Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Nurty badań politologicznych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-M-Z1NUBP
Kod Erasmus / ISCED: 14.1 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Nurty badań politologicznych
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Nauki Polityczne -ZAOCZNE II STOPNIA - 1 semestr 1 rok - przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Główne nurty współczesnych badań politologicznych.

Refleksja metateoretyczna nad przedmiotem badań politologii.

Główne paradygmaty badań politologicznych oraz specyfika ich problemów badawczych, języka analizy oraz postulowanych narzędzi i metod analizy.

Integralna analiza zjawisk politycznych.

Pełny opis:

Zajęcia prezentujące główne nurty badań politologicznych zajmują w programie studiów szczególne miejsce. Prezentują bowiem refleksję metateoretyczną, a więc dotyczącą postrzegania dziedziny przedmiotowej oraz sposobów jej badania. Ich głównym celem jest rozwinięcie samoświadomości teoretycznej oraz poznanie głównych paradygmatów badań politologicznych, wraz ze specyfiką ich problemów badawczych, języka analizy oraz postulowanych narzędzi i metod analizy. Ważnym zadaniem jest uświadomienie studentowi konieczności integralnej analizy zjawisk politycznych, a więc wykorzystującej aparaturę pojęciową, strategie badawcze i wiedzę teoretyczną i empiryczną wszystkich subdyscyplin politologicznych.

1. Problem dialektyki struktury i działania

Chodzi tu o spójne połączenie w procesie badawczym i procedurach badania zewnętrznych warunków działania podmiotów społecznych (struktur) i aktywności ludzi. Wybór konkretnej alternatywy działania zależy od uruchomionej przez podmiot wiedzy o tych warunkach oraz wyznawanych systemów wartości.

2. Problem wielopoziomowości

Chodzi o wybór systemów względnie izolowanych, zawierających wszystkie konieczne i wystarczające warunki, potrzebne do zrozumienia zjawiska politycznego na tle całości społecznych, których są elementem. Czasami wystarczy ograniczyć uwagę do wybranej podstruktury życia społecznego, np. świadomości społecznej czy gospodarki. Ale na ogół trzeba wyodrębnić minisystemy, imperia, ekosystemy czy regiony, a nawet dla niektórych procesów systemy kontynentalne czy całą ekumenę.

3. Problem ciągłości i/lub zmiany

W procesie zmiany powstają nowe jakościowo formy życia społecznego, zmieniające dotychczasowe determinanty procesów społecznych. Fakt ten sprawia, że prawa nauk społecznych, wraz z stosowanymi w nich pojęciami muszą uwzględniać rozwojowy aspekt rzeczywistości historycznej. Ogólność praw polega na uwzględnianiu różnic strukturalnych, występujących pomiędzy wszystkimi dotychczasowymi typami zjawisk społecznych, które opisują (ogólność w sensie historycznym a nie teoriomnogościowym). Do udźwignięcia tego problemu prowadzi historia o nastawieniu teoretycznym i teoria o nastawieniu historycznym.

4. Problem eklektyzmu

Wyjaśnienie napięcia, jakie powstaje w badaniach politologicznych na styku: chęć całościowego i kompletnego opisu politologicznego a niespójności pojęciowej czy teoretycznej refleksji politologicznej; przedstawienie źródeł łączenie różnych perspektyw badawczych i języka analizy, w tym kwestii triangulacji metodologicznej.

Ważnym wątkiem będzie też ocena poszczególnych paradygmatów z punktu widzenia ich walorów heurystycznych oraz realizmu poznawczego.

Literatura:

Teorie i metody w naukach politycznych, red. D. Marsh, G. Stoker. Kraków 2006

K. von Beyme, Współczesne teorie polityczne. Warszawa 2005

T. Klementewicz, Rozumienie polityki. Zarys metodologii nauki o polityce. Warszawa 2011

Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i sfery publicznej, red. J. Wilkin. Warszawa 2005

J. Nocoń, Między tradycją a nowoczesnością. Przeobrażenia badań politologicznych w świetle neofunkcjonalizmu J. C. Aleksandra. Bydgoszcz 2010

B. Krauz-Mozer, Teorie polityki. Warszawa 2005

P. Sztompka, Socjologia zmian społecznych. Kraków 2005

R. Dahl, B. Stinebrickner, Współczesna analiza polityczna. Warszawa 2007

W. Morawski, Konfiguracje globalne. Struktury, agencje, instytucje. Warszawa 2010

J. Topolski, Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej. Warszawa 1996

J. Goody, Kapitalizm i nowoczesność. Warszawa 2006

I. Wallerstein, Analiza systemów- światów. Wprowadzenie. Warszawa 2007

Efekty uczenia się:

WIEDZA

K_W01 - Student ma wiedzę na temat różnych nurtów w badaniach politologicznych, zna powiązania politologii z innymi naukami w kontekście metodologicznym.

K_W09 – Student zna i rozumie paradygmaty, kierunki oraz modele wyjaśniające mechanizmy działania politycznego i podejmowania decyzji politycznych oraz ma pogłębioną wiedzę na temat tworzenia prognoz politologicznych.

UMIEJĘTNOŚCI

K_U02 Student aktywnie wykorzystuje wiedzę z zakresu metod i technik badawczych do diagnozowania oraz wyjaśniania procesów i zjawisk politycznych.

K_U03 - Student umie wykorzystywać wiedzę metodologiczną do analizowania i interpretowania zjawisk politycznych.

K_U05 – Student aktywnie i samodzielnie poszerza wiedzę z zakresu badań politologicznych korzystając z różnych źródeł wiedzy i nowoczesnych technologii, które poddaje krytycznej analizie.

KOMPETENCJE

K_K05 – Student jest gotów do rozwiązywania dylematów zawodowych w oparciu o posiadaną wiedzę metodologiczną.

Metody i kryteria oceniania:

1) Praca semestralna przygotowana i wygłoszona pod koniec semestru. Praca semestralna będzie poświęcona analizie wybranego przez studenta problemu, występującego w skali lokalnej, narodowej, regionalnej lub globalnej, a związanego z obecną fazą globalizacji dziejów świata. W pracy zadanie studenta polega na wykorzystaniu jednego z poznanych paradygmatów badań jako układu pojęć i wyjściowych hipotez do opisu i wyjaśnienia postawionego problemu badawczego. Ma to też walory dydaktyczne w perspektywie przyszłej pracy magisterskiej.

2) Drugą formą jest egzamin pisemny.

Metody oceny pracy studenta - udział w ocenie końcowej:

- końcowe zaliczenie pisemne w formie egzaminu - 50%,

- praca semestralna - 50%.

Algorytm oceny końcowej

2

0 – 50 %

3*

51 – 60 %

3,5

61 – 70 %

4

71 – 80 %

4,5

81 – 90 %

5

91 – 100%

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-01-26
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tadeusz Klementewicz
Prowadzący grup: Tadeusz Klementewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Główne nurty współczesnych badań politologicznych.

Refleksja metateoretyczna nad przedmiotem badań politologii.

Główne paradygmaty badań politologicznych oraz specyfika ich problemów badawczych, języka analizy oraz postulowanych narzędzi i metod analizy.

Integralna analiza zjawisk politycznych.

Pełny opis:

Zajęcia prezentujące główne nurty badań politologicznych zajmują w programie studiów szczególne miejsce. Prezentują bowiem refleksję metateoretyczną, a więc dotyczącą postrzegania dziedziny przedmiotowej oraz sposobów jej badania. Ich głównym celem jest rozwinięcie samoświadomości teoretycznej oraz poznanie głównych paradygmatów badań politologicznych, wraz ze specyfiką ich problemów badawczych, języka analizy oraz postulowanych narzędzi i metod analizy. Ważnym zadaniem jest uświadomienie studentowi konieczności integralnej analizy zjawisk politycznych, a więc wykorzystującej aparaturę pojęciową, strategie badawcze i wiedzę teoretyczną i empiryczną wszystkich subdyscyplin politologicznych.

1. Problem dialektyki struktury i działania

Chodzi tu o spójne połączenie w procesie badawczym i procedurach badania zewnętrznych warunków działania podmiotów społecznych (struktur) i aktywności ludzi. Wybór konkretnej alternatywy działania zależy od uruchomionej przez podmiot wiedzy o tych warunkach oraz wyznawanych systemów wartości.

2. Problem wielopoziomowości

Chodzi o wybór systemów względnie izolowanych, zawierających wszystkie konieczne i wystarczające warunki, potrzebne do zrozumienia zjawiska politycznego na tle całości społecznych, których są elementem. Czasami wystarczy ograniczyć uwagę do wybranej podstruktury życia społecznego, np. świadomości społecznej czy gospodarki. Ale na ogół trzeba wyodrębnić minisystemy, imperia, ekosystemy czy regiony, a nawet dla niektórych procesów systemy kontynentalne czy całą ekumenę.

3. Problem ciągłości i/lub zmiany

W procesie zmiany powstają nowe jakościowo formy życia społecznego, zmieniające dotychczasowe determinanty procesów społecznych. Fakt ten sprawia, że prawa nauk społecznych, wraz z stosowanymi w nich pojęciami muszą uwzględniać rozwojowy aspekt rzeczywistości historycznej. Ogólność praw polega na uwzględnianiu różnic strukturalnych, występujących pomiędzy wszystkimi dotychczasowymi typami zjawisk społecznych, które opisują (ogólność w sensie historycznym a nie teoriomnogościowym). Do udźwignięcia tego problemu prowadzi historia o nastawieniu teoretycznym i teoria o nastawieniu historycznym.

4. Problem eklektyzmu

Wyjaśnienie napięcia, jakie powstaje w badaniach politologicznych na styku: chęć całościowego i kompletnego opisu politologicznego a niespójności pojęciowej czy teoretycznej refleksji politologicznej; przedstawienie źródeł łączenie różnych perspektyw badawczych i języka analizy, w tym kwestii triangulacji metodologicznej.

Ważnym wątkiem będzie też ocena poszczególnych paradygmatów z punktu widzenia ich walorów heurystycznych oraz realizmu poznawczego.

Literatura:

Teorie i metody w naukach politycznych, red. D. Marsh, G. Stoker. Kraków 2006

K. von Beyme, Współczesne teorie polityczne. Warszawa 2005

T. Klementewicz, Rozumienie polityki. Zarys metodologii nauki o polityce. Warszawa 2011

Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i sfery publicznej, red. J. Wilkin. Warszawa 2005

J. Nocoń, Między tradycją a nowoczesnością. Przeobrażenia badań politologicznych w świetle neofunkcjonalizmu J. C. Aleksandra. Bydgoszcz 2010

B. Krauz-Mozer, Teorie polityki. Warszawa 2005

P. Sztompka, Socjologia zmian społecznych. Kraków 2005

R. Dahl, B. Stinebrickner, Współczesna analiza polityczna. Warszawa 2007

W. Morawski, Konfiguracje globalne. Struktury, agencje, instytucje. Warszawa 2010

J. Topolski, Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej. Warszawa 1996

J. Goody, Kapitalizm i nowoczesność. Warszawa 2006

I. Wallerstein, Analiza systemów- światów. Wprowadzenie. Warszawa 2007

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2025/26" (zakończony)

Okres: 2025-10-01 - 2026-01-25
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tadeusz Klementewicz
Prowadzący grup: Tadeusz Klementewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Główne nurty współczesnych badań politologicznych.

Refleksja metateoretyczna nad przedmiotem badań politologii.

Główne paradygmaty badań politologicznych oraz specyfika ich problemów badawczych, języka analizy oraz postulowanych narzędzi i metod analizy.

Integralna analiza zjawisk politycznych.

Pełny opis:

Zajęcia prezentujące główne nurty badań politologicznych zajmują w programie studiów szczególne miejsce. Prezentują bowiem refleksję metateoretyczną, a więc dotyczącą postrzegania dziedziny przedmiotowej oraz sposobów jej badania. Ich głównym celem jest rozwinięcie samoświadomości teoretycznej oraz poznanie głównych paradygmatów badań politologicznych, wraz ze specyfiką ich problemów badawczych, języka analizy oraz postulowanych narzędzi i metod analizy. Ważnym zadaniem jest uświadomienie studentowi konieczności integralnej analizy zjawisk politycznych, a więc wykorzystującej aparaturę pojęciową, strategie badawcze i wiedzę teoretyczną i empiryczną wszystkich subdyscyplin politologicznych.

1. Problem dialektyki struktury i działania

Chodzi tu o spójne połączenie w procesie badawczym i procedurach badania zewnętrznych warunków działania podmiotów społecznych (struktur) i aktywności ludzi. Wybór konkretnej alternatywy działania zależy od uruchomionej przez podmiot wiedzy o tych warunkach oraz wyznawanych systemów wartości.

2. Problem wielopoziomowości

Chodzi o wybór systemów względnie izolowanych, zawierających wszystkie konieczne i wystarczające warunki, potrzebne do zrozumienia zjawiska politycznego na tle całości społecznych, których są elementem. Czasami wystarczy ograniczyć uwagę do wybranej podstruktury życia społecznego, np. świadomości społecznej czy gospodarki. Ale na ogół trzeba wyodrębnić minisystemy, imperia, ekosystemy czy regiony, a nawet dla niektórych procesów systemy kontynentalne czy całą ekumenę.

3. Problem ciągłości i/lub zmiany

W procesie zmiany powstają nowe jakościowo formy życia społecznego, zmieniające dotychczasowe determinanty procesów społecznych. Fakt ten sprawia, że prawa nauk społecznych, wraz z stosowanymi w nich pojęciami muszą uwzględniać rozwojowy aspekt rzeczywistości historycznej. Ogólność praw polega na uwzględnianiu różnic strukturalnych, występujących pomiędzy wszystkimi dotychczasowymi typami zjawisk społecznych, które opisują (ogólność w sensie historycznym a nie teoriomnogościowym). Do udźwignięcia tego problemu prowadzi historia o nastawieniu teoretycznym i teoria o nastawieniu historycznym.

4. Problem eklektyzmu

Wyjaśnienie napięcia, jakie powstaje w badaniach politologicznych na styku: chęć całościowego i kompletnego opisu politologicznego a niespójności pojęciowej czy teoretycznej refleksji politologicznej; przedstawienie źródeł łączenie różnych perspektyw badawczych i języka analizy, w tym kwestii triangulacji metodologicznej.

Ważnym wątkiem będzie też ocena poszczególnych paradygmatów z punktu widzenia ich walorów heurystycznych oraz realizmu poznawczego.

Literatura:

Teorie i metody w naukach politycznych, red. D. Marsh, G. Stoker. Kraków 2006

K. von Beyme, Współczesne teorie polityczne. Warszawa 2005

T. Klementewicz, Rozumienie polityki. Zarys metodologii nauki o polityce. Warszawa 2011

Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i sfery publicznej, red. J. Wilkin. Warszawa 2005

J. Nocoń, Między tradycją a nowoczesnością. Przeobrażenia badań politologicznych w świetle neofunkcjonalizmu J. C. Aleksandra. Bydgoszcz 2010

B. Krauz-Mozer, Teorie polityki. Warszawa 2005

P. Sztompka, Socjologia zmian społecznych. Kraków 2005

R. Dahl, B. Stinebrickner, Współczesna analiza polityczna. Warszawa 2007

W. Morawski, Konfiguracje globalne. Struktury, agencje, instytucje. Warszawa 2010

J. Topolski, Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej. Warszawa 1996

J. Goody, Kapitalizm i nowoczesność. Warszawa 2006

I. Wallerstein, Analiza systemów- światów. Wprowadzenie. Warszawa 2007

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.2.0.0-672c157c4 (2026-01-23)