Uniwersytet Warszawski, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Teorie i metody badań w archeologii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2800-DOTEO
Kod Erasmus / ISCED: 08.4 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0222) Historia i archeologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Teorie i metody badań w archeologii
Jednostka: Wydział Archeologii
Grupy: Obowiązkowe przedmioty dla I roku
Punkty ECTS i inne: 1.50 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem wykładu jest zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami związanymi z istotą

archeologii jako nauki, charakterystyką źródeł archeologicznych, metodami badawczymi i

sposobami wnioskowania w archeologii.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

1. Krótka historia archeologii (zmiany w procesach badawczych i dokumentacyjnych,

podstawowe nurty badawcze, paradygmaty badawcze w archeologii)

2. Najważniejsze nurty metodologiczne i kierunki badań w archeologii 2 połowy XX i początków

XXI wieku

3. Procesy badawcze w archeologii (pozyskiwanie i analiza źródeł, wnioskowanie i interpretacja

zjawisk z przeszłości)

4. Rozumienie i definiowanie kultury (kultura w naukach społecznych i humanistycznych;

kultura archeologiczna a kultura żywa i kultura martwa)

5. Podstawy źródłoznawstwa archeologicznego (artefakty, klasyfikacje, typologie, rodzaje

zabytków archeologicznych, analizy specjalistyczne)

6. Metody badań i eksploracji archeologicznej (cmentarzyska, osady otwarte, grodziska,

miasta, jaskinie)

7. Postępowanie z zabytkami archeologicznymi (sposoby pozyskiwania, dokumentowania,

zabezpieczania, konserwowania i przechowywania zabytków archeologicznych)

8. Archeologia wobec innych dyscyplin. Obszary współpracy interdyscyplinarnej

Pełny opis:

1. Krótka historia archeologii (zmiany w procesach badawczych i dokumentacyjnych,

podstawowe nurty badawcze, paradygmaty badawcze w archeologii)

2. Najważniejsze nurty metodologiczne i kierunki badań w archeologii 2 połowy XX i początków

XXI wieku

3. Procesy badawcze w archeologii (pozyskiwanie i analiza źródeł, wnioskowanie i interpretacja

zjawisk z przeszłości)

4. Rozumienie i definiowanie kultury (kultura w naukach społecznych i humanistycznych;

kultura archeologiczna a kultura żywa i kultura martwa)

5. Podstawy źródłoznawstwa archeologicznego (artefakty, klasyfikacje, typologie, rodzaje

zabytków archeologicznych, analizy specjalistyczne)

6. Metody badań i eksploracji archeologicznej (cmentarzyska, osady otwarte, grodziska,

miasta, jaskinie)

7. Postępowanie z zabytkami archeologicznymi (sposoby pozyskiwania, dokumentowania,

zabezpieczania, konserwowania i przechowywania zabytków archeologicznych)

8. Archeologia wobec innych dyscyplin. Obszary współpracy interdyscyplinarnej

9. Datowanie zabytków archeologicznych (sposoby określania chronologii zabytków na bazie

metod względnych i bezwzględnych)

10. Przeszłość w relacji do współczesności (cyfrowa przeszłość, archeologia we współczesnym

społeczeństwie)

Literatura:

Podstawowa zalecana literatura:

1. Ashmore W., Sharer R.J., Odkrywanie przeszłości. Wprowadzenie do archeologii, Kraków

2010

2. Buko A., Urbańczyk P. (red.), Archeologia w teorii i praktyce, Warszawa 2000

3. Hodder I., Czytanie przeszłości. Współczesne podejścia do interpretacji archeologii, Poznań

1995

4. Kowalski K. M., Artefakty jako źródło poznania, Gdańsk 1996

5. Matthew J., Teoria archeologii. Wprowadzenie, Kraków 2013

6. Minta-Tworzowska D., Klasyfikacja w archeologii jako sposób wyrażania wyników badań,

hipotez oraz teorii archeologicznych, Poznań 1994

7. Tabaczyński S., Marciniak A., Cyngot D., Zalewska A. (red.), Przeszłość społeczna. Próba

konceptualizacji, Poznań 2002

8. Zalewska A., Teoria źródła archeologicznego i historycznego we współczesnej archeologii,

Lublin 2005

Efekty uczenia się:

Wiedza

– ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu archeologii w systemie nauk o społeczno-

kulturowej przeszłości człowieka oraz o jej specyfice przedmiotowej i metodologicznej; K_W01

– zna terminologię i pojęcia stosowane w metodyce badań archeologicznych, antropologii

kultury, historii, geologii, geografii; K_W02

– ma podstawową wiedzę w zakresie opisu, analizy i interpretacji źródeł archeologicznych;

K_W03

– ma podstawową wiedzę ogólną o społecznościach pradziejowych, starożytnych,

średniowiecznych i nowożytnych, obejmującą terminologię, teorie i metodologię z zakresu

archeologii; K_W04

– ma podstawową wiedzę o powiązaniach archeologii z innymi dziedzinami oraz dyscyplinami

naukowymi, w zakresie badań terenowych, opracowania materiałowego i studiów gabinetowych

prowadzących do sformułowania opracowań analitycznych i syntetycznych; K_W06

– zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji źródeł archeologicznych; K_W09

– ma uporządkowaną wiedzę ogólną o metodach i technikach dokumentacji źródeł

archeologicznych; K_W10

– ma podstawową wiedzę na temat terenowych metod pozyskiwania źródeł archeologicznych i

ich dokumentowania; K_W11

Umiejętności

– potrafi rozpoznać różne rodzaje pozyskanych w wyniku badań archeologicznych wytworów

kultury oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem typowych

metod, w celu określenia ich chronologii, typologii, funkcji, znaczenia, oddziaływania

społecznego i miejsca w procesie historyczno-kulturowym; K_U01

– posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów

badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników,

pozwalające na rozwiązywanie problemów w zakresie archeologii; K_U03

– zastosować odpowiednie metody i techniki archeologiczne; K_U14

– pracować w zespole i komunikować się z użyciem specjalistycznej terminologii z zakresu

archeologii; K_U19

– zaplanować pracę naukową; K_U23

Kompetencje

– ma świadomość znaczenia dziedzictwa kulturowego ludzkości dla rozumienia procesu

przemian gospodarczych, społecznych i kulturowych od czasów pradziejowych do

współczesności; K_K03

– ma świadomość niepowtarzalnej wartości nieodnawialnych źródeł archeologicznych w

odtwarzaniu przeszłości człowieka; K_K03

– ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego; K_K07

– wypełniania obowiązków związanych z upowszechnianiem wiedzy o dziedzictwie

archeologicznym w społeczeństwie; K_K08

– dbania o dorobek i tradycje zawodu archeologa; K_K14

Metody i kryteria oceniania:

zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin, 100 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Franciszek Stępniowski
Prowadzący grup: Franciszek Stępniowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2023-02-20 - 2023-06-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin, 80 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Ławecka
Prowadzący grup: Dorota Ławecka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-0cee12404 (2022-08-03)