Dinozaur, mysz i morska gąbka. Historia amerykańskiej animacji

fakultatywne

w sali

Celem konwersatorium będzie eksploracja ewolucji estetyczno-technologicznej amerykańskiej

animacji w kontekście społecznym, kulturowym i ekonomicznym. Przeanalizujemy, w jaki sposób

animatorzy i animatorki kształtowali dyskurs przemysłu filmowego, jak ich styl odbił się na kulturze

popularnej Stanów Zjednoczonych na przełomie XX i XXI wieku, oraz w jaki sposób amerykańska

animacji organizowała globalną wyobraźnię: od pionierskich produkcji poklatkowych, przez rozwój

animacji telewizyjnej, aż po współczesne dzieła cyfrowe.

Program zajęć zbudowany jest wokół działalności artystycznej wybranych animatorów i animatorek:

1) Prehistoria amerykańskiej animacji: Winsor McCay

Podczas zajęć przyjrzymy się początkom animacji w USA, skupiając się na kluczowej roli Winsora

McCaya. Omówimy jego najważniejsze dzieła, analizując opracowane przez niego techniki

animacyjne i ich wpływ na kolejne pokolenia animatorów. Prześledzimy, w jaki sposób McCay

przekształcił komiksowe narracje w dynamiczne, ruchome obrazy.

2) Początki amerykańskiego filmu animowanego: Otto Messmer

W trakcie tych zajęć przyjrzymy się wczesnym latach amerykańskiego filmu animowanego, skupiając

się na postaci kota Felixa stworzonej przez Otto Messmera. Analiza obejmie eksplorację wkładu

Messmera w rozwój produkcji filmowej oraz wpływu jego bohatera na kulturę masową.

3) Rozwój technik i technologii animacji: Max i Dave Fleischer

Na kolejnym spotkaniu omówimy innowacje technologiczne i ewolucję narracji audiowizualnej

wprowadzone przez Maxa i Dave'a Fleischerów. Zajęcia będą obejmować analizę rotoskopii i jej

wpływu na animowany realizm na przykładzie flagowych postaci studia braci Fleischer: Betty Boop,

Popeye'a i Supermana.

4) Świt Animowanego Imperium: Walt Disney

Te zajęcia poświęcone będą początkom imperium Walta Disneya. Omówimy kluczowe innowacje

techniczne, takie jak wprowadzenie dźwięku, koloru i wieloplanu do animacji oraz ich efekt na

system produkcji filmowej.

5) Ukryte figury: Mary Blair i Retta Scott

Na tych zajęciach poznamy twórczość Mary Blair i Retty Scott, dwóch pionierskich animatorek w

Disney Studios. Omówimy ich wkład w estetykę i styl filmów Disneya, analizując ich wpływ na

wizualne i narracyjne aspekty takich filmów jak "Alicja w Krainie Czarów" i "Bambi".

6) Kontestatorzy niewinności: Tex Avery i Chuck Jones

Tematyka zajęć obejmie twórczość Texa Avery'ego i Chucka Jonesa, którzy wprowadzili nowy format

humoru wizualnego do amerykańskiego dyskursu animacji filmowej. Przenalizujemy najważniejsze

dzieła studia Warner Brothers, takie jak „Blitz Wolf”, "Duck Amuck" i "What’s Opera Doc?" w

kontekście przemian plastyki, narracji i ruchu stosowane do animowania obrazu.

7) Seks i przemoc na ekranie: Ralph Bakshi i Brenda Banks

Te zajęcia będą poświęcone będą animacji dla dorosłych. Skupimy się na efektach kolaboracji Ralpha

Bakshiego i Brendy Banks. Omówimy kontrowersyjne filmy takie jak "Fritz the Cat", „Heavy Traffic” i

„Coonskin”, które poruszały tematy seksu, przemocy i rasizmu. Analiza skupi się na wpływie tych

filmów na przemysł animacyjny oraz na odbiór społeczny animacji dla dorosłych w późniejszych

dekadach.

8) Estetyka i ekonomia animacji telewizyjnej: Hanna-Barbera

Podczas tych zajęć przyjrzymy się rozwojowi ograniczonej animacji telewizyjnej stosowanej przez

studio Hanna-Barbera. Omówimy popularne seriale takie jak "The Flintstones", „Jetsons” i "Scooby-

Doo" pod względem stosowanych technik oszczędzania czasu i kosztów produkcji oraz wpływ tych

produkcji na dalszy rozwój animacji telewizyjnej i amerykańską popkulturę.

9) Renesans księżniczek i złoczyńców: Andreas Deja

Tematyka tego spotkania obejmie renesans animacji studia Walta Disneya w latach 90-tych.

Analizować będziemy filmy takie jak „Mała Syrenka”, „Piękna i Bestia”, "Król Lew", "Alladyn" i

„Hercules”, koncentrując się na postaciach księżniczek i złoczyńców projekowane przez Andreasa

Deje. Omówimy wpływ tych filmów na współczesną animację oraz na ówczesną i późniejszą

(stereotypową) reprezentację kobiet i osób LGBTQ+.

10) Zwyciężcy i przegrani: Don Bluth

Na tych zajęciach omówimy karierę Dona Blutha, jego odejście ze studia Walta Disney’a i założenie

własnej firmy. Analizować będziemy jego filmy takie jak "Anastasia", „All Dogs Go to Heaven” czy "An

American Tail", skupiając się na proponowanych przez Blutha tematach, plastyce i dynamice,

organizowanych jako alternatywa wobec hegemonii stylu disneyowskiego.

11) Lalki, glina, plastelina: Henry Selick

Kolejne zajęcia będą poświęcone technice animacji poklatkowej, z naciskiem na twórczość Henry'ego

Selicka. Na podstawie filmu "The Nightmare Before Christmas" będziemy rozmawiać o technikach

animacji obiektu trójwymiarowego oraz rozważymy wpływ Selicka na dalszy rozwój animacji

poklatkowej.

12) Cyfrowe zabawki: John Lasseter

Podczas tych zajęć omówimy rozwój animacji komputerowej pod kierownictwem Johna Lassetera.

Analizować będziemy przełomowe filmy Pixara, takie jak "Toy Story" i "Finding Nemo", skupiając się

na technikach animacji komputerowej, narracji i innowacjach technologicznych.

13) Animacja non-stop: animatorzy ze studia Cartoon Network

Zajęcia te będą poświęcone pierwszym autorskim animacjom studia Cartoon Network. Omówimy

popularne serie takie jak "Laboratorium Dextera", „Atomówki”, „Johnny Bravo”, „Krowa i Kurczak”,

„Samurai Jack” i "Adventure Time", analizując unikalny styl tych produkcji oraz ich społeczny

kontekst.

14) Powrót absurdu: Stephen Hillenburg

Podczas tych zajęć przyjrzymy się twórczości Stephena Hillenburga i jego serialu "SpongeBob

Kanciastoporty". Omówimy, jak Hillenburg przywrócił absurdalny humor do animacji telewizyjnej po

roku 2000 oraz spróbujemy zrozumieć niesłabnącą popularność serialu, a także jego wpływ na

kulturę internetową.

15) Nowe pokolenie: Rebecca Sugar i Alex Hirsch

Ostatnie zajęcia będą poświęcone nowemu pokoleniu osób animujących, reprezentowanemu przez

Rebeccę Sugar i Alexa Hirscha. Omówimy ich twórczość, w tym serie "Steven Universe" i "Gravity

Falls", skupiając się na tematyce nienormatywnych tożsamości, międzygeneracyjnych przyjaźni i

rodziny patchworkowej. Analizować będziemy również, jak nowe pokolenie osób artystycznych

reaguje na zmiany polityczne w społeczeństwie amerykańskim przed, w trakcie i po prezydenturze

Donalda Trumpa.

Pełna lista lektur oraz filmografia zostaną udostępnione na początku semestru – z poniższej listy

lektur wybrane zostaną fragmenty, których znajomość będzie wymagana na zajęcia. Teksty będą

udostępniane na Google Classroom w formie elektronicznej.

Beck, Jerry. Outlaw Animation: Cutting-Edge Cartoons from the Spike and Mike Festivals. New York:

Harry N. Abrams, 2004.

Canemaker, John. Felix: The Twisted Tale of the World's Most Famous Cat. New York: Pantheon,

1991.

Canemaker, John. Winsor McCay: His Life and Art. New York: Harry N. Abrams, 2005.

Cawley, John. The Animated Films of Don Bluth. Glendale: Image Publishing, 1991.

Cohen, Karl F. Forbidden Animation: Censored Cartoons and Blacklisted Animators in America.

Jefferson: McFarland, 1997.

Crafton, Donald. Before Mickey: The Animated Film 1898-1928. Chicago: University of Chicago Press,

1993.

Crafton, Donald. The Fleischer Story. New York: Da Capo Press, 1992.

Erickson, Hal. Television Cartoon Shows: An Illustrated Encyclopedia, 1949 through 2003. Jefferson:

McFarland, 2005.

Jones, Chuck. Chuck Amuck: The Life and Times of an Animated Cartoonist. New York: Farrar, Straus

and Giroux, 1999.

McClean, Shilo T. Digital Storytelling: The Narrative Power of Visual Effects in Film. Cambridge: MIT

Press, 2007.

Pointer, Ray. The Art and Inventions of Max Fleischer: American Animation Pioneer. Jefferson:

McFarland, 2016.

Price, David A. The Pixar Touch: The Making of a Company. New York: Knopf, 2008.

Thomas, Frank, and Ollie Johnston. Disney Animation: The Illusion of Life. New York: Abbeville Press,

1981.

Wasko, Janet. Understanding Disney: The Manufacture of Fantasy. Cambridge: Polity Press, 2001.

Wells, Paul. Animation and America. New Brunswick: Rutgers University Press, 2002.

Wells, Paul. Stop Motion: Passion, Process and Performance. London: AVA Publishing, 2008.

Wells, Paul. Understanding Animation. New York: Routledge, 1998.

Holt, Nathalia. The Queens of Animation: The Untold Story of the Women Who Transformed the

World of Disney and Made Cinematic History. New York: Little, Brown and Company, 2019.

Sito, Tom. Ink & Paint: The Women of Walt Disney’s Animation. Berkeley: Disney Editions, 2017.

Smoodin, Eric. Disney Discourse: Producing the Magic Kingdom. New York: Routledge, 1994.

Wiedza

Osoba studiująca zna i rozumie:

— Przebieg i znaczenie rozwoju technologiczno-estetycznego amerykańskiej animacji.

— Wkład indywidualnych twórców i twórczyń, konkretnych dzieł oraz studiów filmowych do historii

amerykańskiej animacji i szerszego dyskursu społecznego.

— Miejsce animacji w dzisiejszej kulturze audiowizualnej, włączając jej wpływ na kulturę popularną i

społeczne praktyki konsumpcji materiałów audiowizualnych.

Umiejętności

Osoba studiująca potrafi:

— Samodzielnie przeanalizować i zinterpretować elementy plastyczne, narracyjne i animowane

produkcji filmowych w kontekście kulturowym, politycznym i ekonomicznym.

— Zastosować krytyczne myślenie w ocenie treści zawartych w produkcjach animowanych.

— Wykorzystać zdobytą wiedzę w tworzeniu własnych materiałów krytycznych poświęconych

animowanym produkcjom filmowym, zarówno indywidualnie, jak i w grupie.

Kompetencje społeczne

Osoba studiująca jest gotowa do:

— Do współpracy z innymi uczestnikami zajęć w celu organizacji dyskusji, spotkań i warsztatów

poświęconych współczesnej kulturze audiowizualnej.

— Aktywnego uczestnictwa w lokalnym życiu kulturalnym poprzez angażowanie się w działania

promujące historię i społeczną rolę animacji.

— Propagowania wiedzy na temat historii animacji poprzez udział w różnych formach edukacji

społecznej i kulturalnej.

1. Warunkiem zaliczenia konwersatorium jest regularne uczestnictwo w zajęciach. Osoba studiująca

ma możliwość nieobecności na dwóch zajęciach w semestrze, które mogą być usprawiedliwione lub

nieusprawiedliwione. Nieobecności od trzech do pięciu wymagają odrobienia na dyżurze

prowadzącego. Przekroczenie limitu pięciu nieobecności, nawet usprawiedliwionych, skutkuje

niedopuszczeniem do zaliczenia zajęć. Osoby z Indywidualną Organizacją Studiów przyznaną przez

BON mogą mieć zwiększony limit nieobecności do 50%.

2. Ocena z konwersatorium będzie oparta na zaangażowaniu osoby studiującej podczas zajęć,

uwzględniając udział w dyskusji (50%), oraz na przygotowaniu prezentacji na temat — wybranej

przez osobę studiującą — współczesnej amerykańskiej produkcji animowanej (filmu lub serialu),

nieomawianej wcześniej na zajęciach (50%).

3. Szacunkowy nakład pracy osoby studiującej: 3 ECTS (90h) - udział w zajęciach 30h (1 ECTS),

przygotowanie do zajęć 30h (1 ECTS), przygotowanie zaliczenia 30h (1 ECTS);

4. Sposób wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji w prezentacjach określają zapisy § 3 i 4

uchwały nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 8 grudnia 2023 roku. W związku z tym, że

jedną z podstawowych umiejętności zdobywanych na kierunkach studiów organizowanych na

Wydziale Polonistyki jest sprawne i profesjonalne posługiwanie się polszczyzną pisaną, a w

szczególności stylem naukowym, zabrania się wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji do

korekty i redakcji tekstów a także generowania tekstu i slajdów.