkiewnosłowiański – najstarszy język literacki Słowian; dwa alfabety: głagolica i cyrylica. Misja cyrylometodejska na Morawach.

9. Onomastyka jako dyscyplina językoznawcza. Przedmiot i działy onomastyki. Polskie imiona. Dzieje polskiego imiennictwa.

10. Kształtowanie się nazwisk Polaków. Klasyfikacje nazwisk.

11. Polskie nazwy miejscowe, ich geneza i klasyfikacje.

12.-13. Leksykografia historyczna. Słowniki historyczne języka polskiego i słowniki historycznej (dawnej) polszczyzny.

14. Etymologia jako dyscyplina językoznawcza. Słowniki etymologiczne języka polskiego.

15. Pisemne zaliczenie wykładów.

Metody dydaktyczne:

Wykład

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każdy czwartek, 9:45 - 11:15, sala B
Halina Karaś 113/119 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Audytorium Maximum
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-7ba4b2847 (2024-06-12)