Uniwersytet Warszawski, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Intymne historie wiedzy

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3001-C2N-TL1
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Intymne historie wiedzy
Jednostka: Instytut Literatury Polskiej
Grupy: Konwersatoria do wyboru dla filologii polskiej - stacjonarne 2go stopnia 2022/2023
Moduł "Nowoczesność" - filologia polska od cyklu 2019 - stacjonarne 2-go stopnia
Wszystkie przedmioty polonistyczne - oferta ILP (3001...) , IJP (3003...) i IPS (3007...)
Punkty ECTS i inne: 7.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Student powinien być po egzaminie z Teorii literatury.


Ponadto na zajęciach wymagana będzie bierna znajomość języka angielskiego (niektóre teksty zadane do lektury będą w tym języku).

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Konwersatorium w przeważającej mierze poświęcone będzie dyskusji nad rozmaitymi nurtami w nowych i najnowszych badaniach z zakresu socjologii wiedzy i kulturowej historii humanistyki, obejmującymi studia amerykańskie, brytyjskie, francuskie oraz polskie. Taki zakres tekstów wyznacza perspektywę interdyscyplinarną, uwzględniającą historiografię, socjologię, filozofię, kulturoznawstwo, krytykę feministyczną. Spoiwem jest próba odpowiedzi na pytania o możliwe sposoby badania i rozumienia historii wiedzy, istotę nauki i naukowości, granice humanistyki, rolę uniwersytetu itp. Przede wszystkim jednak refleksja będzie dotyczyć tego, jak możliwe jest badanie intymnej historii wiedzy, zwłaszcza humanistyki.

Pełny opis:

Mottem konwersatorium jest liryk Mirona Białoszewskiego: "dramat jest wąziutki, ciaśniutki, żeby wdać w niego kogoś, trzeba dopilnowywać bardzo osobiście i bliskiego, też z bliziutka, na łóżku mu siedzieć". Rozumiem to następująco: warunkiem zrozumienia rzeczywistych trajektorii i tarć, konfliktów i sojuszy, które decydują o losach ludzi, jest uwzględnienie osobistej, intymnej sfery ich poczynań. Odnoszę te spostrzeżenia do historii wiedzy (zwłaszcza humanistyki). Chciałbym, byśmy wspólnie zastanowili się, co może oznaczać postulat przyjrzenia się tej historii z perspektywy osoby "siedzącej na łóżku"; z perspektywy osoby pragnącej "wdać się" w jej "dramat".

W celu znalezienia odpowiedzi na to pytanie sięgniemy do rozmaitych propozycji teoretycznych i praktycznych, zazwyczaj wykraczających dyscyplinowo poza obszar literaturoznawstwa, spajanych za to współdzielonymi intuicjami i przekonaniami swych autorek i autorów. Będziemy więc czytać o koncepcjach prezentujących intymną historię ludzkości i emocjonalno-afektywną historię nauki (jaka jest rola emocji w świecie nauki?), zapytamy, czym są rytuały interakcyjne kształtujące wspólnoty badawcze, prześledzimy historię przypisu, a także implikacje opisu walk kogutów na Bali dla wiedzy o kulturze. Podyskutujemy o wyższości socjologicznej fronetyki nad naukami ścisłymi, a także o znaczeniu miejsca, w którym pracuje badacz, dla wytwarzanej przez niego wiedzy (przy okazji zastanowimy się, czym jest i czym może być "laboratorium" humanisty). Omówimy koncepcję materializmu biograficznego oraz różnicę między tym, co intymne, a tym, co prywatne. Zastanowimy się również nad rolą płci w nauce i nad tym, co wnosi rewizjonistyczna krytyka feministyczna do socjologii wiedzy. Poruszymy wreszcie problem urynkawiania humanistyki, wyrażający się w idei komercjalizacji wiedzy i współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym.

Nie zapomnimy przy tym, dla równowagi, o lekturze wypowiedzi autobiograficznych osób związanych z akademią, bo to właśnie w nich ujawnia się intymna historia wiedzy.

Efekty uczenia się:

Po zaliczeniu konwersatorium student zyskuje podstawową orientację w badaniach z zakresu socjologii wiedzy i historii humanistyki, poznając stosunkowo nowe (nieraz i najnowsze) trendy w studiach amerykańskich, francuskich, brytyjskich oraz polskich.

Ale podejmując nieustanną refleksję na temat tego, co nazwałem intymną historią wiedzy, student ów nie tylko poznaje podstawowe narzędzia metodologiczne przydatne do własnych badań nad historią wiedzy (zwłaszcza humanistyki). Zmuszony jest bowiem, niejako przy okazji, do ciągłego redefiniowania podstawowych pojęć i problemów, takich jak to, czym jest nauka, czym jest obiektywność badawcza, jakie są granice humanistyki, role uniwersytetu itp. A ponieważ te pojęcia i problemy dotyczą studenta osobiście, niewątpliwie wyznaczając jego sposób patrzenia na własną aktywność intelektualną i własne miejsce na uniwersytecie, to można chyba powiedzieć, że dodatkowym "efektem uczenia się" będzie zachęta do podjęcia autorefleksji. Nie ukrywam, że w ślad za sformułowaniem Agnieszki Graff, która w wywiadzie rzece powiedziała, iż jej rozwój intelektualny jest integralnym z jej rozwojem emocjonalnym, będę postulował ciągłe odnoszenie poznanych teorii w pierwszej kolejności do siebie, zachęcając do testowania ich na materiale własnej biografii i własnego światopoglądu.

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia będą polegały na dyskusji nad zadanymi do lektury tekstami (lektura, podobnie jak obecność na zajęciach, jest obowiązkowa). Sprawdzana będzie znajomość zadanych tekstów, ocenie będzie podlegała także aktywność studentów na zajęciach. Dla chętnych na podniesienie oceny będę zadawał referaty do wygłoszenia. Podstawą zaliczenia będzie ocena z kolokwium ustnego (rozmowa na temat lektur, które czytaliśmy w ciągu roku).

Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-29
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Artur Hellich, Magda Nabiałek
Prowadzący grup: Artur Hellich
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Literatura:

Theodore Zeldin, "Intymna historia ludzkości", Warszawa 1998

Francoise Waquet, "Une histoire émotionnelle du savoir. XVIIe-XXIe siècle", Paris 2019 (udostępnię wybrane fragmenty w przekładzie na język polski)

Łukasz Afeltowicz, "Rzeczy, za pomocą których myślimy. Rola narzędzi i artefaktów w praktyce badawczej", w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności", red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Olsztyn 2008

Clifford Geertz, "Interpretacja kultur", Kraków 2005

Aleksandra Derra, "Kobiety (w) nauce. Problem płci we współczesnej filozofii nauki i w praktyce badawczej", Warszawa 2013

Peter Burke, "Społeczna historia wiedzy", Warszawa 2016

Randall Collins, "Łańcuchy rytuałów interakcyjnych", Kraków 2011

"Migracje modernizmu", red. T. Majewski, A. Rejniak-Majewska, W. Marzec, Łódź 2014

Bent Flyvbjerg, "Making Social Science Matter", Cambridge 2001

Inga Iwasiów, "Miasto-ja-miasto", Szczecin 1998

Agnieszka Graff, "Jestem stąd", rozmawia Michał Sutowski, Warszawa 2013

Maria Janion, "Humanistyka: poznanie i terapia", Warszawa 1974

"Intymne-prywatne-publiczne", red. Ewa Wąchocka, Katowice 2015

Ryszard Nycz, "Kulturowa natura, słaby profesjonalizm", w: "Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze", red. R. Nycz, W. Bolecki, Warszawa 2002

Aleksander Nawarecki, "Lajerman", Gdańsk 2010

Kolejność lektur jest przypadkowa i zapewne ulegnie zmianie. Dopuszczam niewielkie zmiany w doborze lektur, jestem też otwarty na sugestie uczestników zajęć.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-0cee12404 (2022-08-03)