Miasta Śródziemnomorza: Obrazy w literaturze, sztuce i filmie

fakultatywne

Mitologia Śródziemomorza jest ściśle związana z metropoliami ulokowanymi wzdłuż jego wybrzeża. Miasta z dostępem do Morza Śródziemnego siłą rzeczy wchodziły i wciąż wchodzą w złożony system kulturowej interakcji, kształtując tożsamość kulturową regionu i dialogując z jego przeszłością. W ramach interdyscyplinarnego kursu przyjrzymy się kluczowym śródziemnomorskim miastom (m.in. Neapolowi, Barcelonie, Algierowi, Marsylii, Aleksandrii) i ich reprezentacją w sztukach plastycznych i sztuce filmowej.

Zającia mają charakter interdyscyplinarny, łączący instrumentarium badawcze historii sztuki i filmoznawstwa w poszukiwaniu twórczych przecięć na polu artystycznym, jakim jest reprezentacja miasta w sztukach plastycznych (malarstwo, rzeźba, grafika, projektowanie graficzne) i film (pojęty szeroko, jako ogół zjawisk audiowizualnych w szerokiej perspektywie medialnej). Zajęcia skupione będą na analizie przejawów kultury Śródziemnomorza w kluczowych miastach regionu posiadających dostęp do Morza Śródziemnego i definiowanych jako ośrodki polityczne i artystyczne wchodzące w żywy, wielowektorowy dialog z tradycją i współczesnością. Punktem wyjścia do rozmowy będzie ponowne obejrzenie filmu Paolo Sorrentino pt. Wielkie piękno z 2013 roku i zastanowienie się nad aktualnością refleksji Mieczysława Jastruna (Mit Śródziemnomorza) i Fernanda Braudela. Każde kolejne zajęcia będą zogniskowane wokół wybranego miasta regionu i jego reprezentacji w sztukach plastycznych i audiowizualnych. Przyjrzymy się miastom takim jak Tanger (w kontekście powieści Paula Bowlsa Pod osłoną nieba i jej adaptacji filmowej), Neapol, Algier, Bejrut, Palermo. Będziemy sięgać w sposób interdyscyplinarny do dziedzictwa sztuk plastycznych, do współczesnych tropów filmowych, ale i do reprezentacji literackich (Gustaw Herling-Grudziński, Henry James, D.H. Lawrence). Spotkanie perspektywy historyczki sztuki i filmoznawcy da możliwość otwarcia szerokiej dyskusji o sposobach, w jakich Śródziemnomorze przegląda się w swych miastach — i w jaki sposób miasta definiują się przez przynależność do Śródziemnomorza.

Fernand Braudel (i inni), Morze Śródziemne. Przestrzeń i historia — Ludzie i dziedzictwo. Przeł. Marcin Król. Warszawa 1993 (lub inne wydanie).

Paul Bowles, Pod osłoną nieba. Tłum. Tomasz Bieroń. Zysk i S-ka, Poznań 1995.

Witold Dobrowolski, Sztuka Etrusków, Warszawa 1971.

Renata Gadamska-Serafin, Norwid, Romantycy i Etruskowie, Warszawa 2022.

Zbigniew Herbert, Labirynt nad morzem,

Jacques Heurgon, Rzym i świat śródziemnomorski. Tłum. Eligia Bąkowska. PIW, Warszawa 1973.

Mieczysław Jastrun, Mit śródziemnomorski, PIW, Warszawa 1962.

Mirosław Korolko, Słownik kultury śródziemnomorskiej w Polsce. Idee — pojęcia — miejsca, Muza SA. Warszawa 2004.

John Julius Norwich, Middle Sea: A History of the Mediterranean, Vintage Books, New York 2007.

Michael Streeter, Śródziemnomorska kolebka kultury europejskiej. Przeł. Jacek Sikora, PWN, Warszawa 2007.

K_W02 K_W04 K_W05 K_W06 K_W08

K_U01 K_U02

K_K02 K_K03 K_K05 K_K08

Kryteria oceny:

— aktywność na zajęciach

— obecnośc na zajęciach

— esej końcowy świadczący o zapoznaniu się z tematyką zajęć i o krytycznej ocenie poruszanych zagadnień