Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Historia literatury polskiej: staropolska i oświecenie [3001-11A1HS] Rok akademicki 2021/22
Ćwiczenia, grupa nr 9

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot: Historia literatury polskiej: staropolska i oświecenie [3001-11A1HS]
Zajęcia: Rok akademicki 2021/22 [2021] (zakończony)
Ćwiczenia [CW], grupa nr 9 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce: Podana informacja o terminie jest orientacyjna. W celu uzyskania pewnej informacji obejrzyj kalendarz roku akademickiego lub skontaktuj się z wykładowcą (nieregularności zdarzają się przede wszystkim w przypadku zajęć odbywających się rzadziej niż co tydzień).
każdy piątek, 15:00 - 16:30
sala 8
Budynek Wydziału Polonistyki jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Daty odbywania się zajęć grupy. Prezentują informacje na podstawie zdefiniowanych w USOS terminów oraz spotkań.
Kliknij w datę by zobaczyć tygodniowy plan z zaznaczonym spotkaniem.
Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Data i miejsceProwadzący
Liczba osób w grupie: 30
Limit miejsc: 25
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Prowadzący: Wojciech Kordyzon, Krystyna Wierzbicka-Trwoga
Literatura:

Semestr I (Krystyna Wierzbicka-Trwoga)

1. Zajęcia organizacyjne. Wstęp do epoki na podstawie m.in. następujących pozycji:

a) T. Michałowska, Średniowiecze, Warszawa 1998 (lub wydania następne).

b) C.S. Lewis, Odrzucony obraz. Wprowadzenie do literatury średniowiecznej i renesansowej, przeł. W. Ostrowski, Warszawa 1995 (lub wyd. nast.).

2. Anonim tzw. Gall, Kronika polska, przeł. R. Grodecki, oprac. i wstęp M. Plezia, Wrocław 1965 (lub wyd. nast.).

a) M. Plezia, Wstęp, w: Anonim tzw. Gall, Kronika polska, jw.

b) R. Michałowski, Otto III w obliczu ideowego wyzwania: monarcha jako wizerunek Chrystusa, w: Człowiek w społeczeństwie średniowiecznym, red. R. Michałowski, Warszawa 1997, s. 57–72.

c) D. Gacka, Przegląd koncepcji dotyczących pochodzenia Galla Anonima. Od Kromera do badaczy współczesnych, w: „Nobis operique favete”. Studia nad Gallem Anonimem, red. A. Dąbrówka, E. Skibiński, W. Wojtowicz, Warszawa 2017, s. 23–57.

3. Bogurodzica, w: W. Wydra, W.R. Rzepka, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, wyd. 2. poprawione i uzupełnione, Wrocław 1995 (lub wyd. nast.), s. 234–237.

a) R. Mazurkiewicz, Deesis. Idea wstawiennictwa Bogarodzicy i św. Jana Chrzciciela w kulturze średniowiecznej, wyd. 2. poprawione, Kraków 2002, s. 218–299.

b) J. Woronczak, hasło Trop, w: Słownik literatury staropolskiej: średniowiecze, renesans, barok, red. T. Michałowska, B. Otwinowska, E. Sarnowska-Temeriusz, Wrocław 2002, s. 995–998.

c) J. Pikulik, Co melodia „Bogurodzicy” mówi nam o czasie powstania pieśni, „Pamiętnik Literacki” 2005, z. 2, s. 13–15.

4. Legenda o św. Aleksym, w: W. Wydra, W.R. Rzepka, Chrestomatia staropolska, dz. cyt., s. 260–265.

a) T. Michałowska, Legenda o św. Aleksym, w: taż, Średniowiecze, dz. cyt.

b) P. Stępień, Z literatury religijnej polskiego średniowiecza. Studia o czterech tekstach: „Kazanie na dzień św. Katarzyny”, „Legenda o św. Aleksym”, „Lament świętokrzyski”, „Żołtarz Jezusow”, Warszawa 2003, s. 117–220.

5. Władysław z Gielniowa, Żołtarz Jezusow (Jezusa Judasz przedał...), w: W. Wydra, Władysław z Gielniowa. Z dziejów średniowiecznej poezji polskiej, Poznań 1992, s. 64–66.

a) W. Wydra, Władysław z Gielniowa, jw., s. 42–79.

b) P. Stępień, Z literatury religijnej polskiego średniowiecza, dz. cyt., s. 258–328.

6. Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią; Skarga umierającego, w: Polska poezja świecka XV wieku, oprac. M. Włodarski, Wrocław 1997, s. 33–82.

a) M. Włodarski, Wstęp, w: Polska poezja świecka XV wieku, jw., s. XLI–LXIX.

b) J. Huizinga, Jesień średniowiecza, przeł. T. Brzostowski, Warszawa 1961, s. 176–192 (rozdz. XI Wizerunek śmierci).

7. Słoty Wiersz o chlebowym stole; Wiersz o wybieraniu żony; V. Poezja miłosna, w: Polska poezja świecka XV wieku, dz. cyt., s. 3–12 i 97–108.

a) M. Włodarski, Wstęp, w: Polska poezja świecka XV wieku, jw., s. III–XXII, LXXV–LXXXVII.

b) T. Michałowska, Pieśni miłosne i swawolne, w: taż, Średniowiecze, dz. cyt.

c) M. Eder, W. Twardzik, „Cantilena inhonesta” odczytana na nowo, tekst dostępny jako plik PDF na stronie: http://staropolska.pl/sredniowiecze/opracowania/cantilena.pdf

8. Wstęp do epoki. Na podstawie m.in.:

J. Ziomek, Renesans, Warszawa 1995.

Literatura polsko-łacińska:

Andrzej Krzycki, Pieśń na wesele wspaniałego króla Zygmunta I i słynnej królowej polskiej Bony, Na węża królowej Bony, Epitafium ojca szynków, Korybuta, Testament Korybuta i erotyki, w: Antologia poezji polsko-łacińskiej 1470-1543, oprac. A. Jelicz, Szczecin 1985.

a) A. Jelicz, Wstęp, w: Antologia poezji polsko-łacińskiej, jw., s. 5–37.

b) K. Mroczek, hasło Epitalamium, w: Słownik literatury staropolskiej: średniowiecze, renesans, barok, dz. cyt., s. 218–222.

c) J.S. Gruchała, Zmarnowany talent – Andrzej Krzycki, w: Pisarze staropolscy, t. 1, red. S. Grzeszczuk, Warszawa 1991, s. 256–303.

d) B. Milewska-Waźbińska, Przyjaźń humanistów – wzorce, postawy, ekspresja literacka, w: Humanizm polski. Długie trwanie – tradycje – współczesność (studia i materiały), red. A. Nowicka-Jeżowa, M. Cieński, A. Pawlak, Warszawa 2008–2009, s. 63–74.

9. Klemens Janicjusz, Tristium liber (Księga żalów), w: tenże, Carmina. Dzieła wszystkie, wyd. i wstęp J. Krókowski, przeł. E. Jędrkiewicz, Wrocław 1966, LUB: tenże, Poezje wybrane, przeł. Z. Kubiak, Warszawa 1975.

a) E. Kotarski, Klemens Janicki, w: Pisarze staropolscy, t. 1, dz. cyt., s. 377–405.

b) S. Nieznanowski, hasło Elegia, w: Słownik literatury staropolskiej: średniowiecze, renesans, barok, dz. cyt., s. 188–191.

c) J.S. Gruchała, Klemens Janicjusz – „O sobie samym do potomności”, w: Lektury polonistyczne. Średniowiecze – renesans – barok, red. A. Borowski i J.S. Gruchała, t. 2, Kraków 1995.

d) A. Nowicka-Jeżowa, Poeci złotego wieku de se ipsis. (O humanistycznych elegiach autobiograficznych), w: Dzieło literackie i książka w kulturze, red. I. Opacki i B. Mazurkowa, Katowice 2002, s. 31–46.

10. Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem grubym a sprosnym, w: Rozmowy Salomona z Marchołtem, przeł. i oprac. M. Eder, Wrocław 2014, s. 77–118.

Sowiźrzał krotochwilny i śmieszny. Krytyczna edycja staropolskiego przekładu Ulenspiegla, wyd. R. Grześkowiak, E. Kizik, Gdańsk 2005. Stąd historie: 1–4, 12–14, 22, 24–29, 33–34, 95.

a) M. Eder, Wstęp, w: Rozmowy Salomona z Marchołtem..., wyd. cyt., s. 5–17.

b) R. Grześkowiak, E. Kizik, Wstęp, w: Sowiźrzał krotochwilny i śmieszny..., wyd. cyt., s. VII–XL.

11. Mikołaj Rej, Źwierciadło albo Kstałt […]: Żywot człowieka poćciwego, w: tenże, Wybór pism, oprac. A. Kochan, Wrocław 2006 (BN I 308).

a) J. Pelc, Dialog i wizerunek czyli o rozwoju twórczości Mikołaja Reja, w: tenże, Europejskość i polskość literatury naszego renesansu, Warszawa 1984, s. 231–272.

b) A. Kochan, Wstęp, w: M. Rej, Wybór pism, wyd. cyt., s. V–CXXXVII.

c) C.S. Lewis, Ciało ludzkie, w: tenże, Odrzucony obraz, dz. cyt., s. 167–170.

12. Jan Kochanowski, Pieśni, oprac. L. Szczerbicka-Ślęk, Wrocław 1970 i wyd. nast. (BN I 100).

a) L. Szczerbicka-Ślęk, Wstęp, w: J. Kochanowski, Pieśni, jw.

b) J. Pelc, Program poetycki Kochanowskiego, w: tenże, Jan Kochanowski. Szczyt renesansu w literaturze polskiej, Warszawa 2001.

c) M. Brahmer, Petrarkizm w poezji polskiej XVI w., Kraków 1927, s. 38–88.

d) A. Nowicka-Jeżowa, O petrarkizmie Kochanowskiego, w: taż, Spotkania w labiryncie. Szkice o poezji Jana Kochanowskiego, Kraków 2019, s. 241¬–265.

13. Jan Kochanowski, Treny, oprac. J. Pelc, Wrocław 1986 i wyd. nast. (BN I 1).

a) J. Pelc, Wstęp, w: J. Kochanowski, Treny, jw.

b) S. Grzeszczuk, „Treny” Jana Kochanowskiego – próba interpretacji, w: tenże, Kochanowski i inni. Studia, charakterystyki, interpretacje, wyd. 2 zmienione i uzupełnione, Katowice 1988.

14. Mikołaj Sęp Szarzyński, Poezje zebrane, wyd. R. Grześkowiak i A. Karpiński przy współpracy K. Mrowcewicza, Warszawa 2001. Stąd: Sonety, Parafrazy psalmów, Pieśni.

a) R. Grześkowiak i A. Karpiński, Wprowadzenie do lektury, w: M. Sęp Szarzyński, Poezje zebrane, jw., s. 5–29.

b) J. Błoński, Sęp a początki baroku, w: tenże, Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku, wyd. 2 uzupełnione, Kraków 1996 (lub wyd. nast.: rozdz. VIII).

15. Mikołaj Rej, Figliki, w: tenże, Wybór pism, wyd. cyt.

a) J. Pelc, hasło Epigramat, w: Słownik literatury staropolskiej: średniowiecze, renesans, barok, dz. cyt., s. 202–204.

b) J. Kotarska, Rej jako facecjonista, w: Studia nad Mikołajem Rejem, red. B. Nadolski, Gdańsk 1971, s. 51–77.

Semestr II (Wojciech Kordyzon)

16. Hieronim Morsztyn, Światowa rozkosz, w: tenże, Wybór poezji, oprac. R. Grześkowiak, Wrocław 2016, s. 191–305.

Opracowania:

a) R. Grześkowiak, Wstęp, w: H. Morsztyn, Wybór poezji, jw., s. V–CLI.

b) C. Hernas, Poezja światowych rozkoszy. Hieronim Morsztyn, w: tenże, Barok, dz. cyt., s. 64–75.

17. Szymon Zimorowic, Roksolanki, oprac. R. Grześkowiak, Warszawa 1999: Ukochanym oblubieńcom, Dziewosłąb, chór trzeci.

Opracowania:

a) R. Grześkowiak, Wprowadzenie do lektury, w: S. Zimorowic, Roksolanki, jw., s. 5–19.

b) P. Stępień, Poeta barokowy wobec przemijania i śmierci. Hieronim Morsztyn, Szymon Zimorowic, Jan Andrzej Morsztyn, Warszawa 1996, s. 45–102.

18. Nowy Sowiźrzał abo raczej Nowyźrzał; Naenia abo Wiersz żałosny na śmierć Matysa Odludka, w: Antologia literatury sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku, oprac. S. Grzeszczuk, wydanie dowolne (BN I 186).

Opracowania:

a) S. Grzeszczuk, Wstęp, w: Antologia literatury sowizdrzalskiej…, jw., s. III–XCVII.

19. T. Tasso, Goffred abo Jeruzalem wyzwolona, przeł. P. Kochanowski, oprac. R. Pollak, Wrocław 1951 [lub wydanie St. Grzeszczuka, Warszawa 1968]: pieśń I–IV, XVI i XX.

Opracowania:

a) S. Grzeszczuk, Piotra Kochanowskiego poemat o „wojnie pobożnej”, w: tenże, Kochanowski i inni, Katowice 1988, s. 253–298.

b) W. Weintraub, Recepcja „Jerozolimy wyzwolonej” w Polsce i na Zachodzie, w: W kręgu „Gofreda” i „Orlanda”, red. T. Ulewicz, Wrocław 1970, s. 65–84.

20. Samuel Twardowski ze Skrzypny, Nadobna Paskwalina, oprac. J. Ślaski, Warszawa 1983, LUB: to samo w oprac. J. Okonia, Wrocław 1980 (BN I 87).

Opracowania

a) J. Ślaski, Posłowie, w: S. Twardowski, Nadobna Paskwalina, jw., s. 175–194.

b) P. Urbański, Glosy do „Nadobnej Paskwaliny”, w: tenże, Natura i łaska w poezji polskiego baroku. Okres potrydencki. Studia o tekstach, Kielce 1996, s. 121–135.

21. Zbigniew Morsztyn, Wybór wierszy, oprac. J. Pelc, Wrocław 1975: Emblemata: 2, 12, 17, 29, 38, 41, 44, 49, 102, 113.

Opracowania:

a) R. Krzywy, Wstęp, w: Andrea Alciatus, Emblematum libellus – Książeczka emblematów, oprac. R. Krzywy, Warszawa 2002, s. III–XX (należy także zapoznać się z wydaniem).

b) J. Pelc, Wszyscy tworzą emblematy, w: tenże, Słowo i obraz na pograniczu literatury i sztuk plastycznych, Kraków 2002, s. 235–246.

22. Jan Andrzej Morsztyn, Wybór poezji, oprac. W. Weintraub, Wrocław 1988 lub wyd. nast. (BN I 257) – Kanikuła, Lutnia, Pokuta w kwartanie

Opracowania:

a) W. Weintraub, Wstęp, w: J.A. Morsztyn, Wybór poezji, jw., s. V–LXXXV.

b) W. Koschmal, „Kanikuła” Jana Andrzeja Morsztyna. Cykliczność i poetycka kondensacja, „Pamiętnik Literacki” 1989, t. 80, z. 3, s. 167–180.

c) P. Stępień, Bez złudzeń i bez pocieszenia – Jan Andrzej Morsztyn wobec religii, „Pamiętnik Literacki” 1995, t. 86, z. 2, s. 25–43.

23. Kolokwium z lektur barokowych

24. Wprowadzenie do epoki na podstawie:

S. Trembecki, Oda nie do druku, w: tenże, Wiersze wybrane, oprac. J. W. Gomulicki, Warszawa 1965, s. 61–63;

A. Naruszewicz, Balon, w: tenże, Liryki wybrane, oprac. J. W. Gomulicki, Warszawa 1964, s. 190–191;

T. K. Węgierski, Do Ogińskiego, hetmana wielkiego koronnego, [w:] tenże, Poezje wybrane, oprac. J. W. Gomulicki, Warszawa 1981, s. 42-43.

I. Krasicki, Świat zepsuty, Pochwała wieku, w: tenże, Satyry i listy, oprac. Z. Goliński, Wrocław 1988 lub wyd. nast. (BN I 169).

Opracowania:

a) T. Kostkiewiczowa, Klasycyzm. III. Filozoficzno-ideowa problematyka prądu; V. Tematy i motywy literatury klasycystycznej, w: taż, Klasycyzm. Sentymentalizm. Rokoko. Szkice o prądach literackich polskiego Oświecenia, Warszawa 1975, s. 33–47, 89–107.

25. Ignacy Krasicki, Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, oprac. M. Klimowicz, Wrocław 1975 lub wyd. nast. (BN I 41).

Voltaire, Kandyd, czyli optymizm, przeł. T. Żeleński (Boy), Warszawa 1993.

Opracowania:

a) M. Klimowicz, Wstęp, w: I. Krasicki, Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki, jw.

b) T. Kostkiewiczowa, „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” – propozycja lektury, w: taż, Studia o Krasickim, Warszawa 1997.

26. Franciszek Karpiński, Poezje wybrane, oprac. T. Chachulski, Wrocław 1997 (BN I 89). Stąd: Stąd: Do Justyny. O stateczności, Do motyla, Do skowronka, Na obraz tryumfu śmierci, Kato o nieśmiertelności duszy. Z francuskiego, Sumienie, Powrót z Warszawy na wieś, Do Boga.

Maria Wirtemberska, Malwina, czyli domyślność serca, oprac. W. Billip, Warszawa 1978.

Opracowania:

a) T. Chachulski, Wstęp, w: F. Karpiński, Poezje wybrane, jw.

b) T. Kostkiewiczowa, Sentymentalizm. III. Filozoficzno-ideowe założenia prądu; Motywy i tematy literatury sentymentalizmu, w: taż, Klasycyzm. Sentymentalizm. Rokoko, s. 203–217, 240–264.

27. Stanisław Trembecki, Sofijówka, wyd. J. Snopek, Warszawa 2000.

Opracowania:

a) J. Snopek, Wprowadzenie do lektury, w: S. Trembecki, Sofijówka, jw., s. 5–17.

b) R. Przybylski, Rozpacz libertyna, w: tenże, Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego, Warszawa 1983 (lub wyd. nast.).

28. Franciszek Zabłocki, Sarmatyzm, oprac. L. Biernacki, Wrocław 1951 (BN I 115) lub inne wyd.

Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła, oprac. Z. Skwarczyński, Wrocław 1983.

29. Kolokwium z lektur oświeceniowych.

Zakres tematów:

Semestr I (Krystyna Wierzbicka-Trwoga)

I. Średniowiecze (zajęcia 1-7).

1. Zajęcia organizacyjne (warunki zaliczenia, praca roczna). Podstawowe informacje o epoce, charakterystyka najważniejszych zjawisk literackich i kulturowych. Średniowiecze jako epoka literacka w Polsce.

2. Kroniki średniowieczne (Gall Anonim).

3. Człowiek wobec Boga: Bogurodzica.

4. Hagiografia: Legenda o św. Aleksym.

5. Twórczość Władysława z Gielniowa.

6. Człowiek wobec śmierci: Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, Skarga umierającego.

7. Człowiek wobec świata: poezja obyczajowa i miłosna polskiego średniowiecza.

II. Renesans (zajęcia 8-15).

8. Wstęp do epoki. Charakterystyka najważniejszych zjawisk literackich i kulturowych renesansu. Literatura polsko-łacińska (Andrzej Krzycki).

9. Elegie Klemensa Janicjusza.

10. Literatura błazeńsko-łotrzykowska.

11. Początki ziemiańskiego mitu arkadyjskiego: Żywot człowieka poczciwego Reja.

12. Program poetycki Jana Kochanowskiego.

13. Kryzys renesansu (Treny Kochanowskiego).

14. Mikołaj Sęp-Szarzyński jako poeta dwóch epok.

15. Spory wyznaniowe epoki na przykładzie twórczości Mikołaja Reja.

Semestr II (Wojciech Kordyzon)

III. Barok (zajęcia 16–23).

16. Poezja światowych rozkoszy (H. Morsztyn).

17. Topika wanitatywna (Zimorowic).

18. Literatura sowiźrzalska.

19. Barokowy epos heroiczny (P. Kochanowski).

20. Epicki romans barokowy – „romans duchowny”? (S. Twardowski).

21. Emblematyka (Z. Morsztyn).

22. Poezja liryczna – poezja sceptyczna (J.A. Morsztyn).

23. Kolokwium z lektur barokowych.

IV. Oświecenie (zajęcia 24–29).

24. Wprowadzenie do epoki. Poetyka klasycyzmu.

25. Utopie (Krasicki, Wolter).

26. Sentymentalizm (Karpiński, Wirtemberska).

27. Ogrody (Trembecki, Czartoryska).

28. Sarmatyzm (Zabłocki, Niemcewicz).

29. Kolokwium z lektur oświeceniowych.

Metody dydaktyczne:

Praca z tekstem: analiza i interpretacja tekstów źródłowych oraz literatury przedmiotu z całą grupą, praca w podgrupach, dyskusja, „burza mózgów”, elementy wykładu, indywidualne projekty studenckie (przygotowanie bibliografii dla wybranego tematu pracy rocznej oraz napisanie pracy w II semestrze), konsultacje.

Uwagi:

Wierzbicka-Trwoga Krystyna (I semestr) / Kordyzon Wojciech (II semestr)

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-e459be735 (2022-11-16)