Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2104-M-D2WPZB-BSS
Kod Erasmus / ISCED: 14.6 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Stosunki Międzynarodowe - DZIENNE II STOPNIA 2 semestr 1 rok - przedmioty specjalności BSS
Stosunki Międzynarodowe - DZIENNE II STOPNIA 2 semestr 1 rok - przedmioty wszystkie
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Wprowadzić Studentów w problematykę Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE, takie jak: geneza integracji politycznej UE, unormowania traktatowe w tej dziedzinie, struktura instytucjonalna, mechanizm podejmowania decyzji, rozwój Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony w ramach WPZiB UE, relacje UE-NATO w kontekście WPZiB UE. Istotną część zajęć stanowią dodatkowo kwestie dotyczące realizacji WPZiB UE i innych zakresów stosunków zewnętrznych UE.

Tryb prowadzenia:

lektura monograficzna
w sali

Skrócony opis:

Wyjaśnienie terminu wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE; Miejsce WPZiB w ramach stosunkach zewnętrznych Unii Europejskiej. Podstawy prawne WPZiB UE. Instytucje WPZiB UE. Instrumenty dyplomacji UE. Wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej. Realizacja WPZiB UE w Europie: Europa Środkowa; Wschodnia Europa; Europa Południowo-Wschodnia. UE wobec problemów pozaeuropejskich: stosunki transatlantyckie; Region śródziemnomorski; Afryka; Środkowa i Południowa Ameryka; Azja.

Pełny opis:

1 - 2. Geneza integracji politycznej państw Europy Zachodniej

- Przesłanki i główne koncepcje tendencji integracyjnych w Europie Zachodniej po II wojnie światowej; próby realizacji idei integracji politycznej w Europie Zachodniej po II wojnie światowej; inicjatywy polityczne w Europie Zachodniej w latach 60. i 70.; idea Unii Europejskiej w latach 80.

3 - 4. Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE w prawie pierwotnym Unii Europejskiej

- Postanowienia dotyczące Europejskiej Współpracy Politycznej (EWP) w Jednolitym Akcie Europejskim; postanowienia dotyczące Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE (WPZiB) w Traktacie o UE z Maastricht, Traktacie o UE z Amsterdamu, Traktacie o UE z Nicei, TFUE oraz TUE z Lizbony.

5. Mechanizm podejmowania decyzji w zakresie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE.

- Rola organów UE w procesie decyzyjnym dotyczącym WPZiB: Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Parlament Europejski, Komisja Europejska; finansowanie WPZiB; wyjątki od zasady jednomyślności w procesie podejmowania decyzji w zakresie WPZiB UE; mechanizm wzmocnionej współpracy w ramach WPZiB UE; rola Komisji Europejskiej w ramach WPZiB UE; rola Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych.

6.Instrumenty Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej

- Charakterystyka instrumentów WPZiB UE i ich typowych form zastosowania: wspólne działania, wspólne stanowiska, wspólne strategie oraz nieformalne środki oddziaływania w ramach WPZiB UE; umowy międzynarodowe zawierane w tym obszarze; inne instrumenty UE stosowane w ramach realizacji stosunków zewnętrznych

7. Rola Unii Zachodnioeuropejskiej w kształtowaniu Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE

- Ewolucja roli UZE w kształtowaniu WPZiB UE; dyskusja między UZE, UE oraz NATO w sprawie stosunków UZE z UE i Sojuszem Północnoatlantyckim; główne kontrowersje między państwami członkowskimi UE w sprawie rozwoju wspólnej polityki bezpieczeństwa UE; główne postanowienia Traktatów o UE z Maastricht, Amsterdamu i Nicei w sprawie roli UZE w kształtowaniu WPZiB UE.

8. Ewolucja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE po 1998 r.

- Główne przesłanki przekształceń WPZiB UE po kryzysie kosowskim; rozwój Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony w ramach WPZiB UE; charakterystyka operacji atykryzysowych UE. Postanowienia Traktatu Lizbońskiego w odniesieniu do zagadnień WPBiO, stosunki UE - NATO w kontekście rozwoju EPBiO/WPBiO.

9. Założenia i realizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE wobec krajów Europy Środkowej.

- Charakterystyka głównych założeń współpracy UE z krajami Europy Środkowej w zakresie WPZiB w okresie przedakcesyjnym i po akcesji do UE; Główne formy współpracy UE z krajami Europy Środkowej (Polska, Republika Czeska, Węgry, Słowenia, Estonia) w ramach WPZiB; ocena efektywności współpracy.

10.Założenia i realizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE wobec krajów Europy Wschodniej

- Charakterystyka głównych założeń współpracy UE z krajami Europy Wschodniej; Główne formy współpracy UE z krajami Europy Wschodniej (Federacja Rosyjska, Ukraina, Białoruś, Mołdowa) w ramach WPZiB UE; ocena efektywności współpracy, Program Partnerstwa Wschodniego.

11.Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE wobec problemów Europy Południowo-Wschodniej

- Charakterystyka głównych form zaangażowania UE w ramach WPZiB podczas wojny w b. Jugosławii i podczas konfliktu w Kosowie. Proces stabilizacji i stowarzyszenia; polityka UE wobec Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Słowenii, Serbii, Macedonii, Czarnogóry, Albanii.

12. Założenia i realizacja Wspólnej Polityki Zagraniczej i Bezpieczeństwa UE w

regionie Morza Śródziemnego

- WPZiB UE wobec konfliktu bliskowschodniego; Partnerstwo Eurośródziemnomorskie; aktywność UE w zakresie WPZiB wobec Algierii, Libii oraz kwestii tureckiej; analiza głównych problemów współpracy UE z krajami regionu Morza Śródziemnego w zakresie WPZiB; stosunki UE z wybranymi krajami regionu; UE wobec wydarzeń Arabskiej Wiosny; UE wobec wojny w Syrii.

13. Rozwój stosunków transatlantyckich w kontekście WPZiB UE

- Podstawy prawne i instytucjonalne rozwoju stosunków transatlantyckich po zakończeniu zimnej wojny. Ewolucja stosunków transatlantyckich: stosunki UE-NATO, stosunki UE – USA, stosunki UE-Kanada, Główne problemy w stosunkach transatlantyckich.

14. Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa wobec innych problemów

pozaeuropejskich

- Charakterystyka głównych przesłanek i form zaangażowania UE w sprawach dotyczących WPZiB UE w krajach afrykańskich na południe od Sahary; współpraca UE w zakresie WPZiB z krajami i głównymi strukturami współdziałania w Ameryce Środkowej i Południowej oraz w Azji.

Literatura:

Literatura podstawowa:

1. J. Barcz (red.), Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki, Warszawa 2006 i nast.;

2. J. Barcz, Ustrój Unii Europejskiej, Warszawa 2009 i nast.

3. S. Parzymies (red.), Dyplomacja czy siła? Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych. Warszawa 2009.

4. J. Starzyk-Sulejewska, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Warszawa 2001 oraz wydanie drugie uzupełnione Warszawa 2003;

5. J. Zajączkowski, Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych, Warszawa 2005;

6. R. Zięba, Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych, Warszawa 2003;

7. R. Zięba, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE, Warszawa 2007;

8. N. Casarini, C. Musu (ed.) European Foreign Policy in an Evolving International System. The Road Towards Convergence, Palgrave Macmillan, Houndmills and New York 2007;

9. S. Gareis, G. Hauser, F. Kernic (eds.), The European Union – A global Actor?, Barbara Budrich Publishers, Olden-Berlin-Toronto 2013;

10. C. Carta, The European Union Diplomatic Service. Ideas, Preferences and Identities, Routledge, London and New York 2012;

11. S. Biscop, R. G. Whitman, The Routledge Handbook of European Security, Routledge, London and New York 2013.

12. S. Keukeleire, T. Delreux, The Foreign Policy of the European Union, Basingstoke, New York, Palgavre Macmillan 2014;

13. P. Kautrakos, The Common Security and Defence Policy, Oxford, University Press 2013.

14. M. Telo,F. Ponjaert, The EU’s Foreign Policy. What Kind of Power and Diplomatic Action, Ashgate, London 2013.

15. N. Chelotti, The Formulation of EU Foreign Policy: Socialization, Negotiations and Disaggregation of the State, Routledge , London and New York 2016.

Efekty uczenia się:

Student:

- zdobywa wiedzę na temat: genezy integracji politycznej w Europie Zachodniej, unormowań traktatowych w tej dziedzinie i realizacji WPZiB UE;

- umie scharakteryzować strukturę instytucjonalną oraz kompetencje poszczególnych instytucji w tym obszarze, potrafi analizować mechanizm podejmowania decyzji w zakresie WPZiB oraz WPBiO UE, zna rozwój Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony i Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony UE, potrafi analizować relacje UE-NATO w kontekście WPZiB UE.

- jest gotów do realizacji projektów badawczych i praktycznych związanych z obszarem stosunków międzynarodowych.

S1_W01, S1_W02, S1_W03, S1_W07, S1_U01, S1_U02, S1_U03, S1_U05, S1_U06, S1_U07, S1_K01, S1_K02

Metody i kryteria oceniania:

Aktywność na zajęciach, pisemne zaliczenie modułu podstawowego, prezentacja wystąpienia na zajęciach.

Praktyki zawodowe:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-19 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Starzyk-Sulejewska
Prowadzący grup: Joanna Starzyk-Sulejewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

1 - 2. Geneza integracji politycznej państw Europy Zachodniej

- Przesłanki i główne koncepcje tendencji integracyjnych w Europie Zachodniej po II wojnie światowej; próby realizacji idei integracji politycznej w Europie Zachodniej po II wojnie światowej; inicjatywy polityczne w Europie Zachodniej w latach 60. i 70.; idea Unii Europejskiej w latach 80.

3 - 4. Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE w prawie pierwotnym Unii Europejskiej

- Postanowienia dotyczące Europejskiej Współpracy Politycznej (EWP) w Jednolitym Akcie Europejskim; postanowienia dotyczące Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE (WPZiB) w Traktacie o UE z Maastricht, Traktacie o UE z Amsterdamu, Traktacie o UE z Nicei, TFUE oraz TUE z Lizbony.

5. Mechanizm podejmowania decyzji w zakresie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE.

- Rola organów UE w procesie decyzyjnym dotyczącym WPZiB: Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej, Parlament Europejski, Komisja Europejska; finansowanie WPZiB; wyjątki od zasady jednomyślności w procesie podejmowania decyzji w zakresie WPZiB UE; mechanizm wzmocnionej współpracy w ramach WPZiB UE; rola Komisji Europejskiej w ramach WPZiB UE; rola Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych.

6.Instrumenty Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej

- Charakterystyka instrumentów WPZiB UE i ich typowych form zastosowania: wspólne działania, wspólne stanowiska, wspólne strategie oraz nieformalne środki oddziaływania w ramach WPZiB UE; umowy międzynarodowe zawierane w tym obszarze; inne instrumenty UE stosowane w ramach realizacji stosunków zewnętrznych

7. Rola Unii Zachodnioeuropejskiej w kształtowaniu Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE

- Ewolucja roli UZE w kształtowaniu WPZiB UE; dyskusja między UZE, UE oraz NATO w sprawie stosunków UZE z UE i Sojuszem Północnoatlantyckim; główne kontrowersje między państwami członkowskimi UE w sprawie rozwoju wspólnej polityki bezpieczeństwa UE; główne postanowienia Traktatów o UE z Maastricht, Amsterdamu i Nicei w sprawie roli UZE w kształtowaniu WPZiB UE.

8. Ewolucja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE po 1998 r.

- Główne przesłanki przekształceń WPZiB UE po kryzysie kosowskim; rozwój Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony w ramach WPZiB UE; charakterystyka operacji atykryzysowych UE. Postanowienia Traktatu Lizbońskiego w odniesieniu do zagadnień WPBiO, stosunki UE - NATO w kontekście rozwoju EPBiO/WPBiO.

9. Założenia i realizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE wobec krajów Europy Środkowej.

- Charakterystyka głównych założeń współpracy UE z krajami Europy Środkowej w zakresie WPZiB w okresie przedakcesyjnym i po akcesji do UE; Główne formy współpracy UE z krajami Europy Środkowej (Polska, Republika Czeska, Węgry, Słowenia, Estonia) w ramach WPZiB; ocena efektywności współpracy.

10.Założenia i realizacja Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE wobec krajów Europy Wschodniej

- Charakterystyka głównych założeń współpracy UE z krajami Europy Wschodniej; Główne formy współpracy UE z krajami Europy Wschodniej (Federacja Rosyjska, Ukraina, Białoruś, Mołdowa) w ramach WPZiB UE; ocena efektywności współpracy, Program Partnerstwa Wschodniego.

11.Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE wobec problemów Europy Południowo-Wschodniej

- Charakterystyka głównych form zaangażowania UE w ramach WPZiB podczas wojny w b. Jugosławii i podczas konfliktu w Kosowie. Proces stabilizacji i stowarzyszenia; polityka UE wobec Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Słowenii, Serbii, Macedonii, Czarnogóry, Albanii.

12. Założenia i realizacja Wspólnej Polityki Zagraniczej i Bezpieczeństwa UE w

regionie Morza Śródziemnego

- WPZiB UE wobec konfliktu bliskowschodniego; Partnerstwo Eurośródziemnomorskie; aktywność UE w zakresie WPZiB wobec Algierii, Libii oraz kwestii tureckiej; analiza głównych problemów współpracy UE z krajami regionu Morza Śródziemnego w zakresie WPZiB; stosunki UE z wybranymi krajami regionu; UE wobec wydarzeń Arabskiej Wiosny; UE wobec wojny w Syrii.

13. Rozwój stosunków transatlantyckich w kontekście WPZiB UE

- Podstawy prawne i instytucjonalne rozwoju stosunków transatlantyckich po zakończeniu zimnej wojny. Ewolucja stosunków transatlantyckich: stosunki UE-NATO, stosunki UE – USA, stosunki UE-Kanada, Główne problemy w stosunkach transatlantyckich.

14. Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa wobec innych problemów

pozaeuropejskich

- Charakterystyka głównych przesłanek i form zaangażowania UE w sprawach dotyczących WPZiB UE w krajach afrykańskich na południe od Sahary; współpraca UE w zakresie WPZiB z krajami i głównymi strukturami współdziałania w Ameryce Środkowej i Południowej oraz w Azji.

Literatura:

Literatura podstawowa:

1. J. Barcz (red.), Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki, Warszawa 2006 i nast.;

2. J. Barcz, Ustrój Unii Europejskiej, Warszawa 2009 i nast.

3. S. Parzymies (red.), Dyplomacja czy siła? Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych. Warszawa 2009.

4. J. Starzyk-Sulejewska, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Warszawa 2001 oraz wydanie drugie uzupełnione Warszawa 2003;

5. J. Zajączkowski, Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych, Warszawa 2005;

6. R. Zięba, Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych, Warszawa 2003;

7. R. Zięba, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa UE, Warszawa 2007;

8. N. Casarini, C. Musu (ed.) European Foreign Policy in an Evolving International System. The Road Towards Convergence, Palgrave Macmillan, Houndmills and New York 2007;

9. S. Gareis, G. Hauser, F. Kernic (eds.), The European Union – A global Actor?, Barbara Budrich Publishers, Olden-Berlin-Toronto 2013;

10. C. Carta, The European Union Diplomatic Service. Ideas, Preferences and Identities, Routledge, London and New York 2012;

11. S. Biscop, R. G. Whitman, The Routledge Handbook of European Security, Routledge, London and New York 2013.

12. S. Keukeleire, T. Delreux, The Foreign Policy of the European Union, Basingstoke, New York, Palgavre Macmillan 2014;

13. P. Kautrakos, The Common Security and Defence Policy, Oxford, University Press 2013.

14. M. Telo,F. Ponjaert, The EU’s Foreign Policy. What Kind of Power and Diplomatic Action, Ashgate, London 2013.

15. N. Chelotti, The Formulation of EU Foreign Policy: Socialization, Negotiations and Disaggregation of the State, Routledge , London and New York 2016.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-2b06adb1e (2024-03-27)