Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wprowadzenie do historii i kultury Bizancjum

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3700-FN-2-WHKB Kod Erasmus / ISCED: 08.0 / (0220) Nauki humanistyczne
Nazwa przedmiotu: Wprowadzenie do historii i kultury Bizancjum
Jednostka: Wydział "Artes Liberales"
Grupy: Przedmioty fakultatywne dla kierunku Studiów Śródziemnomorskich W AL UW (I i II stopnia)
Przedmioty obowiazkowe dla II roku Filologii Nowogreckiej
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

W toku zajęć przedstawiony zostanie wybór najważniejszych zagadnień dotyczących historii Bizancjum od w. V po jego upadek w 1453 r. (zasięg terytorialny państwa, dzieje polityczne, procesy społeczno-ustrojowe, najważniejsze problemy religijne, etapy kształtowania porządku prawnego). Osobne miejsce w programie zajmuje kwestia okupacji Konstantynopola przez łacinników (1204-1261) oraz rekonkwisty bizantyńskiej, a także schyłkowy okres Cesarstwa (rządy Paleologów). i jego ostatni renesans kulturowy. Istotnym uzupełnieniem wykładu będzie również kwestia wpływu Bizancjum na kulturę i tradycję państw ościennych (Bułgaria, Serbia, Ruś-Rosja, Wenecja, Porta Osmańska), oraz obecność spuścizny Bizancjum we współczesnej przestrzeni politycznej i cywilizacyjnej)

Pełny opis:

Opis znajduje się w opisie przedmiotu w cyklu akademickim – patrz. Zakres tematów.

Literatura:

Podana przez Wykładowcę w aktualnym cyklu dydaktycznym

Efekty uczenia się:

Wiedza: absolwent zna i rozumie

K_W02 - świadomość powiązań nauk filologicznych z innymi dyscyplinami humanistycznymi

K_W16 - świadomość istnienia związków (historycznych, kulturalnych itp.) między Polską a Grecją

K_W18 - elementarną wiedzę o miejscu prawosławia w dziejach i życiu Greków oraz zna znaczenie podstawowych terminów z tego zakresu

K_W20 - świadomość roli kultury bizantyńskiej w dziejach Greków i dostrzega elementy tej tradycji w literaturze i kulturze nowożytnej Grecji i Europy

Umiejętności: absolwent potrafi

K_U02 - przedstawić ustnie lub na piśmie w języku polskim lub nowogreckim proste problemy badawcze także z wykorzystaniem różnych źródeł i krytycznym powołaniem się na literaturę przedmiotu

K_U09 - korzystać ze słowników, gramatyk i wszelkich materiałów pomocniczych

Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do

K_K01 - uświadomienia sobie ograniczonego zakresu własnej

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin. Forma – pisemna lub ustna (jednolita - w zależności od ustaleń między wykładowcą i całością grupy)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Hieronim Grala
Prowadzący grup: Hieronim Grala
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

Zajęcia mają na celu:

1/ przybliżenie uczestnikom najważniejszych zagadnień dotyczących historii i kultury Imperium Bizantyńskiego od czasów Konstantyna Wielkiego po zdobycie Konstantynopola przez Turków Osmańskich, ze szczególnym uwzględnieniem procesów społeczno-ustrojowych i cywilizacyjnych,

2/ wskazanie uczestnikom pomocy umożliwiających samodzielne prowadzenie podstawowych badań bibliograficznych w odniesieniu do zagadnień związanych z kulturą i historią Bizancjum,

3/ uświadomienie uczestnikom roli, jaka odgrywa historia i tradycja Imperium Bizantyńskiego we współczesnej kulturze europejskiej.

W ramach zajęć omówione zostaną dzieje Cesarstwa Wschodniego od czasów Konstantyna Wielkiego do jego upadku w 1453 r. Istotnym elementem wykładu będzie kwestia ewolucji politycznej i cywilizacyjnej imperium pod wpływem czynników zewnętrznych oraz problem konsekwencji politycznych jego usytuowania między Wschodem i Zachodem, na przecięciu dróg najważniejszych migracji ludów na przełomie antyku i wieków średnich oraz konfrontacji z innymi organizmami państwowymi o aspiracjach imperialnych bądź uniwersalistycznych (Iran, Kalifat Bagdadzki, Cesarstwo Niemieckie); osobne zagadnienie stanowić będzie problem bizantyńskiej misji kościelnej i stosunki Cesarstwa Romajów z papiestwem. Istotne miejsce zajmą w wykładzie także kwestie kontrowersji kościelnych, ewolucji polityczno-ustrojowej państwowości bizantyńskiej (także przemiany doktryny imperialnej) oraz rozwój kultury i sztuki Cesarstwa Wschodniego w omawianym przedziale czasowym.

Omówienie kultury bizantyńskiej po 1204 roku ma na celu wskazanie najważniejszych elementów tożsamości Bizantyńczyków tego okresu: przywiązania do prawosławia, któremu towarzyszyła nieufność wobec łacińskiego Zachodu, oraz odkrycia i reinterpretacji starożytnych korzeni. Ten rozdział zamyka exodus bizantyńskiej elity, którego początki obserwujemy jeszcze przed rokiem 1453. Historia poszczególnych regionów późnego Bizancjum łączy się z losami greckiej ludności tych obszarów po 1453 roku, a więc jest swego rodzaju wstępem do omawiania recepcji historii Bizancjum.

Recepcja:

Model recepcji cywilizacji bizantyńskiej w sąsiadującym z nim świecie słowiańskim wynika przede wszystkim z apostolatu Cesarstwa wobec Słowiańszczyzny Południowej i Wschodniej. W toku zajęć wskazane zostaną różnice między modelem bałkańskim (Bułgaria, Serbia), zasadzającym się w znacznym stopniu na rywalizacji politycznej z Bizancjum, a modelem ruskim, odwołującym się – ze względu na uwarunkowania geopolityczne – do współpracy z Imperium Romajów. Osobne miejsce zajmie kwestia recepcji Bizancjum we współczesnym mu świecie łacińskim oraz w Cesarstwie Łacińskim, swoistej hybrydzie łacińsko-bizantyńskiej.

Przedmiotem rozważań będzie również kwestia recepcji tradycji bizantyńskiej po 1453 r. na obszarze szeroko pojętej Rusi (Moskwa – „Trzeci Rzym”, Ruś Litewska, Mołdawia i Wołoszczyzna).

Podczas zajęć omawiane są najważniejsze pozycje użyteczne w samodzielnych badaniach bibliograficznych nad kulturą i historią Bizancjum oraz najważniejsze czasopisma bizantynologiczne

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Hieronim Grala
Prowadzący grup: Hieronim Grala
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.