Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Psychologiczne formy pracy z grupą – część teoretyczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2500-PL-PS-SP309-18 Kod Erasmus / ISCED: 14.4 / (0313) Psychologia
Nazwa przedmiotu: Psychologiczne formy pracy z grupą – część teoretyczna
Jednostka: Wydział Psychologii
Grupy: Wspieranie rozwoju osobowości
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Skrócony opis:

Celem zajęć jest wskazanie na znaczenie wiedzy o grupie i procesach grupowych dla optymalizacji różnych form pracy z grupą. W trakcie zajęć pogłębiana będzie wiedza na temat specyfiki fenomenu grupy ( w tym efektywnością jej funkcjonowania, spójności, komunikacji wewnątrzgrupowej), zjawisk grupowych (facylitacji społecznej, rozłożenia odpowiedzialności, próżniactwa społecznego, efektów kompensacji, i polaryzacji oraz mechanizmów leżących u ich podstaw) a także międzygrupowych (uprzedzeń stereotypizacji, infrahumanizacji, etnocentryzmu). Celem syntezy jest wskazanie na aktywna i pasywa grupowe w procesie pracy z grupa niezależnie od specyfiki realizowanych zadań.

Pełny opis:

Zajęcia I

Prezentacja programu zajęć, zasady zaliczenia, przydzielenie prezentacji.

Zajęcia II

O historii rozwoju grupowych form pracy. Podstawowe założenia dotyczące grup.

Co to jest grupa: kryteria definiujące. Motywy przynależności do grup: potrzeby społeczne; afiliacji, przynależności i informacji.

Bibliografia obowiązkowa:

Brown, R.(2006). Procesy grupowe. Dynamika wewnątrz grupowa i międzygrupowa. Gdańsk: GWP (s.18 -21)

Wojciszke, B. (2002). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar (s. 376 – 378)

Doliński, D. (2000). Inni ludzie w procesach motywacyjnych - Motywy zażyłości i afiliacji [w] J. Strelau (red.) Psychologia podręcznik akademicki t.2 Gdańsk: GWP (s. 493-494)

Zajęcia III

Proces grupowy: zmiany okresowe w funkcjonowaniu grupy.

Bibliografia obowiązkowa:

Oyster, C.K. (2002). Grupy . Poznań: wyd. Zysk i S-ka (82 -96).

Zajęcia IV

Grupa źródłem norm: co to jest norma, socjalizacja jako proces nabywania norm, etapy przyswajania, funkcje regulacyjne: wpływ informacyjny i normatywny –odmienne przejawy kształtowania norm grupowych

Bibliografia obowiązkowa:

Reykowski, J. (1982). Motywacja, postawy prospołeczne a osobowość. Warszawa: PWN (Normy a zachowanie prospołeczne s.198-206)

Crano, W.(2005). Ukierunkowany wpływ społeczny w: J. Forgas i in (red.) . Umysł Społeczny Gdańsk: GWP s.389-392.

Doliński, D. (2000). Psychologia Wpływu Społecznego Wrocław: Ossolineum s.165-172

Brown, R.(2006).Procesy grupowe op. cit. Gdańsk: GWP (62- 68)

Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: PWN (s.201-206- Reguły i normy grupowe)

Zajęcia V

Cyberprzemoc rówieśnicza - specyfika i grupowe przesłanki zjawiska

Bibliografia obowiązkowa:

Barlińska, Szuster, (2014). Cyberprzemoc zagrożenia i szanse na ograniczenie zjawiska wśród adolescentów Warszawa: Wydawnictwa UW s.14-20

Zajęcia VI

Efektywność funkcjonowania grupy: typy zadań, rywalizacja czy współpraca.

Bibliografia obowiązkowa:

Oyster, C. (2002). Grupy op. cit. (s.180 – 185).

Wojciszke, B.(2002). op. cit. (s.398 – 399).

Brown, R. (2006) Procesy grupowe (s. 46 – 48).

Doliński D. (2000). Inni ludzie jako rywale i współpracownicy [w:] J. Strelau (red.), Psychologia podręcznik akademicki t.2 Gdańsk: GWP (s. 501 – 504).

Zajęcia VII

Zjawiska grupowe wpływające na efektywność funkcjonowania grupy:

facylitacja społeczna, próżniactwo społeczne, rozłożenie odpowiedzialności.

Bibliografia obowiązkowa

Doliński, D. (2000). Inni ludzie w procesach motywacyjnych – kiedy obecność innych pomaga? Efekt facylitacji społecznej, próżniactwo społeczne [w:] J. Strelau (red.), Psychologia - podręcznik akademicki. Gdański: GWP t. II (s. 494 – 502).

Wojciszke, B. (2002). Człowiek wśród ludzi. Warszawa: Wyd. Scholar (s. 392-396).

Latane, B. Darley, J.(1989) Obojętni świadkowie: dlaczego nie pomagają w: K. Jankowski (red.) Przełom w psychologii Warszawa: PWN.

Zajęcia VIII

Zjawiska grupowe wpływające na efektywność funkcjonowania grupy: polaryzacja grupowa, syndrom myślenie grupowego.

Bibliografia obowiązkowa

Domachowski, W.( 1984) Syndrom grupowego myślenia [w:] W. Domachowski, S. Kowalik, Z. Miluska ( red.), Z zagadnień psychologii społecznej Warszawa: PWN (s.120 -132).

Brown, R. (2006). Procesy grupowe op. cit. (s. 191 -198).

Wojciszke B. ( 2002). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej Warszawa: wyd. Scholar s.399 - 402.

Zajęcia IX

Aktywa i pasywa grupy – podsumowanie

Komunikacja w grupie: komunikacja werbalna, sieci komunikacyjne;

Bibliografia obowiązkowa:

Maier, N.R., Aktywa i pasywa w rozwiązywaniu problemów przez grupę w: Scott, Cummings (red.), Zachowanie człowieka w organizacji Warszawa: PWN s. 51 – 60

Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: PWN (s.63-71 – Czym jest komunikacja?).

Oyster C.K.(2002) Grupy. Poznań: Zysk i S-ka (s.126 -128- sieci komunikacyjne)

Zajęcia X

Komunikacja niewerbalna: ekspresja mimiczna, kontakt wzrokowy, proksemika, kinestezja, wokalizacja, wielokanałowa komunikacja niewerbalna.

Bibliografia obowiązkowa:

Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: PWN (99-107- Komunikaty niewerbalne)

Oyster, C.K. (2002) Grupy Poznań: Zysk i S-ka (s.128 -132)

Zajęcia XI

Procesy międzygrupowe: My i Oni – co leży u podstaw zachowań międzygrupowych; kategoryzacja, tożsamość społeczna , mechanizmy jej utrzymywania

Bibliografia obowiązkowa:

Brown R. (2006). Procesy grupowe op. cit. s. 234 -236; 247- 255.

Zajęcia XII

Procesy międzygrupowe c.d. – Stereotyp spiskowy,

Bibliografia obowiązkowa:

Kofta, M. (2001). Stereotyp spiskowy jako centralny składnik antysemityzmu w: M. Kofta, A. Jasińska-Kania (red.),Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne kulturowe (s.274-297).Warszawa: Wyd. Scholar.

Zajęcia XIII

Esencja człowieczeństwa – infrahumanizacja grupy obcej

Zajęcia XIV

Etnocentryzm – kiedy kultura staje się źródłem uprzedzeń. Kolokwium.

Bibliografia obowiązkowa:

Baran, T. (2007) Dehumanizacja w stosunkach międzygrupowych. Warszawa: Wyd. UW. s.11 -24 – do tematu XIII

Bilewicz, M. (2009). Ku zmienności i zróżnicowaniu: współczesna psychologia poznania międzygrupowego W; M. Kossowska, M. Kofta (red.) Psychologia poznania społecznego Wyd. Naukowe PWN s.286 -288 – Przypisywanie człowieczeństwa swoim i obcym. do tematu XIII

Stephen, C., Stephen,W. (1999). Wywieranie wpływu przez grupy Gdańsk: GWP. (s.132 -134).

Prezentacja:

8 - Automatyczny charakter rozłożenia odpowiedzialności i innych zjawisk grupowych

Bibliografia dodatkowa (prezentacja)

8. Bargh, J. (1999) Automatyzmy dnia powszedniego. Czasopismo Psychologiczne t.5 nr.3 (s.209-212).

Zajęcia VIII

Zjawiska grupowe wpływające na efektywność funkcjonowania grupy: polaryzacja grupowa, syndrom myślenie grupowego.

Bibliografia obowiązkowa

Domachowski, W.( 1984) Syndrom grupowego myślenia [w:] W. Domachowski, S. Kowalik, Z. Miluska ( red.), Z zagadnień psychologii społecznej Warszawa: PWN (s.120 -132).

Brown, R. (2006). Procesy grupowe op. cit. (s. 191 -198).

Wojciszke B. ( 2002). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej Warszawa: wyd. Scholar s.399 - 402.

Prezentacje:

9. Demonstracja efektu polaryzacji – 2 osoby

Bibliografia dodatkowa:

Materiały u prowadzącego

Zajęcia IX

Aktywa i pasywa grupy – podsumowanie

Komunikacja w grupie: komunikacja werbalna, sieci komunikacyjne;

Bibliografia obowiązkowa:

Maier, N.R., Aktywa i pasywa w rozwiązywaniu problemów przez grupę w: Scott, Cummings (red.), Zachowanie człowieka w organizacji Warszawa: PWN s. 51 – 60

Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: PWN (s.63-71 – Czym jest komunikacja?).

Oyster C.K.(2002) Grupy. Poznań: Zysk i S-ka (s.126 -128- sieci komunikacyjne)

Prezentacja:

9 c.d.. Omówienie wyników dotyczących efektu polaryzacji zebranych w grupie

10. Rola komunikacji zwrotnej: słuchanie, odbieranie interpretowanie i reagowanie

11. Specyfika interakcji w sytuacji zadaniowej: orientacja zadaniowa i socjoemocjonalna

Bibliografia dodatkowa (prezentacje):

10. Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: PWN (s.71 –81- Słuchanie).

10 Oyster, C.(2002). Grupy op. cit. (s. 136 – 137 – modele komunikacji zwrotnej)

11. Szmagalski J. (1998). Przewodzenie małym grupom. Działania grupowe. Warszawa: centrum AnimacjiKultury. (s. 125 -130). – u prowadzącego

11. Brown R.(2006). Procesy grupowe op.cit. (s.49-52)

Zajęcia X

Komunikacja niewerbalna: ekspresja mimiczna, kontakt wzrokowy, proksemika, kinestezja, wokalizacja, wielokanałowa komunikacja niewerbalna.

Bibliografia obowiązkowa:

Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: PWN (99-107- Komunikaty niewerbalne)

Oyster, C.K. (2002) Grupy Poznań: Zysk i S-ka (s.128 -132)

Prezentacja :

12. Tworzenie wrażenia – o automatycznych zniekształceniach w percepcji innych: specyfika spostrzegania obiektów społecznych, (UTO; wygląd zewnętrzny-podstawa wnioskowania o cechach efekty aureoli, diabelski, atrybucyjne, efekty pochodne od dominacji Ja; samospełniająca się przepowiednia) – 2 osoby

Bibliografia dodatkowa

12. Wojciszke, B. (2012). Psychologia Społeczna s136-139;147; 150-154

Zajęcia XI Procesy międzygrupowe: My i Oni – co leży u podstaw zachowań międzygrupowych; kategoryzacja, tożsamość społeczna , mechanizmy jej utrzymywania

Bibliografia obowiązkowa:

Brown R. (2006). Procesy grupowe op. cit. s. 234 -236; 247- 255.

Prezentacja:

13. Strategie osłabiające stereotypy :- hipoteza kontaktu - kategoryzacja –zmiana poznawczych reprezentacji – 2 osoby

Bibliografia dodatkowa:

13. Macrae, C.N., Stangor,Ch., Hewstone, M.(1999). Stereotypy i uprzedzenia – najnowsze ujęcie Gdańsk : GWP s.(265 – 295).

Bilewicz, M. (2009). Ku zmienności i zróżnicowaniu: współczesna psychologia poznania międzygrupowego W; M. Kossowska, M. Kofta (red.) Psychologia poznania społecznego Wyd. Naukowe PWN (s. 288 -294 –zmiana spostrzegania międzygrupowego).

Zajęcia XII

Procesy międzygrupowe c.d. – Stereotyp spiskowy,

Bibliografia obowiązkowa:

Kofta, M. (2001). Stereotyp spiskowy jako centralny składnik antysemityzmu w: M. Kofta, A. Jasińska-Kania (red.),Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne kulturowe (s.274-297).Warszawa: Wyd. Scholar.

Prezentacja:

14. Przyjmowanie perspektywy i empatia– oddziaływania ograniczające negatywne konsekwencje relacji międzygrupowych

Bibliografia dodatkowa

14. Szuster, A., Wojnarowska, A., Gniewek, A. (2016). Społeczne przyjmowanie perspektywy - o egzocentryzmie i empatii jako dyspozycyjnych przejawach procesu i ich związkach ze spostrzeganiem innych. Psychologia Społeczna, 11,4, 399 – 413

14 Bilewicz, M. (2009). Ku zmienności i zróżnicowaniu: współczesna psychologia poznania międzygrupowego W; M. Kossowska, M. Kofta (red.) Psychologia poznania społecznego Wyd. Naukowe PWN (s. 292 -293 –zmiana spostrzegania międzygrupowego).

14. Batson, D., Ahmad, N., Stocks, E. (2008).Korzyści i problemy związane z altruizmem wzbudzonym przez empatię (s. 455- 462) w: A. Miller (red.) Dobro i zło z perspektywy psychologicznej. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Zajęcia XIII

Esencja człowieczeństwa – infrahumanizacja grupy obcej

Prezentacja:

15. Demonstracja zjawiska materiały u prowadzącego

Bibliografia dodatkowa:

15. O możliwości ograniczenia zjawiska infrahumanizacji - 2 osoby

Bibliografia dodatkowa:

15. Baran, T. (2007). Dehumanizacja w stosunkach międzygrupowych. Warszawa: Wyd. UW. s.26- 75.

Szuster, A., Wojnarowska, A. (2016). The Influence of Mimicry on the Rediction of Infra-Humanization Frontiers in Psychology doiorg 103389 fpsyg2016 00975

Zajęcia XIV

Etnocentryzm – kiedy kultura staje się źródłem uprzedzeń.

Bibliografia obowiązkowa:

Baran, T. (2007) Dehumanizacja w stosunkach międzygrupowych. Warszawa: Wyd. UW. s.11 -24 – do tematu XIII

Bilewicz, M. (2009). Ku zmienności i zróżnicowaniu: współczesna psychologia poznania międzygrupowego W; M. Kossowska, M. Kofta (red.) Psychologia poznania społecznego Wyd. Naukowe PWN s.286 -288 – Przypisywanie człowieczeństwa swoim i obcym. do tematu XIII

Stephen, C., Stephen,W. (1999). Wywieranie wpływu przez grupy Gdańsk: GWP. (s.132 -134).

Prezentacja:

16. Stadia etnocentryzmu

17. Trening komunikacji międzykulturowej

Bibliografia dodatkowa:

16. Boski, P. (2009). Kulturowe ramy zachowań społecznych s. 568 -574

17. Stephan, W., Stephan, C. (1999). Wywieranie wpływu przez grupy Gdańsk: GWP (s.139 -147).

Zajęcia XV

Zjawisko nierozwiązywalnego konfliktu - delegitymizacja

Bibliografia obowiązkowa:

Bar-Tal, D.(1999). Przekonania społeczne w czasie nierozwiązywalnych konfliktów. Studia Psychologiczne t. 37 z.2

Prezentacja

18.Strategie rozwiązywania konfliktu

Bibliografia dodatkowa:

18. Stephan, W., Stephan, C. (1999). Wywieranie wpływu przez grupy Gdańsk: GWP (s. 159 – 175).

Zajęcia XVI

Kolokwium sprawdzające

Efekty uczenia się:

Student rozróżnia procesy grupowe od interpersonalnych, rozumie specyfikę zjawisk grupowych, wie jak procesy grupowe modyfikują różne formy pracy grupowej, umie wykorzystać zjawiska grupowe do optymalizacji procesu grupowego, umie wykorzystać aktywa i ograniczyć pasywa grupy .

Metody i kryteria oceniania:

obecność na zajęciach (maksimum 2 nieobecności) przygotowanie 1 prezentacji do wybranego tematu w oparciu o literaturę dodatkową, przygotowanie pytań do wybranych tekstów z literatury obowiązkowej, test końcowy (zaliczenie od 55% poprawnych odpowiedzi)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: (brak danych)
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-22 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Kobylińska
Prowadzący grup: Alicja Gniewek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Anna Szuster-Kowalewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.