Uniwersytet Warszawski, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Translatoryka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3005-KU6TRANS
Kod Erasmus / ISCED: 09.403 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Translatoryka
Jednostka: Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej
Grupy: Przedmioty obowiązkowe na 1M
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem wykładu jest przedstawienie elementarnych zagadnień dotyczących przekładu (rodzaje przekładu, typy ekwiwalencji, przekładalność i nieprzekładalność, przekład w zależności od typu tekstu i odbiorcy) i historii tłumaczenia oraz zapoznanie studentów z podstawowymi lekturami dotyczącymi przekładu.

Podczas kursu studenci poznają zasady tłumaczenia różnych typów i stylów tekstu (publicystycznych, naukowych, specjalistycznych, artystycznych).

Celem jest również zapoznaje studentów z podstawowymi strategiami tłumaczeniowymi i ukazanie ich stosowania na przykładach.

Tryb prowadzenia:

mieszany: w sali i zdalnie
w sali

Skrócony opis:

Translatoryka – jej przedmiot i status. Układ translacyjny.

Definicje, aspekty i uwarunkowania tłumaczenia. Paradoksy tłumaczenia. Klasyfikacje tłumaczeń.

Kontrowersje wokół jednostki przekładu.

Kluczowe zagadnienia: ekwiwalencja a adekwatność, przekładalność/nieprzekładalność językowa i kulturowa, kompetencja tłumacza.

Z metodologii tłumaczenia - strategie, techniki, decyzje translatorskie. Błąd w tłumaczeniu – różne podejścia i typologie.

Nazwy własne jako szczególny problem w translacji.

Tłumaczenie ustne – klasyfikacje, ujęcia teoretyczne.

Tłumaczenie wobec wyzwań współczesności – tłumaczenie w mediach, specyfika tłumaczenia audiowizualnego.

Problemy przekładu języków słowiańskich

Wykorzystanie korpusów i specjalnych programów wspomagających tłumaczenia.

Pełny opis:

Translatoryka - zagadnienia szczegółowe:

• Wprowadzenie do teorii przekładu – założenia teoretyczne, typy przekładów.

• Tłumaczenia ustne – teoria i praktyka – spotkanie z osoba zajmująca się tłumaczeniami ustnymi.

• Przekład artystyczny – założenia teoretyczne. Spotkanie z osobą / osobami z Instytutu zajmującymi się tłumaczeniami artystycznymi.

• Tłumaczenia ustne – praktyczne ćwiczenia.

• Tłumaczenia artystyczne – usterki tłumaczeń, źródła błędów, granice kultur, frazeologia, fałszywi przyjaciele tłumacza.

• Nieprzekładalność.

• Rozwarstwienie języka.

• Tłumacz – artysta czy rzemieślnik.

• Egzemplifikacja, praktyczne ćwiczenia

• Tłumaczenia filmów – list dialogowych. Specyficzne problemy związane m.in. z koniecznością redukcji tekstu.

• Tłumaczenia specjalistyczne: naukowe, techniczne, medyczne, prawnicze, faktury, ogłoszenia, tłumaczenia przysięgłe.

Literatura:

LITERATURA (cześć z propozycji to ewidentnie literatura uzupełniająca)

• Bagajewa I., O nazwach geograficznych w ujęciu translatorycznym, [w:] Przyczynki do teorii i metodyki kształcenia nauczycieli języków obcych i tłumaczy w perspektywie wspólnej Europy. Materiały z XVI Sympozjum Instytutu Lingwistyki Stosowanej, red. F. Grucza, Warszawa 1993, 111-117.

• Barańczak S., Ocalone w tłumaczeniu, Poznań: Wydawnictwo a5, 1992.

• Belczyk A., Kilka uwag o tłumaczeniu tytułów, [w:] tegoż, Tłumaczenie filmów, Wilkowice 2007.

• Belczyk A., Nagłówki, podpisy i tytuły, [w:] tegoż, Poradnik tłumacza, Kraków 2009.

• Cieślikowa, A., Jak „ocalić w tłumaczeniu” nazwy własne?, [w:] Między oryginałem a przekładem, z.2, red. Filipowicz-Rudek M., Konieczna-Twardzikowa J., Kraków: Universitas, 1996.

• Dąmbska-Prokop U., Mała encyklopedia przekładoznawstwa, Częstochowa 2000.

• Dąmbska-Prokop U., Śladami tłumacza. Szkice, Częstochowa 1997.

• Dzierżanowska H., Przekład tekstów nieliterackich (na przykładzie języka angielskiego), Warszawa 1988.

• Dzierżanowska H., Tłumaczenie tekstów nieliterackich, Warszawa 1977.

• Fornelski P., Kontekstualizacja przekładu. Między mitem wierności a zdradą, [w:] Między orginałem a przekładem, red. M. Filipowicz - Rudek, J. Konieczna - Twardzikowa, t. I, wyd. Universitas, Kraków 1995.

• Fornelski P., Kontekstualizacja przekładu. Między mitem wierności a zdradą., [w:] Między oryginałem a przekładem, z.1, red. Konieczna-Twardzikowa J., Kropiwiec U., Kraków: Universitas, 1995.

• Górska A., Georg Trakl po polsku czyli sposoby łamania szyfru, [w:] Między oryginałem a przekładam, z.2, red. Filipowicz-Rudek M., Konieczna-Twardzikowa J., Kraków: Universitas, 1995.

• Grucza F. (red.), Glottodydaktyka a translatoryka. Materiały z IV Sympozjum Instytutu Lingwistyki Stosowanej, Warszawa 1981.

• Grucza F. (red.), Lingwistyka, glottodydaktyka, translatoryka. Materiały z VIII Sympozjum Instytutu Lingwistyki Stosowanej, Warszawa 1985.

• Grucza F. (red.), Problemy translatoryki i dydaktyki translatorycznej. Materiały z IX Sympozjum Instytutu Lingwistyki Stosowanej, Warszawa 1986.

• Hejwowski K., Kompetencja, język, komunikacja językowa, [w:] Język, kultura - kompetencja kulturowa, red. F. Grucza, Warszawa 1992, s. 71-82.

• Hejwowski K., Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu, Warszawa 2004.

• Hejwowski K., Mit nieprzekładalności absolutnej: „tłumaczenie nie jest możliwe”, [w:] Kognitywno – komunikacyjna teoria przekładu, tegoż, Warszawa 2004.

• Hejwowski K., Mit tłumaczenia dosłownego: „litera nie zabije ducha”, [w:] Kognitywno – komunikacyjna teoria przekładu, tegoż, Warszawa 2004.

• Hejwowski K., Mit tłumaczenia funkcjonalnego: „czy wilk może być lampartem?”, [w:] Kognitywno – komunikacyjna teoria przekładu, tegoż, Warszawa 2004.

• Hejwowski K., Tekstualizm a funkcjonalizm - kwestia odpowiedzialności tłumacza, [w:] Teoria i dydaktyka przekładu, Olecko 2003.

• Kielar B. Z., 1973, Angielskie ekwiwalenty polskich terminów prawno-ustrojowych, Warszawa: PWN.

• Kielar B. Z., Tłumaczenie i koncepcje translatoryczne, Wrocław 1988.

• Kielar B.Z., Zarys translatoryki, Warszawa 2003.

• Korniejenko A., Dlaczego nieprzekładalność jest niemożliwa?, [w:] Między orginałem a przekładem, red. M. Filipowicz - Rudek, J. Konieczna - Twardzikowa, t. I, wyd. Universitas, Kraków 1995.

• Korniejko A., Dlaczego nieprzekładalność jest niemożliwa?, [w:] Miedzy oryginałem a przekładem, z.1, red. Konieczna-Twardzikowa J., Kropiwiec U., Kraków 1995.

• Kozłowska Z, O przekładzie tekstu naukowego (na materiale tekstów językoznawczych), Warszawa 1995.

• Lukszyn J., Tezaurus terminologii translatorycznej, Warszawa 1998.

• Marchwiński A., Status translatorskich technik glottodydaktycznych w świetle koncepcji tzw. tłumaczenia pragmatycznego, “Przegląd Glottodydaktyczny" nr 19, 1989, s. 29-37.

• Pieńkoś J., Autor dzieła i jego tłumacz. Granice swobody i zakres odpowiedzialności, [w:] Przekład i tłumacz we współczesnym świecie. Aspekty lingwistyczne i pozalingwistyczne, tegoż, Warszawa 1993.

• Pieńkoś J., Teorie przekładu i ich przydatność dla praktyki, [w:] Przekład i tłumacz we współczesnym świecie. Aspekty lingwistyczne i pozalingwistyczne, tegoż, Warszawa 1993.

• Pieńkoś J., O ekwiwalencji i adekwatności przekładowej, [w:] Przekład i tłumacz we współczesnym świecie. Aspekty lingwistyczne i pozalingwistyczne, tegoż, Warszawa 1993.

• Pieńkoś J., Tłumaczenie. Pojęcie i definicje, [w:] Przekład i tłumacz we współczesnym świecie. Aspekty lingwistyczne i pozalingwistyczne, tegoż, Warszawa 1993.

• Piętak Arkadiusz, Zarys teorii tłumaczeniowych (wydanie uzupełnione), Częstochowa 2008.

• Pisarska A., Tomaszkiewicz T., Współczesne tendencje przekładoznawcze, Poznań 1966.

• Rusinek M., Prawa pisarskie tłumacza, [w:] O sztuce tłumaczenia, red. M. Rusinek, Wrocław 1955.

• Tomaszkiewicz T., Terminologia tłumaczenia, Poznań 2004.

• Urbanek D., Pęknięte lustro. Tendencje w teorii i praktyce przekładu na tle myśli humanistycznej, Warszawa 2004.

• Wille L., Uniwersalistyczne implikacje teorii przekładu, Rzeszów 2002.

Efekty uczenia się:

Wiedza:

a) studenci mają elementarną wiedzę z zakresu aparatu pojęciowo-terminologicznego dyscypliny

b) studenci mają elementarną wiedzę o powiązaniu dyscyplin filologicznych z pozostałymi dyscyplinami (będących przedmiotem tłumaczonych tekstów)

c) studenci mają świadomość złożoności procesu tłumaczenia oraz specyfiki pracy tłumacza

d) studenci znają czynniki konieczne do uwzględnienia podczas przekładu (czas, miejsce, język, styl, emocje, stylizacja, kontekst kulturowy, odbiorca, przeznaczenie).

Umiejętności:

a) studenci posiadają podstawową umiejętność posługiwania się pojęciami oraz strategiami przekładowymi i potrafią ocenić rzeczowość ich zastosowania w konkretnych przypadkach

Kompetencje społeczne:

a) studenci mają świadomość zakresu swojej wiedzy i posiadanych umiejętności oraz uznaje konieczność stałego dokształcania się w zakresie szeroko rozumianej wiedzy ogólnej (i fachowej w przypadku tłumaczeń specjalistycznych).

Metody i kryteria oceniania:

Przedmiot kończy się testem zaliczeniowym.

W trakcie semestru weryfikacja efektów kształcenia odbywać się będzie również za pomocą:

- pracy na zajęciach

- przygotowania do zajęć

- przygotowania prezentacji.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Elżbieta Kaczmarska-Zglejszewska
Prowadzący grup: Elżbieta Kaczmarska-Zglejszewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Tryb prowadzenia:

mieszany: w sali i zdalnie

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-29
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Elżbieta Kaczmarska-Zglejszewska
Prowadzący grup: Elżbieta Kaczmarska-Zglejszewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-2277e6a31 (2022-08-19)