Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Zookino. Zwierzęta i zwierzęcość w kulturze wizualnej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3700-AL-ZK-qZS Kod Erasmus / ISCED: 08.0 / (0220) Nauki humanistyczne
Nazwa przedmiotu: Zookino. Zwierzęta i zwierzęcość w kulturze wizualnej
Jednostka: Wydział "Artes Liberales"
Grupy: Przedmioty do wyzwania "Zwierzęta i środowiska" - 2020 (rok akademicki 2020/21)
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Student posiada znajomość języka angielskiego umożliwiającą oglądanie filmów i czytanie tekstów w tym języku

Skrócony opis:

Kurs ma na celu zapoznanie studentów z różnymi sposobami przedstawienia zwierząt i zwierzęcości w kulturze wizualnej oraz z mechanizmami, według których kultura wizualna kształtuje stosunek ludzi do zwierząt.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-22 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 7 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Gabriela Jarzębowska, Michał Matuszewski
Prowadzący grup: Gabriela Jarzębowska, Michał Matuszewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

Kurs ma na celu zapoznanie studentów z różnymi sposobami przedstawienia zwierząt i zwierzęcości w kulturze wizualnej, ze szczególnym uwzględnieniem filmów fabularnych, dokumentalnych i eksperymentalnych, a także przenalizowanie mechanizmów, według których kultura wizualna kształtuje relacje ludzi z innymi zwierzętami.

Zwierzęcy bohaterowie, jeśli w ogóle pojawiają się w filmach, zazwyczaj wpisują się w jedną z kilku klisz, powielanych niemal od początku kinematografii. Zwykle są tłem – dekoracją, ale mogą też wpisywać się w wizje przerażających bestii (eksplorowane m.in. przez nurt animal attack horror), sięgający po głębokie pokłady ludzkiego lęku przed atakiem ze strony dzikiego zwierzęcia i świadomie je podsycające. Inną reprezentację stanowią częste, zwłaszcza w kinie familijnym i przygodowym, obrazy zwierząt jako wiernych przyjaciół człowieka, które jednak jako bohaterowie pozytywni podlegają zarazem daleko idącej antropomorfizacji, a nawet infantylizacji, przyjmując cechy zjawiska określanego jako cuteness. Obraz zwierząt w filmie może być w końcu sfabularyzowaną wersją wildlife cinema, w którym dzikie zwierzęta przedstawiane są w swoim naturalnym środowisku, będąc uosobieniem fantasmagorycznej dziewiczej przyrody. Zarazem piękne, jak i groźne, pomagają w utrwalaniu podziału na naturę i kulturę. Owe filmowe wizje dziko żyjących zwierząt zazwyczaj prezentują ludzką projekcję na temat życia megafauny, która funkcjonuje w innej perspektywie czasowej, poza ludzką historią. W większości filmów występuje przy tym charakterystyczne przesunięcie znaczeniowe: nie-ludzki bohater staje się zgrabną metaforą losu człowieka. Obecność zwierzęcia stanowi więc najczęściej jedynie znak odsyłający do ludzkich relacji społecznych, które jako takie są docelowym punktem procesu skojarzeniowego widza, podobnie jak miało to miejsce chociażby w bajkach de La Fontaine'a. Jednakże w historii kina możemy również odnaleźć przykłady alternatywnego wizerunku zwierzęcego bohatera, wymykającego się z ustalonych przez dekady klisz a historia i teoria filmu zaczyna powoli dostrzegać antropocetryczność medium. Nie-ludzka teoria kina może nawet posłużyć jako narzędzie nawiązywania nowych relacji w środowisku.

Celem kursu jest prezentacja i analiza tego, co zwierzęce w kinie gatunkowym i artystycznym. Jej efektem ma być reinterpretacja istniejących obrazów filmowych w perspektywie problematyzującej antropocentryczny paradygmat. Podczas kursu przyjrzymy się zwierzęciu jako pełnoprawnemu nie-ludzkiemu aktorowi, zastanawiając się tym samym nad jego statusem, który wykracza poza utarte metafory. Przenalizujemy to jak artystki i artyści z pola sztuk wizualnych próbują przełamać ludzką perspektywę języka filmowego Ponadto przyjrzymy się próbom stworzenia projektów etycznych i ontologicznych opartych na posthumanistycznej teorii kina.

Podczas zajęć obejrzymy i przeanalizujemy wybrane obrazy filmowe, takie jak m.in:

"Le quattro volte" reż Michelangelo Frammartino

"Naczelny", reż. Frederik Wiseman

"Bestiarium" reż. Denis Côté

"Rat film", reż. Theo Anthony

"Grizzly Man", reż. Werner Herzog

"Projekt Nim", reż. James Marsh

"Pokarm bogów", reż. Bert I. Gordon

"Serce psa", reż. Laurie Anderson

"Na los szczęścia, Baltazarze", reż. Robert Bresson

“Untitled (Human Mask)” reż. Pierre Huyghe

“Lily Does Derrida: A Dog's Video Essay”, reż. Kathy High

“Studies on the Ecology of Drama”, reż. Eija-Liisa Ahtila

“Nénette”, reż. Nicolas Philibert

Literatura:

Baker, S."Picturing the beast. Animals, identity and representation", 2001

Burt, J. "Animals in film", 2002

Chris, C. "Watching Wildlife", 2006

Despret, V. Y for Youtube: Are Animals the New Celebrities? w: "What Would Animals Say If We Asked the Right Questions?", 2016

Ivakhiv, A. "Ecologies of the moving image. Cinema, Affect, Nature". 2013

Lawrence, M., L. McMahon, "Animal Life and the Moving Image" 2015

Pick, A., "Creaturely Poetics: Animality and Vulnerability in Literature and Film", 2011

Pick, A., Narraway, G. (red.) "Screening nature. Cinema beyond the Human", 2013

Shukin, N. "Animal Capital: Rendering Life in Biopolitical Times", 2009

Stańczyk M, Bestiariusz. Historie przemocy, [w:] “Ekrany”, nr 2, 2019

Nessel S., The Media Animal: On the Mise-en-scène of Animals in the Zoo and Cinema, [w:] S. Nessel (red.), Animals and the Cinema: Classifications, Cinephilias, Philosophies, Berlin 2012. ss. 33–48

McMahon L., Lawrence M., Introduction. Animal Life and the Moving, [w:] L. McMahon, M. Lawrence, Animal Life and the Moving Image, Camberley 2015,

Bakke M., Między nami zwierzętami. O emocjonalnych związkach między ludźmi i innymi zwierzętami, „Teksty Drugie” 2007, nr 1/2, s. 225¬–226;

Uwagi:

Konwersatorium z analizą tekstów teoretycznych oraz przekazów medialnych

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.