Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Konflikty społeczno-polityczne świata

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-BW-L-D1KSPS Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Konflikty społeczno-polityczne świata
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE - DZIENNE I STOPNIA 1 semestr 1 rok - przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Student zna podstawowe fakty i charakteryzuje ze zrozumieniem ważniejsze wydarzenia społeczno-polityczne w okresie od XVIII do XXI wieku


Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem konwersatorium jest zapoznanie studentów z głównymi konfliktami społecznymi i politycznymi, które miały miejsce od końca XIX w. po wiek XXI. Zwrócona zostanie uwaga na specyfikę konfliktów w zależności od epoki, na ich źródła, przebieg i następstwa. Przedmiotem analizy będą przełomowe wydarzenia w dziejach świata we wskazanym okresie czasu oraz towarzyszące im procesy. Ze szczególną uwagą potraktowane zostaną rewolucje, które zapoczątkowały nowe formy ustrojowe. Omówione zostaną wielkie wojny. Analizie zostaną poddane procesy społeczno-polityczne, w wyniku których potęgowały się sprzeczności tworząc podstawy do kolejnych konfliktów.

Pełny opis:

Celem konwersatorium jest analiza konfliktów społecznych i politycznych w świecie od końca XVIII wieku po wiek XXI. Zdefiniowane zostanie pojęcie konfliktów społeczno-politycznych i ładu międzynarodowego oraz pokazane zostaną współzależności między tego typu konfliktami a ładem międzynarodowym. Omówiony zostanie ład napoleoński i eksport rewolucji burżuazyjnej. Scharakteryzowana zostanie rewolucja przemysłowa i jej społeczne skutki. Analizie zostaną poddane procesy narodotwórcze w XIX i XX wieku i ich konsekwencje polityczne. Zostanie zwrócona uwaga na bezpieczeństwo socjalne społeczeństwa na przełomie XIX i XX wieku, w tym celu będą analizowane ówczesne reformy społeczno-gospodarcze liberałów oraz postulaty świata pracy. Na zajęciach pokazany zostanie rozwój demokracji w tym samym okresie czasu i kształtowanie się społeczeństw obywatelskich oraz konsekwencje tych procesów dla przejawiania się konfliktów w nowych formach i obszarach. Społeczny wymiar I wojny światowej i następstwa wielkiego kryzysu gospodarczego to kolejne zagadnienia, które będą przedmiotem analizy same w sobie i jako źródło narodzin dwudziestowiecznych totalitaryzmów: komunistycznego i faszystowskiego. Pokazane zostaną oblicza tych formach ustrojowych, źródła ich akceptacji i przyczyny oporu, wyeksponowana zostanie charakterystyczna dla nich polityka przemocy i terroru, ta sama polityka zostanie ukazana w kontekście warunków bytu społeczeństw państw okupowanych w czasie II wojny światowej. Ważnym elementem składowym zajęć będzie konflikt między Wschodem a Zachodem zarówno w wymiarze politycznym, ale i w społecznym, rozwoju i zacofania gospodarczego, warunków bytu materialnego. Przedmiotem analizy będą transformacje ustrojowe od Wiosny 1968 r. po Jesień ludów w 1989 r. oraz nowe wyzwania w kontekście rozwoju terroryzmu i postępującego konfliktu świata liberalnego i świata islamu na początku XXI wieku.

Literatura:

Balicki J., Stalker P., Polityka imigracyjna i azylowa. Wyzwania i dylematy, Warszawa 2006. Bańkowicz M. (red.), Historia polityczna świata XX wieku 1901-1945, Kraków 2004. Baszkiewicz J., Historia Francji, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995. Bukowska G., Państwo opiekuńcze wobec zjawiska ubóstwa. Analiza historyczna, [w:] J.Klebaniuk (red.), Fenomen nierówności społecznych, Warszawa 2007. Burakowski A., Gubrynowicz A., Ukielski P., 1989 – Jesień Narodów, Warszawa 2009. Cameron R., Historia gospodarcza świata, Warszawa 1996. Carpentier J., Lebrun F., Historia Europy, Warszawa 1994. Ciepielewski J., Kostrowicka J., Landau Z., Tomaszewski J., Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977. Deacon B., Developments in East Europe social policy, [w:] G.Litván (red.), Rewolucja węgierska 1956 roku: reformy, bunt i represje 1953-1963, Warszawa 1996. Deklaracja o wyzwolonej Europie z 11 lutego 1943 r., [w:] M.Nadolski (red.), Historia powszechna 1879-1990. Dzieje polityczne i gospodarcze, historia dyplomatyczna, prawo i stosunki międzynarodowe, Warszawa 1991. Deklaracja praw człowieka z roku 1789, [w:] L.Jaśkiewicz L, I.Rusinowa, T.Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997. Dylus, A., Chrześcijaństwo, [w:] P.Burgoński, M.Gierycz (red.), Religia i polityka. Zarys problematyki, Warszawa 2014. Encyklopedia katolicka, t. XI, Lublin 2006. Grunberger R., Historia społeczna III Rzeszy, Warszawa 1994. Hryniewicz J.T., Polityczny i kulturowy kontekst rozwoju gospodarczego, Warszawa 2004. Janicka D., Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007. Juros H., Kościół, kultura, Europa. Katolicka nauka społeczna wobec współczesności, Lublin-Warszawa 1997. Kaelble H., Społeczna historia Europy. Od 1945 do współczesności, Warszawa 2010. Karta Narodów Zjednoczonych, (w:) S.Bieleń (red.), Prawo w stosunkach międzynarodowych. Wybór dokumentów, Warszawa 1996. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 9.XII 1948 r., Dz.U. RP, 1952, Nr 2, poz.9. Kwapis R., Praska wiosna, Toruń 2004. Warszawa 1998. Lamberg H., Problem wypędzeń w polityce europejskiej XX wieku, (w:) H.Orłowski, A.Sakson (red.), Utracona ojczyzna. Przymusowe wysiedlenia, deportacje i przesiedlenia jako wspólne doświadczenie, Poznań 1996. Lesińska M., Inkluzja polityczna imigrantów we współczesnej Europie, Warszawa 2013. Madajczyk Cz., I i II wojna światowa. Analogie i różnice, Warszawa 1988. Nadolski M., Metoda historyczna w badaniach europejskich, (w:) K.A.Wojtaszczyk, W.Jakubowski (red.), Studia europejskie. Zagadnienia metodologiczne, Warszawa 2010. Nye J.S. jr., Konflikty międzynarodowe. Wprowadzenie do teorii i historii, Warszawa 2009. Orędzie prezydenta Stanów Zjednoczonych T.W.Wilsona z 8 stycznia 1918 r., tzw. 14-punktowy program pokojowy i Pakt Ligi Narodów z 28 czerwca 1919 r., [w:] M.Nadolski (red.), Historia powszechna 1879-1990. Dzieje polityczne i gospodarcze, historia dyplomatyczna, prawo i stosunki międzynarodowe, Warszawa 1991. Pajewski J., Historia powszechna 1870-1918, Warszawa 1971. Paryska Karta Nowej Europy, (w:) S.Bieleń (red.), Prawo w stosunkach międzynarodowych. Wybór dokumentów, Warszawa 1996. Pietraś M. (red.), Międzynarodowe stosunki polityczne, Lublin 2007. Pomian P., Europa i jej narody, Gdańsk 2009. Schramm T., Historia powszechna. Wiek XX, Poznań 2001. Skrzypek A., Historia społeczna Europy XIX i XX wieku, Poznań 2009. Smaga J., Narodziny i upadek ZSRR 1917-1991, Kraków 1992. Tezy kwietniowe Lenina z 1917 r. [w:] L.Jaśkiewicz, I.Rusinowa, T.Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997. Ther Ph., Ciemna strona państw narodowych. Czystki etniczne w nowoczesnej Europie, Poznań 2012. Therborn G., Drogi do nowoczesnej Europy. Społeczeństwa europejskie w latach 1945-2000, Warszawa-Kraków 1998. Urban T., Utracone ojczyzny: wypędzenia Niemców i Polaków w XX wieku, Warszawa 2007. Waldenberg M., Kwestie narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej, Warszawa 1992. Wegs J.R., Ladrech R., Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008. Zawadzki S., Państwo o orientacji społecznej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, Warszawa 1996. Ziółek P., Idea imperium, Warszawa 1997.

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu przedmiotu student w zakresie wiedzy:

- (K_W05) zna i potrafi scharakteryzować główne rewolucje, konflikty, wojny i rewolty, przewroty i powstania w Europie w XIX i XX w.,

- (K_W05) rozpoznaje kluczowe postacie i organizacje społeczno-polityczne w kontekście kryzysów i konfliktów występujących w społeczeństwach i państwach w XIX i XX w.,

- (K_W05) rozpoznaje mechanizmy kryzysów politycznych i społeczno-gospodarczych oraz zna działania państw na rzecz utrwalenia bezpieczeństwa socjalnego i ekonomicznego,

- (K_W07) zna i rozpoznaje zjawisko terroryzmu przełomu XIX i XX w. oraz w II poł. XX w. a także międzykontynentalne migracje przełomu XX i XXI w. jako jedno z zagrożeń dla funkcjonowania państwa, zna mechanizmy jego przezwyciężania w kontekście bezpieczeństwa wewnętrznego i funkcjonowania międzynarodowych struktur konstytuujących ład światowy w XIX i XX w.,

- (K_W07) identyfikuje normy i reguły rządzące strukturami wewnętrznymi i międzynarodowymi w poszczególnych etapach ładu westfalskiego i pozimnowojennego w kontekście zwalczania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej (terroryzm) oraz przeciwdziałania masowej migracji .

Po ukończeniu przedmiotu student w zakresie umiejętności:

- (K_U01) potrafi przywołać główne stanowiska reprezentowane w nauce i wg nich zinterpretować relacje i zależności pomiędzy wybranymi przełomowymi przeobrażeniami społeczno-gospodarczymi i politycznymi w XIX i XX w.,

- (K_U01) uwzględniając poglądy dominujące w nauce oraz opinie funkcjonujące w przestrzeni publicznej na temat determinant dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych przeobrażeń społecznych (rewolucje społeczne i kryzysy gospodarcze) ma umiejętność krytycznego ich interpretowania w kontekście prognozowania i przewidywania następstw konfliktów i kryzysów polityczno-cywilizacyjnych,

- (K_U01) potrafi dostrzec wielość i różnorodność stanowisk i opinii na temat splotu przesłanek wpływających funkcjonalnie bądź dysfunkcjonalnie na trwałość określonego systemu bezpieczeństwa (np. społecznego w dobie rewolucji francuskiej i przemysłowej, politycznego w latach wielkiego kryzysu gospodarczego i międzynarodowego w okresie zimnej wojny) oraz dyskutować o nich.

Metody i kryteria oceniania:

1. Obecność na zajęciach

2. Udział w dyskusji i wypowiedzi świadczące o znajomości polecanej literatury do przedmiotu

3. Przygotowanie prostych zadań domowych ewentualnie prezentacji w formie pisemnej lub napisanie referatu

4. Testowy egzamin pisemny

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Nadolski, Andrzej Wierzbicki
Prowadzący grup: Marek Nadolski, Andrzej Wierzbicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje:

 zapoznanie studentów z głównymi konfliktami społecznymi i politycznymi, które miały miejsce od końca XVIII w. po wiek XXI

 specyfikę konfliktów w zależności od epoki, ich źródła, przebieg i następstwa

 analizę przełomowych wydarzeń w dziejach świata we wskazanym okresie oraz towarzyszące im procesy. Ze szczególną uwagą potraktowane

zostaną rewolucje, które zapoczątkowały nowe formy ustrojowe.

 wielkie wojny

 procesy społeczno-polityczne, w wyniku których potęgowały się sprzeczności, tworząc podstawy do kolejnych konfliktów.

Pełny opis:

1. Istota przedmiotu - zajęcia organizacyjne.

a) scharakteryzowanie celu zajęć i omówienie efektów kształcenia,

b) sprecyzowanie formy i zasad zaliczenia,

c) omówienie programu i literatury przedmiotu (modułów od 2 do 13).

2. Rewolucje przełomu XVIII i XIX wieku: walka stanów – konflikt formacji. Rewolucja – znaczenie terminu. Feudalizm – ujęcie polityczne i społeczne. Europa na drodze przemian kapitalistycznych. Organizacja produkcji w XVIII wieku. Merkantylizm. Rewolucja przemysłowa w Anglii. Rewolucja francuska. Epoka napoleońska. Terror władzy - krytyka i obrona rewolucji francuskiej. Feudalizm a kapitalizm – różnice. 2.Literatura podstawowa: D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007, roz.4, p.1-2, s.59-62, p.14, s.76-83; roz.6, s.93-107. M. Gierycz, P. Mazurkiewicz, Europejska antropologia i europejska polityka – obserwacja współczesności, [w:] J. Nadolska, T. Wallas, K. A. Wojtaszczyk (red.), Z kim, którędy i dokąd? Dylematy integracji Polski i Unii Europejskiej, Warszawa 2018, s.33-39 (fragment). G. Corm, Religia i polityka w XXI wieku, Warszawa 2007, roz. 1 (fragment), s.29-36. Deklaracja praw człowieka z roku 1789, [w:] L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997, s.11-12. Literatura uzupełniająca: E. Hobsbawm, Wiek rewolucji 1789-1848, Warszawa 2013. J. Baszkiewicz, Historia Francji, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 lub inne wydania. K. Szelągowska, Wykłady z historii powszechnej, Warszawa 1994, roz. Wielka Rewolucja Francuska, s. 185-196. J. Ciepielewski, I. Kostrowicka, Z. Landau, J. Tomaszewski, Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977, roz.1 p.3-4, s.16-20; roz.3, p.17-19 i 22, s.61-65 i 68-69. P. Ziółek, Idea imperium, Warszawa 1997, roz.5 (fragment), s.161-164. J. Carpentier, F. Lebrun, Historia Europy, Warszawa 1994, roz.20, s.247-253.

3. Burżuazja i proletariat – rozwiązywanie konfliktu: reformy społeczne na przełomie XIX i XX w. Założenia liberalizmu gospodarczego (klasycznego) – prawa naturalne, lesseferyzm, darwinizm socjalny, liberalizm socjalny. Reformy Bismarcka w Niemczech i liberałów w Wielkiej Brytanii. Ruch robotniczy. Robotnicze organizacje międzynarodowe. Anarchizm a terroryzm. Związki zawodowe. Ustawodawstwo społeczne. Narodziny nowoczesnych partii politycznych. Geneza i klasyfikacja. II Międzynarodówka. Emancypacja społeczna klas nieuprzywilejowanych a przemiany prawa wyborczego. 3.Lit. podst.: S. Zawadzki, Państwo o orientacji społecznej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, Warszawa 1996, roz.1, s.9-18, roz.3, p.2-3, s.31-34. A. Małkiewicz, Terroryzm. Wybrane zagadnienia, Nysa 2014, roz.1, p.1, s. 19-23, [w:] https://dbc.wroc.pl/Content/31710/PDF/terroryzm_wybrane%20zagadnienia.pdf. D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007, roz.8, p.1-4, s.131-138, p.5.1 i 5.5, s.138-140 i 143-144, p.6, s.143-147. Lit. uzupeł.: G. Bukowska, Państwo opiekuńcze wobec zjawiska ubóstwa. Analiza historyczna, [w:] J. Klebaniuk (red.), Fenomen nierówności społecznych, Warszawa 2007. J. Pajewski, Historia powszechna 1870-1918, Warszawa 1971 i inne, roz.5 (fragment), s.43-44, 47-55. J. Ciepielewski, I. Kostrowicka, Z. Landau, J. Tomaszewski, Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977, roz.3, p.23, s.69-71. P. Ziółek, Idea imperium, Warszawa 1997, roz.5 (fragment), s.171-176. R. Grunberger, Historia społeczna III Rzeszy, Warszawa 1994.

4. Od rodu do narodu – konflikt tożsamości i jego skutki w XIX i XX w. Od narodu regionalnego po naród suwerenny i mistyczny. Ideologia nacjonalizmu. Idea i praktyka państwa narodowego. Ciemne strony europejskiej nowoczesności. 4.Lit. podst.: G. Corm, Religia i polityka w XXI wieku, Warszawa 2007, roz. 2, s.49-52. Ph. Ther, Ciemna strona państw narodowych. Czystki etniczne w nowoczesnej Europie, Poznań 2012, roz.2 (fragmenty), s.44-63 i 81-95. Deklaracja praw człowieka z roku 1789, [w:] L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997, s. 11-12. Lit. uzupeł.: M. Waldenberg, Kwestie narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej, Warszawa 1992. K. Pomian, Europa i jej narody, Gdańsk 2009.

5. Upadek tronów – rządy dla ludu i przez lud. Społeczny wymiar I wojny światowej. Europa w przededniu wojny. Przebieg wojny. Rewolucja lutowa i październikowa oraz dyktatura bolszewików w Rosji. Rewolucja listopadowa na ziemiach niemieckich. Traktat wersalski. Bilans I wojny światowej. Destabilizacja społeczeństw i gospodarek. Radykalizacja i demokratyzacja opinii publicznej. Emancypacja kobiet. Ład powersalski. Narodziny demokratycznej Europy. Narodziny masowych ruchów ideologicznych. Faszyzm. Nazizm. Komunizm. Terror a terroryzm. 5.Lit. podst.: D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007, roz.9, s.147-167. J. Smaga, Narodziny i upadek ZSRR 1917-1991, Kraków 1992, roz.3, p.10 i 17 (fragment), s.110-114 i 127. A. Małkiewicz, Terroryzm. Wybrane zagadnienia, Nysa 2014, roz.1, p.2, s. 23-26, [w:] https://dbc.wroc.pl/Content/31710/PDF/terroryzm_wybrane%20zagadnienia.pdf. Lit. uzupeł.: Orędzie prezydenta Stanów Zjednoczonych T. W. Wilsona z 8 stycznia 1918 r., tzw. 14-punktowy program pokojowy i Pakt Ligi Narodów z 28 czerwca 1919 r., [w:] M. Nadolski (red.), Historia powszechna 1879-1990. Dzieje polityczne i gospodarcze, historia dyplomatyczna, prawo i stosunki międzynarodowe, Warszawa 1991, s.57-59, 74-84. Tezy kwietniowe Lenina z 1917 r. [w:] L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997, s. 293-296. Cz. Madajczyk, I i II wojna światowa. Analogie i różnice, Warszawa 1988, s.50-82. P. Ziółek, Idea imperium, Warszawa 1997, roz.5 (fragment), s.167-171. R. Grunberger, Historia społeczna III Rzeszy, Warszawa 1994, roz.3, s.60-72. A. Skrzypek, Historia społeczna Europy XIX i XX wieku, Poznań 2009. M. Bańkowicz (red.), Historia polityczna świata XX wieku 1901-1945, Kraków 2004.

6. Zmierzch leseferyzmu – zwycięstwo keynesizmu. Wielki kryzys gospodarczy i jego skutki społeczne. Przesłanki kształtowania się koncepcji „welfare state” w okresie międzywojennym XX w. Znaczenie I wojny światowej. Rola rewolucji rosyjskiej. Wielki kryzys gospodarczy 1929-1933 (produkcja przemysłowa i rolna, zachwianie bezpieczeństwa socjalnego). Interwencjonizm państwowy – New Deal i Folks Hema. Faszyzm a gospodarka i konkurencyjne próby wyjścia z kryzysu. Liberalizm socjalny i demokratyczny socjalizm. 6.Lit. podst.: R. Cameron, Historia gospodarcza świata, Warszawa 1996, roz.14, s.383-392. S. Zawadzki, Państwo o orientacji społecznej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, Warszawa 1996, roz.2, s.19-28, roz.3, p.5-6, s.36-43. J. Ciepielewski, I. Kostrowicka, Z. Landau, J. Tomaszewski, Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977, roz.15, p.96-98, 100-102 i 109, s.359-367, 371-373, 375-377 i 395-397. Lit. uzupeł.: T. Schramm, Historia powszechna. Wiek XX, Poznań 2001.

7. Okupowani i okupujący – społeczne skutki II wojny światowej. Pojęcie ludobójstwa. Przykłady ludobójstwa w XX wieku. Apogeum ludobójstwa – holokaust. Trybunały karne. Problemy mniejszościowe - przesiedlenia na przełomie XIX i XX w. Akcja „Heim ins Reich”. Ucieczki, wypędzenia i wysiedlenia Polaków i Niemców w czasie i po II wojnie. Etniczne czyszczenia w ZSRR. 7.Lit. podst.: Encyklopedia katolicka, t. XI, Lublin 2006, hasło: „ludobójstwo”, s. 120-128. H. Lamberg, Problem wypędzeń w polityce europejskiej XX wieku, (w:) H. Orłowski, A. Sakson (red.), Utracona ojczyzna. Przymusowe wysiedlenia, deportacje i przesiedlenia jako wspólne doświadczenie, Poznań 1996, s.31-44. Ph. Ther, Ciemna strona państw narodowych. Czystki etniczne w nowoczesnej Europie, Poznań 2012, roz. 3, p. „Soviet ethnic cleansing”, s.203-218. Lit. uzupeł.: Deklaracja o wyzwolonej Europie z 11 lutego 1943 r., [w:] M. Nadolski (red.), Historia powszechna 1879-1990. Dzieje polityczne i gospodarcze, historia dyplomatyczna, prawo i stosunki międzynarodowe, Warszawa 1991, s.193-195. Karta Narodów Zjednoczonych, (w:) S. Bieleń (red.), Prawo w stosunkach międzynarodowych. Wybór dokumentów, Warszawa 1996, s.22-45. T. Urban, Utracone ojczyzny: wypędzenia Niemców i Polaków w XX wieku, Warszawa 2007. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 9.XII 1948 r., Dz.U. RP, 1952, Nr 2, poz.9.

8. Konsumpcjonizm – od wzrostu do regresu ekonomicznego na Zachodzie. Czynniki stymulujące rozwój społeczno-gospodarczy Zachodu. Nowy kapitalizm w przemyśle i rolnictwie. Trendy rozwojowe w poszczególnych krajach Zachodu. 8.Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.3, s.72-93.

9. Industrializm – od stalinizacji do rządów nomenklatury na Wschodzie. Powojenne społeczeństwo i gospodarka komunistyczna. Dekompozycja i tendencje policentrystyczne w systemie komunistycznym w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. 9.Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.6, s.151-174. Lit. uzupeł.:. B. Deacon, Developments in East Europe social policy, [w:] G. Litván (red.), Rewolucja węgierska 1956 roku: reformy, bunt i represje 1953-1963, Warszawa 1996.

10. Zachodnioeuropejskie państwo opiekuńcze – sukces gospodarki liberalnej. Struktura klasowa. Płace i świadczenia dodatkowe. Status kobiet. Status imigrantów. Stopa życiowa. Tydzień pracy i urlopy. Organizacje pracownicze. Niwelowanie różnic społecznych. 10.Lit. podst.: J.R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.8 (fragment), s.204-235. Lit. uzupeł.: H. Kaelble, Społeczna historia Europy. Od 1945 do współczesności, Warszawa 2010.

11. Gospodarka i społeczeństwo w świecie komunistycznym – zmierzch utopii. Gospodarka radziecka. Decentralizacja za rządów Chruszczowa. Polityka gospodarcza od Kosygina i Breżniewa po Gorbaczowa. Modernizacja gospodarcza w krajach wschodnioeuropejskich. Problemy w rolnictwie radzieckim. Rolnictwo w krajach wschodnioeuropejskich. Stopa życiowa. Status społeczny. Rola kobiet. Struktura społeczna. Zmiany w edukacji. Elita. Początki pluralizmu. 11.Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.9, s.252-281. Lit. uzupeł.: G. Therborn, Drogi do nowoczesnej Europy. Społeczeństwa europejskie w latach 1945-2000, Warszawa-Kraków 1998.

12. Transformacje społeczne i ustrojowe w Europie w II poł. XX w.: Studencka wiosna’68 na Zachodzie – Jesień ludów’89 na Wschodzie. Niepokoje studenckie na Zachodzie. Dziedzictwo 1968 r. Fenomen Gorbaczowa. Jesień Ludów’89. Transformacja. Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz. 10 (fragmenty), s. 285-297, 302-308, roz.11 (fragmenty), s.317-321 i 327-355. Lit. uzupeł.: G. Therborn, Drogi do nowoczesnej Europy. Społeczeństwa europejskie w latach 1945-2000, Warszawa-Kraków 1998. Paryska Karta Nowej Europy, (w:) S. Bieleń (red.), Prawo w stosunkach międzynarodowych. Wybór dokumentów, Warszawa 1996, s.264-271. R. Kwapis, Praska wiosna, Toruń 2004. Warszawa 1998. A. Burakowski, A. Gubrynowicz, P. Ukielski, 1989 – Jesień Narodów, Warszawa 2009.

13. Migracje do Europy w II połowie XX i na początku XXI wieku – „nowa wędrówka ludów”. Postrzeganie obcych. Ewolucja i istota migracji do końca XX wieku. Od narodowego państwa emigracyjnego do narodowego państwa imigracyjnego. Instytucja obywatelstwa i jej rola w polityce państw przyjmujących. 13.Lit. podst.: M. Lesińska, Inkluzja polityczna imigrantów we współczesnej Europie, Warszawa 2013, roz.2, p. 1-2 i 4 (fragmenty), s.45-57, 61-65. M. Nadolski, Postrzeganie imigrantów i perspektywy jedności kontynentu w pryzmacie europejskiego protekcjonalizmu cywilizacyjnego, [w:] J. Nadolska, P. Stawarz, K. A. Wojtaszczyk (red.), Unia Europejska i wybrane państwa świata wobec kryzysu migracyjnego, Warszawa 2017, s.69-92. Lit. uzupeł.: J. Balicki, P. Stalker, Polityka imigracyjna i azylowa. Wyzwania i dylematy, Warszawa 2006. M. Nadolski, Inne granice. Rola antecedencji cywilizacyjnych, religijnych i etnicznych w formowaniu przestrzeni eurounijnej, [w:] M. Trojanowska-Strzęboszewska, Unia Europejska w poszukiwaniu swoich granic, Warszawa 2017, s.195-210. M. Nadolski, Wypędzenia i uchodźstwo w optyce religijnej w kontekście wielowiekowych prób przezwyciężenia podziałów społecznych w Europie, [w:] A. Wojtaszak, J. Jartyś, A. Krawcewicz (red.), Europa wobec problemu uchodźców w XXI wieku, Szczecin 2016, s.255-270.

Uwagi:

Link do zajęć udostępnia prowadzący za pośrednictwem Usosmaila.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-29
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Nadolski, Andrzej Wierzbicki
Prowadzący grup: Marek Nadolski, Andrzej Wierzbicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje:

 zapoznanie studentów z głównymi konfliktami społecznymi i politycznymi, które miały miejsce od końca XVIII w. po wiek XXI

 specyfikę konfliktów w zależności od epoki, ich źródła, przebieg i następstwa

 analizę przełomowych wydarzeń w dziejach świata we wskazanym okresie oraz towarzyszące im procesy. Ze szczególną uwagą potraktowane

zostaną rewolucje, które zapoczątkowały nowe formy ustrojowe.

 wielkie wojny

 procesy społeczno-polityczne, w wyniku których potęgowały się sprzeczności, tworząc podstawy do kolejnych konfliktów.

Pełny opis:

1. Istota przedmiotu - zajęcia organizacyjne.

a) scharakteryzowanie celu zajęć i omówienie efektów kształcenia,

b) sprecyzowanie formy i zasad zaliczenia,

c) omówienie programu i literatury przedmiotu (modułów od 2 do 13).

2. Rewolucje przełomu XVIII i XIX wieku: walka stanów – konflikt formacji. Rewolucja – znaczenie terminu. Feudalizm – ujęcie polityczne i społeczne. Europa na drodze przemian kapitalistycznych. Organizacja produkcji w XVIII wieku. Merkantylizm. Rewolucja przemysłowa w Anglii. Rewolucja francuska. Epoka napoleońska. Terror władzy - krytyka i obrona rewolucji francuskiej. Feudalizm a kapitalizm – różnice. 2.Literatura podstawowa: D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007, roz.4, p.1-2, s.59-62, p.14, s.76-83; roz.6, s.93-107. M. Gierycz, P. Mazurkiewicz, Europejska antropologia i europejska polityka – obserwacja współczesności, [w:] J. Nadolska, T. Wallas, K. A. Wojtaszczyk (red.), Z kim, którędy i dokąd? Dylematy integracji Polski i Unii Europejskiej, Warszawa 2018, s.33-39 (fragment). G. Corm, Religia i polityka w XXI wieku, Warszawa 2007, roz. 1 (fragment), s.29-36. Deklaracja praw człowieka z roku 1789, [w:] L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997, s.11-12. Literatura uzupełniająca: E. Hobsbawm, Wiek rewolucji 1789-1848, Warszawa 2013. J. Baszkiewicz, Historia Francji, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 lub inne wydania. K. Szelągowska, Wykłady z historii powszechnej, Warszawa 1994, roz. Wielka Rewolucja Francuska, s. 185-196. J. Ciepielewski, I. Kostrowicka, Z. Landau, J. Tomaszewski, Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977, roz.1 p.3-4, s.16-20; roz.3, p.17-19 i 22, s.61-65 i 68-69. P. Ziółek, Idea imperium, Warszawa 1997, roz.5 (fragment), s.161-164. J. Carpentier, F. Lebrun, Historia Europy, Warszawa 1994, roz.20, s.247-253.

3. Burżuazja i proletariat – rozwiązywanie konfliktu: reformy społeczne na przełomie XIX i XX w. Założenia liberalizmu gospodarczego (klasycznego) – prawa naturalne, lesseferyzm, darwinizm socjalny, liberalizm socjalny. Reformy Bismarcka w Niemczech i liberałów w Wielkiej Brytanii. Ruch robotniczy. Robotnicze organizacje międzynarodowe. Anarchizm a terroryzm. Związki zawodowe. Ustawodawstwo społeczne. Narodziny nowoczesnych partii politycznych. Geneza i klasyfikacja. II Międzynarodówka. Emancypacja społeczna klas nieuprzywilejowanych a przemiany prawa wyborczego. 3.Lit. podst.: S. Zawadzki, Państwo o orientacji społecznej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, Warszawa 1996, roz.1, s.9-18, roz.3, p.2-3, s.31-34. A. Małkiewicz, Terroryzm. Wybrane zagadnienia, Nysa 2014, roz.1, p.1, s. 19-23, [w:] https://dbc.wroc.pl/Content/31710/PDF/terroryzm_wybrane%20zagadnienia.pdf. D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007, roz.8, p.1-4, s.131-138, p.5.1 i 5.5, s.138-140 i 143-144, p.6, s.143-147. Lit. uzupeł.: G. Bukowska, Państwo opiekuńcze wobec zjawiska ubóstwa. Analiza historyczna, [w:] J. Klebaniuk (red.), Fenomen nierówności społecznych, Warszawa 2007. J. Pajewski, Historia powszechna 1870-1918, Warszawa 1971 i inne, roz.5 (fragment), s.43-44, 47-55. J. Ciepielewski, I. Kostrowicka, Z. Landau, J. Tomaszewski, Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977, roz.3, p.23, s.69-71. P. Ziółek, Idea imperium, Warszawa 1997, roz.5 (fragment), s.171-176. R. Grunberger, Historia społeczna III Rzeszy, Warszawa 1994.

4. Od rodu do narodu – konflikt tożsamości i jego skutki w XIX i XX w. Od narodu regionalnego po naród suwerenny i mistyczny. Ideologia nacjonalizmu. Idea i praktyka państwa narodowego. Ciemne strony europejskiej nowoczesności. 4.Lit. podst.: G. Corm, Religia i polityka w XXI wieku, Warszawa 2007, roz. 2, s.49-52. Ph. Ther, Ciemna strona państw narodowych. Czystki etniczne w nowoczesnej Europie, Poznań 2012, roz.2 (fragmenty), s.44-63 i 81-95. Deklaracja praw człowieka z roku 1789, [w:] L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997, s. 11-12. Lit. uzupeł.: M. Waldenberg, Kwestie narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej, Warszawa 1992. K. Pomian, Europa i jej narody, Gdańsk 2009.

5. Upadek tronów – rządy dla ludu i przez lud. Społeczny wymiar I wojny światowej. Europa w przededniu wojny. Przebieg wojny. Rewolucja lutowa i październikowa oraz dyktatura bolszewików w Rosji. Rewolucja listopadowa na ziemiach niemieckich. Traktat wersalski. Bilans I wojny światowej. Destabilizacja społeczeństw i gospodarek. Radykalizacja i demokratyzacja opinii publicznej. Emancypacja kobiet. Ład powersalski. Narodziny demokratycznej Europy. Narodziny masowych ruchów ideologicznych. Faszyzm. Nazizm. Komunizm. Terror a terroryzm. 5.Lit. podst.: D. Janicka, Historia społeczna i polityczna Europy, Toruń 2007, roz.9, s.147-167. J. Smaga, Narodziny i upadek ZSRR 1917-1991, Kraków 1992, roz.3, p.10 i 17 (fragment), s.110-114 i 127. A. Małkiewicz, Terroryzm. Wybrane zagadnienia, Nysa 2014, roz.1, p.2, s. 23-26, [w:] https://dbc.wroc.pl/Content/31710/PDF/terroryzm_wybrane%20zagadnienia.pdf. Lit. uzupeł.: Orędzie prezydenta Stanów Zjednoczonych T. W. Wilsona z 8 stycznia 1918 r., tzw. 14-punktowy program pokojowy i Pakt Ligi Narodów z 28 czerwca 1919 r., [w:] M. Nadolski (red.), Historia powszechna 1879-1990. Dzieje polityczne i gospodarcze, historia dyplomatyczna, prawo i stosunki międzynarodowe, Warszawa 1991, s.57-59, 74-84. Tezy kwietniowe Lenina z 1917 r. [w:] L. Jaśkiewicz, I. Rusinowa, T. Wituch (red.), Historia powszechna 1789-1918. Wybór tekstów źródłowych, Pułtusk 1997, s. 293-296. Cz. Madajczyk, I i II wojna światowa. Analogie i różnice, Warszawa 1988, s.50-82. P. Ziółek, Idea imperium, Warszawa 1997, roz.5 (fragment), s.167-171. R. Grunberger, Historia społeczna III Rzeszy, Warszawa 1994, roz.3, s.60-72. A. Skrzypek, Historia społeczna Europy XIX i XX wieku, Poznań 2009. M. Bańkowicz (red.), Historia polityczna świata XX wieku 1901-1945, Kraków 2004.

6. Zmierzch leseferyzmu – zwycięstwo keynesizmu. Wielki kryzys gospodarczy i jego skutki społeczne. Przesłanki kształtowania się koncepcji „welfare state” w okresie międzywojennym XX w. Znaczenie I wojny światowej. Rola rewolucji rosyjskiej. Wielki kryzys gospodarczy 1929-1933 (produkcja przemysłowa i rolna, zachwianie bezpieczeństwa socjalnego). Interwencjonizm państwowy – New Deal i Folks Hema. Faszyzm a gospodarka i konkurencyjne próby wyjścia z kryzysu. Liberalizm socjalny i demokratyczny socjalizm. 6.Lit. podst.: R. Cameron, Historia gospodarcza świata, Warszawa 1996, roz.14, s.383-392. S. Zawadzki, Państwo o orientacji społecznej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, Warszawa 1996, roz.2, s.19-28, roz.3, p.5-6, s.36-43. J. Ciepielewski, I. Kostrowicka, Z. Landau, J. Tomaszewski, Dzieje gospodarcze świata do roku 1975, Warszawa 1977, roz.15, p.96-98, 100-102 i 109, s.359-367, 371-373, 375-377 i 395-397. Lit. uzupeł.: T. Schramm, Historia powszechna. Wiek XX, Poznań 2001.

7. Okupowani i okupujący – społeczne skutki II wojny światowej. Pojęcie ludobójstwa. Przykłady ludobójstwa w XX wieku. Apogeum ludobójstwa – holokaust. Trybunały karne. Problemy mniejszościowe - przesiedlenia na przełomie XIX i XX w. Akcja „Heim ins Reich”. Ucieczki, wypędzenia i wysiedlenia Polaków i Niemców w czasie i po II wojnie. Etniczne czyszczenia w ZSRR. 7.Lit. podst.: Encyklopedia katolicka, t. XI, Lublin 2006, hasło: „ludobójstwo”, s. 120-128. H. Lamberg, Problem wypędzeń w polityce europejskiej XX wieku, (w:) H. Orłowski, A. Sakson (red.), Utracona ojczyzna. Przymusowe wysiedlenia, deportacje i przesiedlenia jako wspólne doświadczenie, Poznań 1996, s.31-44. Ph. Ther, Ciemna strona państw narodowych. Czystki etniczne w nowoczesnej Europie, Poznań 2012, roz. 3, p. „Soviet ethnic cleansing”, s.203-218. Lit. uzupeł.: Deklaracja o wyzwolonej Europie z 11 lutego 1943 r., [w:] M. Nadolski (red.), Historia powszechna 1879-1990. Dzieje polityczne i gospodarcze, historia dyplomatyczna, prawo i stosunki międzynarodowe, Warszawa 1991, s.193-195. Karta Narodów Zjednoczonych, (w:) S. Bieleń (red.), Prawo w stosunkach międzynarodowych. Wybór dokumentów, Warszawa 1996, s.22-45. T. Urban, Utracone ojczyzny: wypędzenia Niemców i Polaków w XX wieku, Warszawa 2007. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 9.XII 1948 r., Dz.U. RP, 1952, Nr 2, poz.9.

8. Konsumpcjonizm – od wzrostu do regresu ekonomicznego na Zachodzie. Czynniki stymulujące rozwój społeczno-gospodarczy Zachodu. Nowy kapitalizm w przemyśle i rolnictwie. Trendy rozwojowe w poszczególnych krajach Zachodu. 8.Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.3, s.72-93.

9. Industrializm – od stalinizacji do rządów nomenklatury na Wschodzie. Powojenne społeczeństwo i gospodarka komunistyczna. Dekompozycja i tendencje policentrystyczne w systemie komunistycznym w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. 9.Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.6, s.151-174. Lit. uzupeł.:. B. Deacon, Developments in East Europe social policy, [w:] G. Litván (red.), Rewolucja węgierska 1956 roku: reformy, bunt i represje 1953-1963, Warszawa 1996.

10. Zachodnioeuropejskie państwo opiekuńcze – sukces gospodarki liberalnej. Struktura klasowa. Płace i świadczenia dodatkowe. Status kobiet. Status imigrantów. Stopa życiowa. Tydzień pracy i urlopy. Organizacje pracownicze. Niwelowanie różnic społecznych. 10.Lit. podst.: J.R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.8 (fragment), s.204-235. Lit. uzupeł.: H. Kaelble, Społeczna historia Europy. Od 1945 do współczesności, Warszawa 2010.

11. Gospodarka i społeczeństwo w świecie komunistycznym – zmierzch utopii. Gospodarka radziecka. Decentralizacja za rządów Chruszczowa. Polityka gospodarcza od Kosygina i Breżniewa po Gorbaczowa. Modernizacja gospodarcza w krajach wschodnioeuropejskich. Problemy w rolnictwie radzieckim. Rolnictwo w krajach wschodnioeuropejskich. Stopa życiowa. Status społeczny. Rola kobiet. Struktura społeczna. Zmiany w edukacji. Elita. Początki pluralizmu. 11.Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz.9, s.252-281. Lit. uzupeł.: G. Therborn, Drogi do nowoczesnej Europy. Społeczeństwa europejskie w latach 1945-2000, Warszawa-Kraków 1998.

12. Transformacje społeczne i ustrojowe w Europie w II poł. XX w.: Studencka wiosna’68 na Zachodzie – Jesień ludów’89 na Wschodzie. Niepokoje studenckie na Zachodzie. Dziedzictwo 1968 r. Fenomen Gorbaczowa. Jesień Ludów’89. Transformacja. Lit. podst.: J. R. Wegs, R. Ladrech, Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008, roz. 10 (fragmenty), s. 285-297, 302-308, roz.11 (fragmenty), s.317-321 i 327-355. Lit. uzupeł.: G. Therborn, Drogi do nowoczesnej Europy. Społeczeństwa europejskie w latach 1945-2000, Warszawa-Kraków 1998. Paryska Karta Nowej Europy, (w:) S. Bieleń (red.), Prawo w stosunkach międzynarodowych. Wybór dokumentów, Warszawa 1996, s.264-271. R. Kwapis, Praska wiosna, Toruń 2004. Warszawa 1998. A. Burakowski, A. Gubrynowicz, P. Ukielski, 1989 – Jesień Narodów, Warszawa 2009.

13. Migracje do Europy w II połowie XX i na początku XXI wieku – „nowa wędrówka ludów”. Postrzeganie obcych. Ewolucja i istota migracji do końca XX wieku. Od narodowego państwa emigracyjnego do narodowego państwa imigracyjnego. Instytucja obywatelstwa i jej rola w polityce państw przyjmujących. 13.Lit. podst.: M. Lesińska, Inkluzja polityczna imigrantów we współczesnej Europie, Warszawa 2013, roz.2, p. 1-2 i 4 (fragmenty), s.45-57, 61-65. M. Nadolski, Postrzeganie imigrantów i perspektywy jedności kontynentu w pryzmacie europejskiego protekcjonalizmu cywilizacyjnego, [w:] J. Nadolska, P. Stawarz, K. A. Wojtaszczyk (red.), Unia Europejska i wybrane państwa świata wobec kryzysu migracyjnego, Warszawa 2017, s.69-92. Lit. uzupeł.: J. Balicki, P. Stalker, Polityka imigracyjna i azylowa. Wyzwania i dylematy, Warszawa 2006. M. Nadolski, Inne granice. Rola antecedencji cywilizacyjnych, religijnych i etnicznych w formowaniu przestrzeni eurounijnej, [w:] M. Trojanowska-Strzęboszewska, Unia Europejska w poszukiwaniu swoich granic, Warszawa 2017, s.195-210. M. Nadolski, Wypędzenia i uchodźstwo w optyce religijnej w kontekście wielowiekowych prób przezwyciężenia podziałów społecznych w Europie, [w:] A. Wojtaszak, J. Jartyś, A. Krawcewicz (red.), Europa wobec problemu uchodźców w XXI wieku, Szczecin 2016, s.255-270.

Uwagi:

Link do zajęć udostępnia prowadzący za pośrednictwem Usosmaila.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.