Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Jakościowe metody badawcze 2500-PL-PS-OB3L-2
Ćwiczenia (CW) Semestr letni 2023/24

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia jest aktywny udział w kursie oraz wykonanie i zaliczenie wszystkich prac domowych indywidualnych i grupowych to znaczy: krytycznej prezentacji i ewaluacji istniejących badań na podstawie literatury, tworzenia planu wywiadu, transkrypcji wywiadu i finalnego raportu z badania z jakościowego wraz z jego prezentacją na zajęciach. Nieobecności liczniejsze niż 2 można w uzasadnionych przypadkach odrobić poprzez wykonanie dodatkowych prac.

Zakres tematów:

Zajęcia 1 i 2 : Wprowadzenie do metod jakościowych i organizacja kursu, dobór grup, wybór tematów.

Krótkie wprowadzenie teoretyczne: Podstawowe cechy podejścia jakościowego i jego historia w ramach psychologii, różnice pomiędzy podejściem ilościowym i jakościowym. Jakie tematy są właściwe dla badań jakościowych, Formułowanie poprawnych pytań badawczych w podejściu jakościowym.

Wyjaśnienie reguł organizacji i zaliczania zajęć.

Część warsztatowa: warsztat z tworzenia pytań badawczych (do późniejszego wykorzystania w części projektowej zajęć, zakończony wstępnym podziałem na grupy i wyborem i zatwierdzeniem przez prowadzącego pytań do projektów. Studenci dobierają się w grupy między 3 a 5 osób, wokół wspólnego tematu badania. Formułują swoje pytanie badawcze. UWGA: pytania badawcze mogą dotyczyć różnych dziedzin psychologii, np. psychologii klinicznej, społecznej, ekonomicznej, środowiskowej, itp. zgodnie z zainteresowaniami studentów. Ostateczne pytanie badawcze musi zostać zaakceptowane przez prowadzącego pod kątem jego sensu teoretycznego, przestrzegania zasad etycznych i wykonalności.

W dalszym ciągu semestru studenci przeprowadzają po jednym wywiadzie według wspólnego dla grupy scenariusza i dokonają jego transkrypcji. W końcowej fazie projektu grupa robi wspólną analizę wszystkich swoich wywiadów i pisze wspólny raport z badania. Projekt zajmuje cały semestr, a odpowiednie fazy projektu korespondują z planem zajęć: planowanie badania, przeprowadzanie badania, analiza danych, pisanie raportu, ewaluacja raportu.

Grupy, tematy, pytania badawcze powinny być ustalone do końca drugich zajęć. Osoby przenoszące się, dochodzące później i wszystkie inne sytuacje, muszą dołączyć się potem do już istniejących zespołów.

Literatura: Rozdział 1 z Creswell, J. (2013). Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane. Kraków: WUJ.

Zajęcia 3. Metody zbierania danych w podejściu jakościowym.

Omówienie różne metod zbierania danych jakościowych: rodzaje wywiadów, fokusy, metody biograficzne, zbieranie danych pisanych i narracyjnych, metody projekcyjne, obserwacja i metoda etnograficzna, dane zastane, korpusy tekstów, wykorzystanie Internetu. Pogłębione omówienie metody która będzie wykorzystana na tych zajęciach: semi -ustrukturaryzowany indywidualny wywiad badawczy. Wywiad badawczy, a wywiad kliniczny i diagnostyczny, różnice. Rola kontaktu z uczestnikiem badania. Zagadnienia etyczne związane z wywiadem badawczym.

Bruner, J. (1990). Życie jako narracja. Kwartalnik Pedagogiczny, 4, 3-17.

Zajęcia 4 -6 : Planowanie wywiadów, ćwiczenie umiejętności związanych z wywiadem.

Warsztatowa praca nad tworzeniem przez grupy studenckie planów ich wywiadów, korespondujących z pytaniami badawczymi. Zadanie i ustalenie nieprzekraczalnego terminu wykonania przez grupy wywiadów. Omówienie zasad transkrypcji.

Warsztatowa praca nad umiejętnościami do wywiadu – kontakt, podążanie, pogłębianie, trudni rozmówcy. Przykłady, scenki, ćwiczenia,

Stemplewska-Żakowicz, K. (2005) . Metoda wywiadu w psychologii., strony 26-30 Co się dzieje w trakcie wywiadu?

Zajęcia 7 – 9 : Metody analizy danych jakościowych, w kontekście teorii. Zagadnienia teoretyczne i specyfika metod jakościowych.

Podstawowe cechy podejścia jakościowego i jego historia w ramach psychologii, różnice pomiędzy podejściem ilościowym i jakościowym, oraz podejście łączące te dwa paradygmaty. Wyjaśnianie vs. Rozumienie. Typowe metody zbierania danych w podejściu jakościowym, wykorzystanie danych zastanych. Elementy psychologii narracyjnej: Specyfika narracji jako formy wiedzy i komunikacji. Metody biograficzne. Rola subiektywności w badaniach jakościowych, autorefleksyjność badacza.

Epistemologiczna baza pytań badawczych w podejściu jakościowym: podejście realistyczne i realizmu krytycznego, podejście konstruktywizmu społecznego i podejście fenomenologii. Pytanie badawcze, a metoda badania i dobór próby do badania.

Część warsztatowa:

Omawiane i ćwiczone są podstawowe umiejętności związane z analizą materiału jakościowego, najpierw w na dostarczonym przez prowadzącego materiale ćwiczeniowym. W tym czasie studenci przeprowadzają w ramach pracy domowej swoje zaplanowane wywiady i transkrybują je.

Nauka analizy zaczyna się od nauki procesów analizy i interpretacji danych jakościowych wspólnych dla wielu podejść to jest tworzenia kategorii analitycznych z materiału badawczego eksploracyjnie lub w świetle wybranej teorii (indukcyjnie lub dedukcyjnie). Proces ten można omówić jako częściowo wspólny dla analizy tematycznej (TA) i Interpretatywnej Analizy fenomenologicznej (IPA) oraz podejścia teorii ugruntowanej, przy odmiennym rozłożeniu akcentów. Wprowadzenie do wykorzystania programów komputerowych: Atlas.ti. Fakultatywnie: MaxQDA lub LIWC. Analizę swoich prac studenci mogą wykonać do wyboru w programie komputerowym lub na papierze, w postaci tabeli.

Części warsztatowe: analiza dostarczonego materiału jakościowego w ramach poszczególnych metod, przygotowanie do analizy w ramach projektów badawczych studentów.

LITERATURA: Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.

Pietkiewicz, I., & Smith, J. A. (2012). Praktyczny przewodnik interpretacyjnej analizy fenomenologicznej w badaniach jakościowych w psychologii. Czasopismo Psychologiczne, 18(2), 361-369.

Zajęcia 10 -12 Warsztaty z analizy danych jakościowych zebranych przez studentów. Pisanie raportów.

Warsztat z analizy danych jakościowych zebranych przez studentów. Przy 15 osobach powinny być 4 zespoły projektowe, w trakcie każdych zajęć grupa pracuje nad danymi jednego zespołu wspólnie zastanawiając się nad analizą. W trakcie tych zajęć mawiamy jak napisać raport z badania.

Zajęcia 13: Omówienie pozostałych metod: analiza dyskursu, badania fokusowe i inne wg potrzeb i zainteresowań studentów. Metody mieszane.

FAKULTATYWNIE LITERATURA O DYSKURSIE I FOKUSACH

LITERATURA: Willig, C. (2003). Discourse analysis. Qualitative psychology: A practical guide to research methods, 2, 160-186.

LITERATURA: Smith, J. A. (Ed.). (2015). Qualitative psychology: A practical guide to research methods. Sage. Chapter: FGI.

Metody mieszane i oparte na transformacji danych jakościowych na ilościowe.

Istota i filozofia podejścia mieszanego. Omówienie podstawowych schematów badawczych w podejściu mieszanym. Transformacja danych jakościowych na ilościowe. Program LIWC Pennebakera (dostępne demo).

FAKULTATYWNIE LITERATURA: Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications. Chapter 10: Mixed methods procedures.

Zajęcia 14 i 15: Prezentacja i ewaluacja raportów + Integracja wiedzy, podsumowanie, informacje zwrotne.

Ewaluacja końcowych raportów przebiega w następujący sposób, grupy projektowe prezentują swoje wyniki w postaci krótkiej prezentacji na stworzonej podstawie napisanego raportu, po czym następuje dyskusja grupowa będąca ewaluacją projektu (dobre strony i co można by ulepszyć, zrobić inaczej). Następnie swoich informacji zwrotnych udziela prowadzący, który musi otrzymać pisemne raporty z badań odpowiednio wcześniej .

UWAGA: Powyższy plan może ulec zmianom w odpowiedzi na potrzeby studentów oraz dynamikę pracy warsztatowej.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każdy poniedziałek, 13:45 - 15:15, sala 93
Zofia Borska-Mądrzycka 16/17 szczegóły
2 każdy poniedziałek, 10:15 - 11:45, sala 406
Zofia Borska-Mądrzycka 16/17 szczegóły
3 każdy poniedziałek, 12:00 - 13:30, sala 303
Aleksandra Świderska 17/17 szczegóły
4 każdy poniedziałek, 12:00 - 13:30, sala 406
Zofia Borska-Mądrzycka 17/17 szczegóły
5 każdy poniedziałek, 13:45 - 15:15, sala 303
Aleksandra Świderska 8/17 szczegóły
6 każdy piątek, 13:45 - 15:15, sala 8
Katarzyna Drabarek 16/17 szczegóły
7 każdy czwartek, 12:00 - 13:30, sala 303
Dominika Adamczyk 17/17 szczegóły
8 każdy piątek, 8:30 - 10:00, sala 98
Agnieszka Sternak 15/17 szczegóły
9 każdy piątek, 10:15 - 11:45, sala 98
Agnieszka Sternak 16/17 szczegóły
10 każda środa, 19:30 - 21:00, sala 406
Magdalena Budziszewska 8/17 szczegóły
11 każdy poniedziałek, 17:45 - 19:15, sala 303
Piotr Grajewski 18/17 szczegóły
12 każdy piątek, 12:00 - 13:30, sala 8
Katarzyna Drabarek 15/17 szczegóły
13 każda środa, 16:00 - 17:30, sala 407
Aleksandra Furman 18/17 szczegóły
14 każda środa, 17:45 - 19:15, sala 407
Aleksandra Furman 17/17 szczegóły
15 każdy czwartek, 16:00 - 17:30, sala 303
Dominika Adamczyk 17/17 szczegóły
16 każdy poniedziałek, 19:30 - 21:00, sala 303
Piotr Grajewski 14/17 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Dydaktyczny - Stawki 5/7
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-2b06adb1e (2024-03-27)