Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Antropologia kulturowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3402-11ANLZ
Kod Erasmus / ISCED: 14.0 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0310) Nauki społeczne i psychologiczne Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Antropologia kulturowa
Jednostka: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem przedmiotu jest wprowadzenie słuchaczy w podstawową wiedzę dotyczącą kultury, na podstawie klasycznych badań antropologicznych nad kulturami tradycyjnymi.

Skrócony opis:

Przedmiot stanowi wraz z ćwiczeniami całość dającą podstawową orientację w antropologii kulturowej i kierunkach jej rozwoju. Zajęcia koncentrują się na różnorodności kultur tradycyjnych oraz współczesnych w perspektywie relatywizmu kulturowego i pluralizmu teoretycznego. Nacisk kładziony jest na funkcjonowanie poszczególnych instytucji społecznych, ich wymiar symboliczny i kulturowe uwarunkowania. Przedmiot stanowi ważny element w społecznych studiów interdyscyplinarnych, gdyż koncentruje się na prezentacji terenowej praktyki badawczej, jej metod i sposobów teoretycznej analizy materiału badawczego. Podstawy antropologii kulturowej w ra mach przedmiotu pozwalają na dalsze pogłębianie wiedzy w ramach szczegółowych subdyscyplin antropologicznych oraz metodologii badań społecznych (np. przedmioty: antropologia prawa i wielość kultur prawnych, antropologia intymności, metoda antropologiczno-etnograficzna, konflikt kultur).

Pełny opis:

Przedmiot stanowi wraz z ćwiczeniami całość dającą ogólną orientację w antropologii kulturowej. Szczególnie uwzględniamy postać i dokonaniami Bronisława Malinowskiego, a przede wszystkim założeniami metody terenowej. Zajęcia koncentrują się na prezentacji wybranych kultur tradycyjnych, a w ich ramach na przedstawieniu różnorodności poszczególnych instytucji kulturowych, ich uwarunkowań i wzajemnego oddziaływania. Ramą tych treści jest perspektywa relatywizmu kulturowego. Dzięki przejściu do kultury współczesnej w ramach antropologii codzienności, uwypukla się dodatkowo aspekt dynamiki kulturowej i zmiany, zarówno w kulturze, jak i w obszarach badań antropologicznych.

Wykład prezentuje wybrane klasyczne etnografie tradycyjnych kultur pozaeuropejskich. Omawiane są podstawowe instytucje społeczne (gł. Trobriandczyków, ale także tradycyjnej kultury polskiej) w kontekście interpretacji symbolicznej. Program kończy się przejściem do antropologii współczesności: antropologii płci, antropologii kulinarnej, czy antropologii polityki w społecznościach lokalnych.

Ćwiczenia mają za zadanie szczegółową analizę instytucji społecznych, głównie na przykładzie Trobriandczyków, a to ze względu na wiodącą rolę Bronisława Malinowskiego: wybitny polski antropolog staje się w cyklu ćwiczeń „przewodnikiem” po metodzie badawczej, sposobach opisu i podstawowych instytucjach społecznych. Pod koniec kursu przechodzimy do antropologii codzienności, umożliwiając studentom zapoznanie się ze współczesnymi obszarami i metodami badań antropologicznych. W tej części prezentujemy współczesne możliwości badań antropologicznych na przykładzie m.in. badań nad funkcjonowaniem społeczeństwa PRL czy strukturą warszawskich bazarów. W toku ćwiczeń ponadto korzystamy z oferty Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, a także zapoznajemy studentów z wynikami bieżących badań terenowych, realizowanych przez naszą Katedrę (KSiAOiP) w formie obozów naukowych ze studentami starszych roczników.

Literatura:

Wykłady ( do wyboru):

A. Barnard, Antropologia, PIW, Warszawa 2016

R. Benedict, Wzory kultury, Muza, Warszawa 2008

M. Buchowski, Zrozumieć Innego. Antropologia racjonalności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004

W. Burszta, Antropologia kultury: tematy, teorie, interpretacje, Zysk i S-ka, Poznań,1998

E.E. Evans-Pritchard, Religia Nuerów, Marek Derewiecki, Kąty 2007

C. Geertz, Interpretacja kultur: wybrane eseje, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005

M. Herzfeld, Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i społeczeństwie, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.

J. Kurczewski, "Różnorodność i równość" w: Równość i równouprawnienie (pod red. M. Switata), Dialog, Warszawa 2021

B. Malinowski, Dzieła t.3, Argonauci Zachodniego Pacyfiku, PWN, Warszawa 1981

B. Malinowski, Dzieła t.2, Życie seksualne dzikich, PWN, Warszawa 1980

B. Malinowski, Dzieła t.4, Ogrody koralowe i ich magia, PWN, Warszawa 1986

B. Malinowski, Dzieła t.7, Mit w psychice człowieka pierwotnego, PWN, Warszawa 1986

B. Malinowski, Dzieła t. 6, Seks i stłumienie w społeczności dzikich, PWN, Warszawa 1986

M. Malińska, Kobieta i rodzina w Egipcie i Sudanie. O kobiecości, seksualności i płodności, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2023

V. Turner, Proces rytualny, PIW, Warszawa 2010

T., Wright, Antropolog jako artysta: fotografie Malinowskiego z Trobriandów, "Konteksty" 1-4, ss. 133-145, 2000

J. Wedel, Polska prywatna, Trio, Warszawa 2007

Ch. Wulf, Antropologia, IFiS PAN, Warszawa 2016

Ćwiczenia:

1. R. Firth, Społeczności ludzkie, PWN, Poznań 1964 (fragmenty)

2. B. Malinowski, Dzieła t.3, Argonauci Zachodniego Pacyfiku, PWN, Warszawa 1981

3. B. Malinowski, Dzieła t.2, Życie seksualne dzikich, PWN, Warszawa 1980

4. B. Malinowski, Dzieła t.4, Ogrody koralowe i ich magia, PWN, Warszawa 1986

5. B. Malinowski, Dzieła t.7, Mit w psychice człowieka pierwotnego, PWN, Warszawa 1986

6. B. Malinowski, Dzieła t. 6, Seks i stłumienie w społeczności dzikich, PWN, Warszawa 1986

8. J. Kurczewski, Prawo prymitywne, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973 (fragmenty)

9. E. Nowicka, Świat człowieka świat kultury, PWN 2005 (fragmenty)

10. J. Wedel, Polska prywatna, Trio 2007 (fragmenty)

11. M. Mead, Trzy studia, PIW, Warszawa 1986 (fragmenty)

12. J. Kurczewski, M. Cichomski, K. Wiliński, Wielkie bazary warszawskie, Trio, Warszawa 2010 (fragmenty)

Efekty uczenia się:

Student opisuje i uzasadnia podstawowe rodzaje struktur i instytucji społecznych oraz ich zróżnicowanie.

Student wymienia i definiuje metody i techniki badań terenowych, niezbędnych dla zrealizowania założonych celów badawczych.

Student rozpoznaje uwarunkowania wpływające na kształt określonych instytucji społecznych w różnych kulturach ludzkich.

Student interpretuje i porównuje procesy i zjawiska kulturowe.

Student jest zorientowany na relatywizm różnorodnego ukształtowania instytucji społecznych i wartości w odmiennych kulturach.

Student jest wrażliwy na odmienności kulturowe.

Metody i kryteria oceniania:

60 godzin kontaktowych

80 godzin pracy własnej, w tym:

• 20 godzin przygotowania do zajęć (czytanie tekstów)

• 20 godzin przygotowania do kolokwium

• 20 godzin realizacji badań i przygotowania prezentacji z badań

• 20 godzin przygotowania do egzaminu

Kryteria oceniania:

ocena ciągła (obecność na zajęciach, przygotowanie do zajęć)

kolokwium śródsemestralne (zakres wiedzy z ćwiczeń)

projekt badawczy I

projekt badawczy II

egzamin pisemny z całości przedmiotu (zakres wiedzy z ćwiczeń i wykładów)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 75 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 75 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Herman, Jacek Kurczewski, Małgorzata Malińska, Joanna Śmigielska
Prowadzący grup: Aleksandra Herman, Jacek Kurczewski, Małgorzata Malińska, Joanna Śmigielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2024-10-01 - 2025-01-26
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 90 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 90 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Herman, Jacek Kurczewski, Małgorzata Malińska, Joanna Śmigielska
Prowadzący grup: Aleksandra Herman, Jacek Kurczewski, Joanna Śmigielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-2b06adb1e (2024-03-27)