Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Mineralogia (dla II r. kierunek geologia stosowana) 1300-OIMI2CW
Ćwiczenia (CW) Semestr zimowy 2023/24

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 18
Zaliczenie: Brak protokołu
Literatura:

- T. Penkala – Zarys krystalografii

- T. Penkala – Krystalografia geometryczna

- A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa, 1965

- A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa, 1975

- A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa, 1982

- A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia opisowa, 1984

- A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa, 1993

- A. Bolewski, J. Kubisz, W. Żabiński – Mineralogia ogólna, 1975

- A. Bolewski, J. Kubisz, A. Manecki, W. Żabiński – Mineralogia ogólna, 1994

- R. Hochleitner – Minerały, kamienie szlachetne, skały, 2010

- T. Penkala – Optyka kryształów

Efekty uczenia się:

Po ćwiczeniach student powinien umieć:

zastosować podstawowe prawa krystalograficzne;

określić elementy symetrii, układ krystalograficzny i klasę krystalograficzną oraz postacie (z symbolami ścian) kryształów;

rozpoznać cechy makroskopowe minerałów, określić, do jakiego układu należą kryształy danego minerału (jeśli ich forma na to pozwala), zidentyfikować najważniejsze minerały na podstawie ich cech makroskopowych; znać wykorzystanie przemysłowe poznanych minerałów,

przy użyciu mikroskopu określić podstawowe cechy optyczne kryształów.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena zaliczająca przedmiot jest średnią ocen uzyskaną z zaliczenia wykładu i ćwiczeń.

Wykład: zaliczenie pisemne po zakończeniu wykładów; na zaliczeniu należy odpowiedzieć na pytania teoretyczne z zakresu krystalografii i mineralogii ogólnej, scharakteryzować niektóre grupy minerałów pod względem ich cech fizycznych i chemicznych, występowania, paragenez oraz użyteczności gospodarczej, rozpoznać podany obraz mikroskopowy (na rysunku) lub wykonać odpowiedni rysunek takiego obrazu, odpowiedzieć na pytania teoretyczne z zakresu optyki kryształów.

Ćwiczenia: zaliczenie w formie wejściówek na każdych ćwiczeniach, w celu zaliczenia ćwiczeń konieczne jest uzyskanie określonej liczby punktów. Kolokwium z makroskopowego rozpoznawania minerałów.

Zakres tematów:

Krystalografia:

- definicja kryształu, jego budowa i właściwości, morfologia kryształu

- prawa krystalograficzne: stałości kątów, wymiernych stosunków odcinków, pasowe, wskaźniki ścian kryształu, czworościan zasadniczy, wzór cosinusów

- projekcja stereograficzna

- symetria, elementy symetrii kryształów, układy i klasy krystalograficzne, przegląd 32 klas krystalograficznych.

Mineralogia ogólna:

- definicja minerału, mineralogia genetyczna, eksperymantalna, techniczna, biomineralogia

- właściwości minerałów: barwa i rysa, połysk, opalescencja pleochroizm, dwójłomność, iryzacja, efekt alesandrytowy i kociego oka, asteryzm, migotliwość, twardość, łupliwość i przełam, spójność i podatność, reakcja z HCl, magnetyzm, luminescencja, gęstość, radioaktywność, właściwości cieplne i elektryczne, stopień automorfizmu, pokroje, zrosty, zbliźniaczenia, epitaksja, pseudomorfozy i paramorfozy, skupienia minerałów

- minerały w sferach Ziemi, środowiska tworzenia się minerałów: płaszczowe, metamorficzne, magmowe (głębinowe i wylewne), pomagmowe, w tym pegmatytowe, pneumatolityczne i hydrotermalne, hipergeniczne, w tym morskie z ewaporacyjnymi, jeziorne, lądowe z rzecznymi, bagiennymi i pustynnymi, krasowe

Mineralogia szczegółowa:

- pierwiastki rodzime

- węgliki, azotki, fosforki, krzemki

- siarczki i minerały pokrewne

- halogenki

- tlenki i wodorotlenki

- azotany

- jodany

- borany

- chromiany, molibdeniany, wolframiany

- fosforany

- arseniany, wanadany

- krzemiany i glinokrzemiany, w tym: wyspowe, grupowe, pierścieniowe, łańcuchowe, wstęgowe, warstwowe i przestrzenne

- mineralne związki organiczne.

Optyka kryształów:

- właściwości światła, interferencja, załamanie; izotropia i anizotropia kryształów,

- budowa i użycie mikroskopu polaryzacyjnego

- współczynniki załamania światła

- pleochroizm

- kąt znikania światła

- barwy interferencyjne, wykres Michel-Levy’ego

- powierzchnie współczynnikowe kryształów, jedno- i dwupowłokowe

- obrazy konoskopowe kryształów w przekrojach orientowanych

- określanie charakteru optycznego i znaku optycznego kryształów

- dyspersja optyczna

- odmiany enancjomorficzne kryształów, skręcanie płaszczyzny polaryzacji, spirale Airy’ego.

Metody dydaktyczne:

Prezentacje multimedialne, zastosowanie modeli dydaktycznych, praca z kolekcją makroskopową minerałów – rozpoznawanie.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każda środa, 12:15 - 14:00, sala 2141
Witold Matyszczak 11/10 szczegóły
2 każdy wtorek, 12:15 - 14:00, sala 2141
Grzegorz Gil 7/8 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Gmach Wydziału Geologii - Żwirki i Wigury 93
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-7ba4b2847 (2024-06-12)