Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Partie i systemy partyjne 2102-L-D3PSPA
Konwersatorium (KON) Semestr zimowy 2023/24

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Egzamin
Tryb prowadzenia: w sali
Literatura:

Literatura podstawowa:

1. A. Antoszewski, Partie i systemy partyjne państw Unii Europejskiej na przełomie wieków, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2009.

2. A. Antoszewski, Partie polityczne Europy Środkowej i Wschodniej, Wyższa Szkoła Zarządzania i bankowości w Poznaniu, Poznań-Wrocław 2005.

3. A. Antoszewski, R. Herbut (red.), Systemy polityczne współczesnego świata, Wyd. Arche, Gdańsk 2001 (rozdziały: II, III, IV, V i VI).

4. A. Antoszewski, R. Herbut (red.), Demokracje Europy Środkowo-Wschodniej w perspektywie porównawczej, Wrocław 1998 (rozdziały: IV, V, VI).

5. A. Antoszewski, R. Herbut (red.), Demokracje zachodnioeuropejskie: Analiza porównawcza, Wrocław 1997 (rozdziały: III, IV, V, VI, X).

6. A. Antoszewski, R. Herbut (red.), Encyklopedia Politologii, tom 3 (Partie i systemy partyjne), Zakamycze, Kraków 1999.

7. M. Bankowicz, Demokracja. Zasady, procedury, instytucje, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2006.

8. M. Chmaj, W. Sokół, M. Żmigrodzki, Teoria partii politycznych, Wydawnictwo Morpol Lublin 2001 i nast. (całość).

9. S. Gebethner (red.), Systemy partyjne Europy Zachodniej. Włochy, Hiszpania, Portugalia, Francja, Belgia, tom 1, Warszawa 1991 (wybrane fragmenty).

10. M. Granat, P. Policastro, J. Sobczak (red.), Partie polityczne we współczesnym konstytucjonalizmie, Lublin 2001.

11. M. Grzybowski, A. Zięba (red.), Współczesne systemy partyjne wybranych państw europejskich, Kraków 1996 (wybrane fragmenty).

12. R. Herbut, Teoria i praktyka funkcjonowania partii politycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2002.

13. J. Iwanek (red.), Parte i systemy partyjne państw wysoko rozwiniętych, Część I, Katowice 1999.

14. W. Jednaka, Proces kształtowania się systemu partyjnego w Polsce po 1989 roku, Wrocław 1995 (rozdziały: I 1.2, II (bez pkt. 8), III, IV).

15. B. Kosowska-Gąstoł (red.), Systemy partyjne państw Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010.

16. B. Michalak, Partie polityczne i systemy partyjne. Zarys wykładu, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie, Warszawa 2010.

17. D. Nohlen, Prawo wyborcze i system partyjny, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2004.

18. G. Smith Życie polityczne w Europie Zachodniej, Wydawnictwo Puls, Londyn 1992.

19. K. Sobolewska-Myślik, Partie i systemy partyjne na świecie, PWN, Warszawa wyd. II 2010.

20. A. Sokala, B. Michalak, P. Uziębło, Leksykon prawa wyborczego i referendalnego oraz systemów wyborczych, Wolters, Kluwer, Warszawa 2013.

21. W. Sokół, M. Żmigrodzki (red.), Współczesne partie i systemy partyjne. Zagadnienia teorii i praktyki politycznej, Lublin 2003.

22. M. Wincławska (red.), Partie polityczne w początkach XXI wieku. Problemy rozwoju, organizacji i funkcjonowania, Toruń 2013.

23. K. A. Wojtaszczyk, Partie polityczne w państwie demokratycznym, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998.

24. Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. 1997 nr 98 poz. 604)) z pozn. zmian; Tekst jednolity (Dz. U. 2001 nr 79, poz. 857) nie obejmuje art. 50-61.

25. Wybrane statuty i programy partii politycznych.

26. M. Chmaj (red.), Finansowanie polityki w Polsce na tle europejskim, Toruń 2008.

27. A. Ławniczak, Finansowanie partii politycznych, Warszawa 2001.

28. M. Walecki (red.), Finansowanie polityki. Wybory, pieniądze, partie polityczne, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2000.

29. BIEŻĄCE INFORMACJE DOT. PARTII POLITYCZNYCH ORAZ WYBORÓW NA ŚWIECIE - źródła prasowe oraz źródła internetowe

- aktualne strony parlamentów krajowych i krajowych komisji wyborczych;

- gazety codzienne, tygodniki, miesięczniki POLSKIE I ZAGRANICZNE.

Literatura uzupełniająca:

• A. Antoszewski (red.), Systemy polityczne Europy Środkowej i Wschodniej. Perspektywa porównawcza, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2006.

• K. Sobolewska-Myślik, Partie i systemy partyjne na poziomie regionu, Kraków 2012.

• K. Sobolewska-Myślik, B. Kosowska-Gąstoł, P. Borowiec P., Struktury organizacyjne polskich partii politycznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Kraków 2010.

• A. Lijphart, Patterns of Democracy. Government Forms and Performance in Thirty-Six Countries, Yale University Press, New Haven and London 1999, s.1-8; 9-30; s. 31-47 (s. 48-61); s. 90-170; s. 185-216-231. J. Blondel, Types of Party Systems. Blondel Reading, from Peter Mair (ed.) The West European Party System, Oxford University Press, Oxford 1990, s. 302-310; http://janda.org/c24/Readings/Blondel/blondel.html, December 2011.

• Wybrane teksty Petera Maira: P. Mair, Problem zmiany systemu partyjnego, s. 103-146; Luciano Bardi, Peter Mair, Parametry systemów partyjnych, s. 147-176; F. Casal Bértoa, P. Mair, Po dwudziestu latach. Jak zinstytucjonalizowane są postkomunistyczne systemy partyjne?, s. 177-212; Richard S. Katz, P. Mair, Ewolucja organizacji partyjnych w Europie. Trzy twarze organizacji partii, s. 213-248; Richard S. Katz, P. Mair, Zmieniające się modele partii politycznych i demokracji partyjnej. Powstanie partii kartelowej, s. 249-284; Richard S. Katz, P. Mair, Partia kartelowa: nowe spojrzenie, s. 285-322; P. Mair, Rządzenie pustką?, O wydrążaniu zachodniej demokracji, s. 323-356 [w:] W. Gagatek, K. Walecka (red.), Oblicza demokracji. Partie i systemy partyjne w ujęciu Petera Maira, Seria Studia i Analizy, Ośrodek Myśli Politycznej, Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego, Kraków-Warszawa 2016, s.103-356.

• K. Kowalczyk (red.), Partie i system partyjny III RP, Toruń 2011.

• M. Migalski, W. Wojtasik, M. Mazur, Polski system partyjny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.

• K. Zuba, Polska scena polityczna. Ciągłość i zmiana, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012.

• M. Kubat, Teoria opozycji politycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010.

• M. Bidziński, Finansowanie partii politycznych w Polsce, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP, Warszawa 2011.

• K. Skotnicki, Finansowanie polityki w Polsce, „Toruńskie Studia Polsko-Włoskie” 2016/ XII, s. 75-92; https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/TSP-W/article/view/TSP-W.2016.005/10817, data dostępu 10.09.2020.

• K. Walecka, K. Wojtas, Hybrydowe formy organizacji politycznych – nowe partie i ruchy, [w:] K. Walecka, K. Wojtas (red. nauk.), Nowe partie i ruchy polityczne. Praktyka i idee współczesnych demokracji, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2017, s. 13-35.

PROWADZĄCA ZASTRZEGA SOBIE ROZSZERZENIE LITERATURY O DODATKOWE POZYCJE

Efekty uczenia się:

WIEDZA

Zna rolę partii politycznych w życiu społecznym w perspektywie historycznej i współczesnej. Rozumie wpływ funkcjonowania partii politycznych na struktury polityczne, w ramach których odbywają się interakcje społeczne, ekonomiczne i kulturowe. Ma pogłębioną wiedzę na temat genezy, typów, funkcji, instytucjonalizacji partii politycznych i systemów partyjnych we współczesnym świecie, w tym szczegółową w wybranych państwach (K_W02).

Zna warunki i formy uczestnictwa w życiu społecznym na różnych jego poziomach, w szczególności w odniesieniu do partii politycznych (K_W03).

Rozumie wybrane zjawiska związane z funkcjonowaniem partii politycznych w wymiarze polskim, europejskim i światowym. Zna podstawowe kategorie i pojęcia z zakresu wiedzy dotyczącej partii politycznych. Umie rozpoznać modele organizacyjne i funkcje partii politycznych; umie rozpoznać i wskazać ewolucję ideowo-programową wybranych rodzin partii. (K_W04)

Zna mechanizmy działania politycznego związane z funkcjonowaniem partii politycznych. Rozumie specyfikę komunikowania się partii w przestrzeni politycznej. (K_W07).

UMIEJĘTNOŚCI

Potrafi prezentować własne interpretacje roli i działań partii politycznych, uzasadniać je oraz konfrontować z poglądami innych studentów i różnych autorów. (K_U09).

Potrafi przygotować wystąpienia ustne dotyczące funckjonowania partii politycznych z wykorzystaniem podstawowych ujęć teoretycznych oraz różnorodnych źródeł. (K_U11).

KOMPETENCJE

Uczestnik zajęć jest gotowy i ma kwalifikacje do zaangażowania się w działalność partii politycznych czy też innych organizacji o charakterze społecznym i politycznym (K_K01).

Metody i kryteria oceniania:

Obecność na zajęciach, aktywność. Aktywność oceniana będzie na bieżąco na każdych zajęciach (jej udział w ocenie końcowej to 15%). Obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa. Dozwolone są 2 nieobecności nieusprawiedliwione. Ponadwymiarowe nieobecności wymagać będą od studentki/studenta uzupełnienia przez przygotowanie krótkiego eseju związanego z tematem omawianym na zajęciach, które opuścił/a. Dodatkowo student/ka zobowiązany/a jest w czasie zajęć przedstawić jeden z wybranych przez siebie problemów zawartych w programie w formie prezentacji w grupie lub samodzielnie (która zostanie oceniona 30% - oceny końcowej) oraz musi zaliczyć sprawdzający wiedzę końcowy egzamin pisemny, w zimowej sesji egzaminacyjnej (55% oceny końcowej z przedmiotu).

Bazą do wystawienia oceny jest egzamin pisemny, jednakże przy dużej aktywności i bardzo dobrze przeprowadzonej prezentacji ocena może zostać podwyższona (o pół stopnia lub o cały stopień).

Zakres tematów:

1. Wprowadzenie do przedmiotu.

2. Pojęcie partii politycznej; geneza i ewolucja modeli partii politycznych (partie kadrowe; partie masowe, partie wyborcze, partie kartel); rodzaje i wybrane (typologie) klasyfikacje partii politycznych (kryterium: funkcjonalne, ideologiczne (charakterystyka rodzin partii politycznych przy uwzględnieniu kryterium ideowo-programowego), struktury organizacyjnej, członkostwa, i in.). Funkcje partii politycznych (pojęcie, charakterystyka). Instytucjonalizacja partii politycznych (prawna i socjologiczna). Konstytucyjne i prawne regulacje działania partii politycznych. Modele finansowania partii politycznych. Antypatie.

3. Pojęcie systemu partyjnego. Koncepcja podziałów socjopolitycznych Seymoura M. Lipseta i Steina Rokkana. Wybrane typologie systemów partyjnych (M. Duverger, G. Sartori, J. Blondel, G. Smith, A. Siaroff). Wpływ systemów wyborczych na systemy partyjne. Instytucjonalizacja systemów partyjnych. Partie opozycyjne, partie rządzące. Koncept rządów partii. Teorie koalicji partyjnych (gabinetowych; tworzenie i trwanie).

4. Brytyjski model dwupartyjności. Pozaeuropejskie odzwierciedlenie brytyjskiego modelu dwupartyjności (Nowa Zelandia, Australia, Kanada, Malta).

5. Specyfika dwupartyjności w USA; tzw. partie trzecie w amerykańskim systemie partyjnym.

6. Od dwu- i półpartyjności do dwublokowości in statu nascendi (Niemcy).

7. Dwublokowość rozpoczęta i jej ewolucja (Włochy).

8. Dwublokowość odchodząca (Francja).

9.-10.Dominacja i predominacja: Irlandia, Norwegia, Szwecja, Meksyk, Japonia, Indie.

11. Ewolucja systemu partyjnego w Polsce.

12. Polaryzacja (czy wciąż) zrównoważona i jej erozja (Hiszpania, Czechy, Węgry,).

13. Szwajcarski model kooperacji międzypartyjnej i jego naśladownictwo w Austrii (Niemcy).

14. Fragmentacja (wciąż) funkcjonalna (?): Belgia. Fragmentacja dysfunkcjonalna (Rosja).

15. Europartie a frakcje polityczne w Parlamencie Europejskim. Ponadnarodowa współpraca partii politycznych. Polski system partyjny. Populizm, radykalizacja, eurosceptycyzm i partie eurosceptyczne.

Metody dydaktyczne:

Dyskusja, wykład problemowy, wyjaśniający, analizujący przy wykorzystaniu techniki (prezentacji) multimedialnych (w ramach metod podających); pogadanka, objaśnianie i wyjaśnianie, klasyczna metoda problemowa wraz z metodą przypadków ale równie dyskusja dydaktyczna. Wykorzystanie metod praktycznych: w tym metody problemowej i aktywizującej - przygotowanie, samodzielnie lub w grupach, wystąpienia ok. 20 min. oraz dyskusja dydaktyczna studentów w czasie zajęć - analiza omawianych tematów.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każdy piątek, 9:45 - 11:15, sala 308
Małgorzata Kaczorowska 33/32 szczegóły
2 każdy piątek, 11:30 - 13:00, sala 316
Małgorzata Kaczorowska 34/32 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Gmach Audytoryjny
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-2b06adb1e (2024-03-27)