Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Dyskryminacja i polityka antydyskryminacyjna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2103-L-D6DPA
Kod Erasmus / ISCED: 14.1 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Dyskryminacja i polityka antydyskryminacyjna
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Polityka Społeczna - DZIENNE I STOPNIA 6 semestr 3 rok -przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Przedmiot ma za zadanie:

– Zapoznać studentów z podstawowymi pojęciami związanymi z zagadnieniem dyskryminacji i równouprawnienia

- wskazać czynniki warunkujące dyskryminację z perspektywy historycznej i współczesnej

- określić mechanizm kształtowania piętna we współczesnej kulturze i społeczeństwie,

– przedstawić skalę i specyfikę dyskryminacji ze względu na płeć, narodowość, wiek, niepełnosprawność , orientację seksualną , status społeczny w świetle danych statystycznych i wyników badań empirycznych

– zapoznać studentów z instrumentami (normatywnymi, instytucjonalnymi etc.) przeciwdziałania dyskryminacji; perspektywa europejska i krajowa






Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot wprowadza studentów w problematykę równouprawnienia r dyskryminacji jednostek i grup społecznych we współczesnej Europie i w Polsce, z uwzględnieniem perspektywy historycznej, kulturowej, społecznej i politycznej. Przedstawia teoretyczne kontrowersje wokół interpretacji obydwu pojęć i aktualną wykładnię ich normatywnego rozumienia. Wskazuje na uwarunkowania społeczne, polityczne, ekonomiczne i kulturowe praktyk dyskryminacyjnych, grupy społeczne szczególnego ryzyka oraz przejawy nierównego statusu i dyskryminacji w różnych obszarach funkcjonowania jednostki w sferze publicznej. Omawia założenia polityki antydyskryminacyjnej oraz analizuje instrumenty polityk publicznych przeciwdziałania dyskryminacji. Formułuje wnioski i rekomendacje działań antydyskryminacyjnych pod adresem instytucji publicznych.

Pełny opis:

1. Równość, równouprawnienie i dyskryminacja z perspektywy filozoficznej, kulturowej i normatywnej. Rodzaje dyskryminacji i kategorie dyskryminowanych we współczesnym świecie. Czynniki sprzyjające dyskryminacji. Równouprawnienie i przeciwdziałanie dyskryminacji w międzynarodowych, unijnych i polskich aktach normatywnych. Miejsce równości w systemie wartości Polaków; równość a sprawiedliwość.

2. Ryzyko dyskryminacji ze względu na narodowość i etniczność. Statystyczny obraz grup narodowych, etnicznych w Polsce. Gwarancje normatywne statusu mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce w świetle Ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych i języku regionalnym; prawa obywatelskie, dodatkowe uprawnienia i ich finansowanie. Mniejszość Romska jako grupa wyobcowana; ryzyko dyskryminacji i instrumenty na rzecz integracji społeczności romskiej

3. Imigranci w Polsce; skala imigracji do Polski, przyczyny imigracji, status normatywny i prawo do pracy. Charakterystyka statusu imigrantów zarobkowych, imigrantów poszukujących ochrony i studentów zagranicznych w świetle badań empirycznych. Polska polityka imigracyjna: liberalne prawo pracy, słabość kontroli szarej strefy zatrudnienia, abolicja.

4. Stosunek Polaków do narodów, mniejszości etnicznych i imigrantów w świetle badań; Wybrane mechanizmy zachowań społecznych w Polsce związane z „obcością” etniczną i kulturową: akceptacja, tolerancja, dystans społeczny, obojętność, uprzedzenia, dyskryminacja, ksenofobia, rasizm.

5. Dylematy wielokulturowości: istota dialogu międzykulturowego i modele integracji etnicznej. Kryzys imigracyjny w Europie 2015 – politycy i społeczeństwa wybranych krajów UE wobec masowego napływu imigrantów/uchodźców. Perspektywa zderzenia cywilizacji; analiza dyskursu o idei i rzeczywistości wielokulturowego społeczeństwa

6. Uwarunkowania nierówności ze względu na płeć; prawo, filozofia, kultura.. Współczesne obszary nierówności uwarunkowanych płcią. Rola przemocy symbolicznej w kształtowaniu nierówności ze względu na płeć. Polityka na rzecz równości płci; aspekty normatywne i instytucjonalne – perspektywa UE i Polski. Recepcja równouprawnienia płci w polskim społeczeństwie.

7. Segregacja zatrudnienia ze względu na płeć: Równe traktowanie i niedyskryminacja kobiet i mężczyzn w pracy zawodowej w świetle prawa. Aktywność zawodowa kobiet i mężczyzn w Polsce oraz zróżnicowanie cech zatrudnienia wg płci; dostęp do pracy, horyzontalna i wertykalna segregacja w zatrudnieniu, dyskryminacja płacowa. Wpływ ról rodzinnych kobiet i mężczyzn na ich status na rynku pracy. Konsekwencje nierówności ze względu na płeć w świecie pracy dla statusu ekonomicznego i społecznego kobiet i mężczyzn. O znaczeniu instrumentów polityki społecznej w niwelowaniu rodzinnych i rynkowych nierówności ekonomicznych płci.

8. Mężczyźni i kobiety w świecie władzy politycznej; analiza porównawcza udziału kobiet w instytucjach politycznych w krajach UE i Polski. Uwarunkowania kulturowe, instytucjonalne i ekonomiczne dyskryminacji kobiet w świecie władzy politycznej. Argumenty na rzecz zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w strukturach politycznych współczesnych demokracji. Spór wokół parytetów jako instrumentu zrównoważonej partycypacji politycznej kobiet.

9. Dyskryminacja ze względu na wiek. Ageizm - normy społeczne postrzegania wieku i ról społecznych związanych z wiekiem. Współczesny mechanizm transferu władzy i zasobów międzygeneracyjnych; prawa i powinności skrajnych grup wiekowych - prawo, wartościowanie świadczeń społecznych adresowanych do dzieci i ludzi starych, nierówne szacowanie ważności ich ról społecznych, rzeczywista pozycja społeczna i ekonomiczna.

10. Obszary dyskryminacji ludzi starych w Polsce i ich konsekwencje społeczne – rynek pracy dla populacji 50+, opieka zdrowotna, dostęp do usług opiekuńczych, rynek dóbr konsumpcyjnych i usług bankowych, role społeczne i obywatelskie, kulturowy wizerunek starości i ludzi starych w przekazie medialnym i filmowym.

11. Normatywne gwarancje praw osób niepełnosprawnych i ich realizacja w polskim społeczeństwie. Obiektywne i subiektywne trudności w dostępie do praw podstawowych osób niepełnosprawnych. Spór wokół „wkluczającego” i „wykluczającego” modelu edukacji i zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Bariery architektoniczne , komunikacyjne i cyfrowe jako czynnik ograniczenia dostępu osób niepełnosprawnych do praw podstawowych.

12. Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną: homoseksualizm w kulturze europejskiej wczoraj i dziś – próba oszacowania skali i specyfiki problemu dyskryminacji tej kategorii osób. Spór wokół legalizacji związków tej samej płci – statystyczny obraz związków tej samej płci i ich trwałość w świetle statystyk europejskich. Kluczowe aspekty dyskursu publicznego wokół statusu osób homoseksualnych .

13 . Problemy społeczne jako czynnik dyskryminacji jednostek i grup społecznych we współczesnej Polsce. Bieda i wykluczenie społeczne jako czynnik stygmatyzacji i dyskryminacji; o symboliczno-relacyjnych skutkach bycia biednym.. Doświadczanie dyskryminacji przez ludzi biednych; dyskurs biedy, dyskryminacja instytucjonalna, wykluczenie z aktywności obywatelskiej. Doświadczanie dyskryminacji przez osoby uzależnione. Indywidualne i zbiorowe sposoby radzenia sobie z dyskryminacją grup społecznych doświadczających dyskryminacji ze względu na ich marginalizację i wykluczenie społeczne.

14. Dobre praktyki osłabiające dyskryminację "Innego"w życiu gospodarczym, społecznym i politycznym współczesnej Polski; analiza inicjatyw pracodawców, samorządów, organizacji pozarządowych.

Literatura:

Publikacje zwarte:

1. Balcerzak-Paradowska, B., (red.) Kobiety na stanowisku kierowniczym w sektorze publicznym, IP i SS, Warszawa 2014

2. Broda-Wysocki P., Dylus, A., Pawlus, M., Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa 2016, Wydawnictwo Naukowe UKSW.

3. Bourdieu, P., Męska Dominacja, Oficyna Naukowa, Warszawa 2004 s. 8-94

4. Błędowski P., Lokalna polityka społeczna wobec starości, Warszawa 2002,

5. Diagnoza społeczna. Warunki i jakość życia Polaków 2013, Warszawa 2013 część 8. Wykluczenie społeczne

Firlit-Fesnak, G., Równe traktowanie i praktyki dyskryminacyjne w świecie pracy, w: Polityka społeczna, G. Firlit-Fesnak, J. Męcina (red.) Wydawnictwo Naukowe PWN 2018,

6. Firlit-Fesnak, G., Ł. Łotocki (red). Europejskie polityki imigracyjne. Stare dylematy, nowe wyzwania, Warszawa 2016, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

7. Firlit-Fesnak G. Bieda i płeć. Sfery podziału kreujące ubóstwo kobiet w krajach Unii Europejskiej, Warszawa 2015, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR , s.157-220.

8. Firlit-Fesnak, G., Wspólnotowa polityka na rzecz równości kobiet i mężczyzn. Ewolucja celów i instrumentów działania, , Warszawa 2005, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

9. Firlit-Fesnak, G. Studenci warszawskich uczelni z krajów Afryki w świetle badań jakościowych [w:] Integracja obywateli państw afrykańskich w Polsce w świetle badań jakościowych, G. Firlit-Fesnak (red.) Raport Zakładu Migracji i Stosunków Etnicznych IPS z 2012 r.

10. E. Goffman, Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, 2003

11. Huntington, S., Zderzenie cywilizacji, Warszawa 1996,Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA.

12. Kłos, B., Szymańczak, J., Zasada równości i zasada niedyskryminacji, Studia BASF nr 2/2011.

13. Kudlińska, I., Wykluczenie społeczne i stygmatyzacja biednych kobiet [w:] Grotowska-Leder (red.) Samorządy lokalne wobec problemów biedy i wykluczenia społecznego, Łódź 2013.

14. Łotocki Ł., Obcość etniczna w perspektywie socjologiczno-politologicznej, Wydawnictwo ASPRA –JR Warszawa 2009.

15. Listner, R., Bieda, Wydawnictwo Sic!. Warszawa 2007.

16. Machul-Telus, B., Łemkowie. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2013.

17. Machul-Telus, B., Karaimi. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012.

18. Olszewska, M, Romowie; dyskryminowana mniejszość, http://www.etnologia.pl

19. Osoby starsze na rynku usług finansowych, analizy i zalecenia, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Warszawa 2013.

20. Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania, Iza Chmielewska, Grzegorz Dobroczek, Jan Puzynkiewicz, Departament Statystyki NBP, Warszawa 2016 https://www.nbp.pl

21. Szatur-Jaworska, B., Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w latach 1971-2013, Dom wydawniczy Elipsa, Warszawa 2013.

22. Szukalski, P., Ageizm – dyskryminacja ze względu na wiek, [w:] Piotr Szukalski, Solidarność pokoleń. Dylematy relacji międzypokoleniowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012.

23. Trafiałek, E., Między ageizmem, bezpieczeństwem socjalnym a active ageing, Toruń 2016

24. Zielińska, A., Tatarzy – polscy muzułmanie, http:// przegląd powszechny.pl/2009/11/04

25. Żołędowski C, Wielokulturowość – ideologizacja dyskursu i perspektywa polityki społecznej [w;} Imigranci w polskim dyskursie publicznym (red.) G. Firlit-Fesnak, Ł. Łotocki, Warszawa 2014

26. Żołędowski, C., Studenci zagraniczni w Polsce, motywy przyjazdu, ocena pobytu, plany na przyszłość, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010

27. Udział kobiet w wyborach parlamentarnych w 2015 r., Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2015.

28. Uchodźcy w Polsce; sytuacja prawna, skala napływu i integracja w społeczeństwie polskim oraz rekomendacje, A. Górny, H. Grzymała-Moszczyńska, W. Klaus, S. Łoziński, Ekspertyza Komitetu Badań nad migracjami PAN, Warszawa 2017.

Raporty z badań:

Granice tolerancji – stosunek do wybranych grup mniejszościowych, CBOS, 2014

Stosunek do uchodźców po atakach terrorystycznych w Paryżu, CBOS 2015,

Stosunek do imigrantów w krajach Grupy Wyszechradzkiej, CBOS 2015.

Stosunek Polaków do przyjmowania uchodźców, komunikat z badań, CBOS, styczeń 2017

Rządzący i rządzone? Postawy kobiet wobec polityki, CBOS, kwiecień 2013.

Parytety prawne gwarancją większego udziału kobiet w polityce, CBOS, 2010, 9.05. 2015

Zmiany nastawienia Polaków do innych narodów, Warszawa, sierpień 2015

Dokumenty normatywne:

Konwencja Praw Osób Niepełnosprawnych, 2006 r., www.unic.un.org

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, (Dz U nr 127, poz. 721/2011 z póź. Zmianami)

Ustawa z dniach 13 czerwca o cudzoziemcach ( Dz. U z 2011 nr 264 poz. 1573),

Ustawa z dn. 13.06. 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2006, nr. 234 , poz. 1695 z późniejszymi zmianami)

Ustawa z dn. 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy Ordynacja wyborcza do Sejmu RP i do senatu etc. (Dz. U 20111 nr 34 poz. 172)

Kodeks pracy (Dz. U z 2018 roku, poz. 108)

Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz. U. L 180 z 19.07.2000, art. 5);

Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne ramy równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. L 3003 z 02.12.2002, art. 7).

Efekty uczenia się:

o ukończeniu przedmiotu student posiada:

Wiedzę:

- o rodzajach, przejawach, strukturze i dynamice dyskryminacji w skali krajowej, lokalnej, globalnej oraz jej strukturalnych uwarunkowaniach (K¬_W02)

- o źródłach informacji o dyskryminacji i sposobach pozyskiwania i opracowywania danych o obszarach dyskryminacji i kategoriach osób jej

doświadczających ( K_W03)

- o potrzebie równego traktowania i wpływie tej zasady na budowanie relacji w świecie społecznym (K_W06)

Umiejętności:

- rozumie czynniki ryzyka nierównego traktowania ludzi i ich związek z praktykami dyskryminacyjnymi (K_W14)

- potrafi krytycznie analizować programy społeczne i działania polityki społecznej w różnych skalach i dziedzinach z perspektywy ryzyka dyskryminacji(K_U03 )

- potrafi wskazać instrumenty normatywne i procedury dochodzenia roszczeń w zwiazku z dyskryminacją (K_U10)

-rozumie kulturową różnorodność oraz znaczenie niedyskryminującego języka (K_K07)

kompetencje:

 Krytycznego podejścia do wszelkich przejawów dyskryminacji w środowisku pracy i w zyciu publicznym

 Inspirowanie działań wyjaśniających czynniki ryzyka dyskryminacji

 Kształtowanie postaw poszanowania różnorodności w społeczeństwie, polityce, miejscu pracy

Metody i kryteria oceniania:

1. obecność i aktywność na zajęciach (student ma przywilej jednej nieusprawiedliwionej obecności)

2. prezentacje zagadnień szczegółowych

3. wyniki ustnego sprawdzianu wiedzy

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-19 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Grażyna Firlit-Fesnak
Prowadzący grup: Grażyna Firlit-Fesnak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiotem konwersatorium jest diagnoza wybranych obszarów ryzyka nierównego traktowania jednostek i grup społecznych, dyskurs wokół złożoności kulturowych, społecznych i ekonomicznych uwarunkowań dyskryminacji oraz ocena zakresu i skuteczności działań antydyskryminacyjnych instytucji publicznych. W rozważaniach teoretycznych zwraca się uwagę na relatywność pojęcia równości z perspektywy historycznej i współczesnej, szczególnie w korelacji do pojęcia sprawieedliwości.

Pełny opis:

Merytoryczny zakres problematyki przedmiotu w semestrze letnim 2020/2021

Moduł I. Wprowadzenie do analizy problematyki „równości”

1.Spór o rozumienie równości w demokratycznym porządku społecznym - perspektywa filozoficzna, polityczna i normatywna. Instrumenty budowy porządku społecznego respektującego zasadę równości. Wyłączenia równego traktowania w prawie – kryteria uzasadniające nierówne traktowanie. Dyskryminacja jako naruszenie zasady równego traktowania – definicja, rodzaje dyskryminacji, cechy podmiotowe jednostek jako czynniki ryzyka dyskryminacji, subiektywne doświadczenie i rozumienie dyskryminacji w świetle prawa.

2. Percepcja społeczna „Inności” jako czynnik warunkujący skuteczność wdrażania zasady równości w porządku społecznym, ekonomicznym i politycznym . Kim jest Inny?: perspektywa psychologiczna, społeczna i kulturowa. Podział na „swoich” i „obcych”, Charakterystyka zachowań społecznych związanych z postrzeganiem „Inności”: akceptacja, tolerancja, tolerancja represywna, dystans społeczny, obojętność, uprzedzenia, piętnowanie, stereotypizacja, ksenofobia, dyskryminacja. Strategie osłabienia/likwidacji podziału na swoich i obcych: integracja (więź, współdziałanie) asymilacja, akulturacja.

Moduł II. Narodowość i etniczność jako potencjalne ryzyko dyskryminacji

3. Pojęcie mniejszości narodowej i etnicznej i wybrane konteksty statusu mniejszości w społeczeństwie polskim. Czynniki ryzyka nierównego statusu mniejszości w społeczeństwie większościowym. Istota niedyskryminacji z powodu narodowości i etniczności w świetle ustawodawstwa międzynarodowego i krajowego. Statystyczny obraz narodowości i grup etnicznych w strukturze ludności Polski (NSP GUS).

4. Realizacja praw mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce; klasyfikacja uprawnień, źródła finansowania, działania systemowe i projekty.

5. Imigranci jako potencjalna grupa ryzyka dyskryminacja. Statystyczny obraz imigrantów, uwarunkowania napływu do Polski, kategorie imigrantów (zarobkowi, edukacyjni, poszukujący ochrony) i ich prawa (Urząd ds. Cudzoziemców). Integracja/dezintegracja; nierówny dostęp do wiedzy o zamkniętych enklawach imigracyjnych.

6. Stosunek Polaków do narodów, mniejszości etnicznych i imigrantów w świetle badań; uwarunkowania historyczne, kulturowe, ekonomiczne. Tolerancja i jej granice w relacjach międzykulturowych.

Moduł III. Ryzyko dyskryminacji ze względu na cechy demograficzne i społeczne

1.Płeć jako czynnik ryzyka dyskryminacji

7. Uwarunkowania i przeciwdziałanie nierówności ze względu na płeć; prawo, filozofia, kultura wobec różnicy biologicznej i równości z perspektywy ewolucyjnej. Polityka na rzecz równości płci; obszary, prawo, instytucje (aspekty międzynarodowe, regionalne i krajowe) - równość, równe szanse, równe rezultaty. Kontrowersje wokół „uprzywilejowania wyrównawczego. Recepcja równego traktowania/ dyskryminacji ze względu na płeć w polskim społeczeństwie w świetle badań (pokoleniowa zmiana postaw)?

8. Segregacja zatrudnienia ze względu na płeć: Równe traktowanie i niedyskryminacja kobiet i mężczyzn w pracy zawodowej w świetle prawa. Aktywność zawodowa kobiet i mężczyzn w Polsce oraz zróżnicowanie cech zatrudnienia wg płci; dostęp do pracy, rodzaje zatrudnienia, horyzontalna i wertykalna segregacja w zatrudnieniu, dyskryminacja płacowa. Konsekwencje nierówności ze względu na płeć w świecie pracy dla statusu ekonomicznego i społecznego kobiet i mężczyzn.

9. Mężczyźni i kobiety w świecie władzy politycznej; analiza porównawcza udziału kobiet w instytucjach politycznych w krajach UE i Polski. Uwarunkowania kulturowe, instytucjonalne i ekonomiczne nierównego dostępu kobiet do władzy politycznej. Argumenty na rzecz zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w strukturach politycznych współczesnych demokracji. Parytety jako instrument zrównoważonej partycypacji politycznej kobiet – kontrowersje; wyrównywanie szans czy uznanie słabości kobiet w roli polityka?

2. Wiek jako czynnik dyskryminacji

10. Ageizm - normy społeczne postrzegania wieku i ról społecznych związanych z wiekiem. Współczesny mechanizm transferu władzy i zasobów międzygeneracyjnych; prawa i powinności skrajnych grup wiekowych - prawo, wartościowanie świadczeń społecznych adresowanych do dzieci/młodzieży i ludzi starych, nierówne szacowanie ważności ich ról społecznych, Prawa osób starszych w ustawodawstwie antydyskryminacyjnym – międzynarodowe, regionalne i krajowe akty normatywne.

11. Status społeczny i ekonomiczny ludzi starych w Polsce – ocena dostępu do praw podstawowych, charakterystyka obszarów i praktyk dyskryminacyjnych. Rynek pracy dla populacji 50+, opieka zdrowotna, dostęp do usług opiekuńczych, rynek dóbr konsumpcyjnych i usług bankowych, role społeczne i obywatelskie ( podmiotowość/przedmiotowość traktowania seniorów, obszary (ryzyka?) marginalności i wykluczenia społecznego .

3.Postrzeganie biednych i ryzyka ich dyskryminacji

12. Bieda i wykluczenie społeczne jako czynnik stygmatyzacji i dyskryminacji; o symboliczno-relacyjnych skutkach bycia biednym. Doświadczanie dyskryminacji przez ludzi biednych; dyskurs biedy, dyskryminacja instytucjonalna, wykluczenie z aktywności obywatelskiej. Doświadczanie dyskryminacji przez osoby uzależnione.

Podsumowanie:

13. Polityka antydyskryminacyjna; normy prawne, instrumenty, procedury, efekty. Mocne i słabe strony polskiej polityki antydyskryminacyjnej, zagrożenia i szanse.

Literatura:

Publikacje zwarte:

1. Adamczyk, M. D, Wizja starości w opiniach Polaków. Studium socjologiczne, Rocznik Nauk Społecznych Tom 8(44), nr 2, 2016.

2. Balcerzak-Paradowska, B., (red.) Kobiety na stanowisku kierowniczym w sektorze publicznym, IP i SS, Warszawa 2014

3. Broda-Wysocki P., Dylus, A., Pawlus, M., Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, Warszawa 2016, Wydawnictwo Naukowe UKSW.

4. Bourdieu, P., Męska Dominacja, Oficyna Naukowa, Warszawa 2004 s. 8-94

5. Diagnoza społeczna. Warunki i jakość życia Polaków 2013, Warszawa 2013 część 8. Wykluczenie społeczne

6. Firlit-Fesnak, G., Wspólnotowa polityka na rzecz równości kobiet i mężczyzn. Ewolucja celów i instrumentów działania, , Warszawa 2005, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

7. Firlit-Fesnak, Bieda i płeć. Sfery podziału kreujące ubóstwo kobiet w krajach Unii Europejskiej, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2015, s. 157-220.

8. Firlit-Fesnak, G., Ł. Łotocki (red). Europejskie polityki imigracyjne. Stare dylematy, nowe wyzwania, Warszawa 2016, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

9. Firlit-Fesnak G.,

10. Firlit-Fesnak, G., Rodzina w porządku publicznym współczesnej Europy, w: „Przegląd Zachodni”, 2017 nr 4.

11. Firlit-Fesnak, G., Równe traktowanie i praktyki dyskryminacyjne w świecie pracy, w: Polityka społeczna, G. Firlit-Fesnak, J. Męcina (red.) Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018.

12. Glinkowski, Witold P., Bliźni, obcy, inny – w perspektywie dialogicznej, Uniwersytet Łódzki ETYKA 58, NR 1/2019, https://doi.org/10.14394/etyka.1265

13. Goffman, E., Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, 2003

14. Huntington, S., Zderzenie cywilizacji, Warszawa 1996,Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza SA.

15. Kłos, B., Szymańczak, J., Zasada równości i zasada niedyskryminacji, Studia BASF nr 2/2011.

16. Kudlińska, I., Wykluczenie społeczne i stygmatyzacja biednych kobiet [w:] Grotowska-Leder (red.) Samorządy lokalne wobec problemów biedy i wykluczenia społecznego, Łódź 2013.

17. Łotocki Ł., Między swojskością a obcością? Imigranci z Armenii w Polsce, (rozdział I), Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2008, s. 17-41

18. Łotocki Ł., Obcość etniczna w perspektywie socjologiczno-politologicznej, Wydawnictwo ASPRA –JR Warszawa 2009.

19. Listner, R., Bieda, Wydawnictwo Sic!. Warszawa 2007.

20. Machul-Telus, B., Łemkowie. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2013.

21. Machul-Telus, B., Karaimi. Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012.

22. Olszewska, M, Romowie; dyskryminowana mniejszość, http://www.etnologia.pl

23. Osoby starsze na rynku usług finansowych, analizy i zalecenia, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Warszawa 2013.

24. Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania, Iza Chmielewska, Grzegorz Dobroczek, Jan Puzynkiewicz, Departament Statystyki NBP, Warszawa 2016 https://www.nbp.pl

25. Polakowski, M., Społeczne i ekonomiczne konteksty starzenia się społeczeństw, Studia BAS 2012, www.bassejm.gov.pl

26. Szahaj, Liberalizm, wspólnotowość, równość. Eseje z filozofii polityki, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2012.

27. Szatur-Jaworska, B., Polityka społeczna wobec starzenia się ludności w latach 1971-2013, Dom wydawniczy Elipsa, Warszawa 2013.

28. Szukalski, P., Ageizm – dyskryminacja ze względu na wiek, [w:] Piotr Szukalski, Solidarność pokoleń. Dylematy relacji międzypokoleniowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012.

29. Świątkowski, A., Równość i sprawiedliwość w prawie pracy, prawie socjalnym

i polityce społecznej , Lublin, 2015, (dostępny w Internecie)

30. Trafiałek, E., Między ageizmem, bezpieczeństwem socjalnym a active ageing, Toruń 2016

31. Zielińska, A., Tatarzy – polscy muzułmanie, http:// przegląd powszechny.pl/2009/11/04

32. Żołędowski C, Wielokulturowość – ideologizacja dyskursu i perspektywa polityki społecznej [w;} Imigranci w polskim dyskursie publicznym (red.) G. Firlit-Fesnak, Ł. Łotocki, Warszawa 2014

33. Żołędowski, C., Studenci zagraniczni w Polsce, motywy przyjazdu, ocena pobytu, plany na przyszłość, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010

34. Udział kobiet w wyborach parlamentarnych w 2015 r., Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2015.

35. Uchodźcy w Polsce; sytuacja prawna, skala napływu i integracja w społeczeństwie polskim oraz rekomendacje, A. Górny, H. Grzymała-Moszczyńska, W. Klaus, S. Łoziński, Ekspertyza Komitetu Badań nad Migracjami PAN, Warszawa 2017.

36. Wysieńska K, Wencel K, Status, tożsamość, dyskryminacja. O (nie)równym traktowaniu imigrantów w Polsce, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2013.

Raporty z badań:

1. Granice tolerancji – stosunek do wybranych grup mniejszościowych, CBOS, 2014

2. Stosunek do uchodźców po atakach terrorystycznych w Paryżu, CBOS 2015,

3. Stosunek do imigrantów w krajach Grupy Wyszechradzkiej, CBOS 2015.

4. Stosunek Polaków do przyjmowania uchodźców, komunikat z badań, CBOS, styczeń 2017

5. Rządzący i rządzone? Postawy kobiet wobec polityki, CBOS, kwiecień 2013.

6. Parytety prawne gwarancją większego udziału kobiet w polityce, CBOS, 2010, 9.05. 2015

7. Stosunek Polaków do nierówności społecznych, CBOS nr. 85/2017

8. Stosunek do innych narodów, CBOS nr. 17/2019

9. Nauczanie języków regionalnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych w szkołach w Europie, Komisja Europejska 2019 (eurydice.org.pl)

10. VI Raport dotyczący sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych, MSWiA, 2017 (dostępny w Internecie)

Dokumenty normatywne:

Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz. U. L 180 z 19.07.2000, art. 5);

Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne ramy równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. U. L 3003 z 02.12.2002, art. 7).

Ustawa z dniach 13 czerwca o cudzoziemcach ( Dz. U z 2011 nr 264 poz. 1573),

Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym z dn. 6.01. 2005 r. ( Dz U nr 17, poz. 141/2005 z późniejszymi zmianami)

Ustawa z dn. 13.06. 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2006, nr. 234 , poz. 1695 z późniejszymi zmianami)

Ustawa z dn. 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy Ordynacja wyborcza do Sejmu RP i do senatu etc. (Dz. U 20111 nr 34 poz. 172).

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 roku o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania, Dz. U. 2010 nr 254 poz. 1700

Konwencja ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej, (1966).DZ. U. z dnia 6 września 1969.

Kodeks pracy (Dz. U z 2018 roku,

Uwagi:

Warunki zaliczenia przedmiotu

3.1. Obecność i aktywność na zajęciach, - nieobecność należy usprawiedliwić – zwolnienie lekarskie,

3.2. Jednorazowa w semestrze prezentacja i moderowanie dyskusji przez każdą studentkę/każdego studenta – zgodnie z planem realizacji programu konwersatorium

3.3. Udostępnienie prezentacji indywidualnej do oceny prowadzącej konwersatorium na koncie osobistym studentki/studenta na platformie classroom (każda prezentacja musi zawierać informacje o źródłach – bibliografia) oraz do zapoznania się z jej treścią przez studentów danej grupy.

3.4. zaliczenie ustne

3.5. Ocena końcowa zaliczająca konwersatorium odpowiada średniej ocen: prezentacja+ wynik ustnego zaliczenia

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-2b06adb1e (2024-03-27)