Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Prawo rzymskie i tradycja romanistyczna 2200-1P005
Rok akademicki 2021/22
Ćwiczenia, grupa nr 14

powiększ
plan zajęć przedmiotu
zaznaczono (na zielono) terminy
aktualnie wyświetlanej grupy
To jest strona grupy zajęciowej. Jeśli szukasz opisu przedmiotu, zobacz stronę przedmiotu
Przedmiot Prawo rzymskie i tradycja romanistyczna 2200-1P005
Zajęcia Rok akademicki 2021/22 (2021) (zakończony)
Ćwiczenia (CW), grupa nr 14 [pozostałe grupy]
Termin i miejsce:
każdy poniedziałek, 15:00 - 16:30
sala 316
DAA_BUW - Dobra 56/66 jaki jest adres?
Terminy najbliższych spotkań: Wszystkie zajęcia tej grupy już się odbyły - pokaż terminy wszystkich spotkań.
Liczba osób w grupie: 25
Limit miejsc: 30
Zaliczenie: Zaliczenie lub ocena
Prowadzący: Agnieszka Stępkowska
Literatura:

Podręczniki:

W. Wołodkiewicz, M. Zabłocka, Prawo rzymskie. Instytucje, Warszawa 2009.

T. Giaro, F. Longchamp de Bérier, W. Dajczak, Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Warszawa 2009.

Dodatkowo:

Gaius, Instytucje, Warszawa 1982 lub Poznań 2004 (tłum. W. Rozwadowski).

A. Ziółkowski, Historia Rzymu, Warszawa 2003.

A. Kacprzak, J. Krzynówek, F. Longchamps de Bérier & J. Urbanik, 565 zagadek z prawa rzymskiego (wyd. 2), Warszawa 2002.

A. Kacprzak & J. Krzynówek, Repetytorium z prawa rzymskiego, Warszawa 2002.

F. Schulz, Classical Roman law, Oxford 1961.

Oraz literatura uzupełniająca sugerowana w zakresie tematów.

Zakres tematów:

1. Zajęcia organizacyjne. Przedstawienie zasad zaliczenia zajęć. Czym jest prawo rzymskie i z jakiego powodu o nim mówimy? Prezentacja materiału realizowanego na zajęciach. Systematyka prawa i systematyka prawa rzymskiego. Rzymskie definicje prawa. Zdarzenia wywołujące skutki prawne.

Źródła:

G.1.1-7; D.1.1.1.

2. Historia źródeł prawa rzymskiego I: źródła prawa a źródła poznania prawa. Jak tworzy się prawo? Między zwyczajem, religią, magią i prawem. Ustawa XII tablic. Interpretacja pontyfikalna. Proces legisakcyjny. Historia źródeł prawa rzymskiego II: periodyzacja prawa rzymskiego: 1) okres przedklasyczny; 2) okres klasyczny 3) okres poklasyczny. Kodyfikacja justyniańska. Jurysprudencja. Edykt pretorski i powstanie procesu formułkowego. Konstytucje cesarskie. Proces kognicyjny.

I. Literatura:

M. Kuryłowicz, Historia i współczesność prawa rzymskiego, Lublin 1984. (rozdz. II i III: Źródła poznania prawa rzymskiego, Ius-iustitia-iurisprudentia).

W. Wołodkiewicz, Rzymskie korzenie współczesnego prawa cywilnego, Warszawa 1978 (rozdział 3).

M i J. Zabłoccy, Ustawa XII Tablic, Warszawa 2000.

A. Tarwacka, “O początkach prawa i wszystkich urzędów oraz o następstwie prawników - II tytuł I księgi Digestów. Tekst-tłumaczenie-komentarz”, Zeszyty Prawnicze UKSW 3.1 (2003).

II. Źródła: G. 1.2-7; D. 1.2-4; I. 1.2.3-8.

Literatura:

M. Kuryłowicz, Historia i współczesność prawa rzymskiego, Lublin 1984 (rodz. IV: Justynian i prawo justyniańskie).

Const. Imperatoriam (Instytucje Justyniana).

3. Osoby w prawie rzymskim I: podstawowe podziały, pojęcie i struktura rodziny rzymskiej - wprowadzenie. Status osoby. Niewolnicy i wyzwoleńcy. Prawo osobowe II: Pater familias i jego władza. Zdolność majątkowa. Stopnie pokrewieństwa; adopcja. Prawo osobowe III: Osoby pod władzą w obrocie prawnym. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych. Odpowiedzialność piastuna władzy za umowy podwładnych. Actiones adiectitiae qualitatis. Odpowiedzialność noksalna. Odpowiedzialność za delikty.

I. Źródła: I. 1.3-5; G. 1.9-96.

M. Zabłocka, Polityka dynastii julijsko-klaudyjskiej wobec wyzwoleń i wyzwoleńców, „Prawo Kanoniczne” 27/1984, nr 1-2, ss. 223-239)

II. Źródła: G. 1.9-96; G.1.97-107; G. 1.116-135a.

Literatura:

M. Kuryłowicz, “Geneza i forma rzymskiej adopcji”, Annales UMCS Sec. G Ius 22 (1975), ss. 142-161.

G. Kuleczka, Prawo rzymskie epoki pryncypatu wobec dzieci pozamałżeńskich, Wrocław-& al. 1969, rozdział IV.

4. Prawo osobowe III: Osoby pod władzą w obrocie prawnym. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych. Odpowiedzialność piastuna władzy za umowy podwładnych. Actiones adiectitiae qualitatis. Odpowiedzialność noksalna. Odpowiedzialność za delikty.

Źródła: I. 4.8; D. 10.4; D. 41.1.10; D. 15.

Literatura:

J. Krzynówek, “Wydanie noksalne syna a początki emancipatio - Gai. 4.79”, Studia Iuridica 48 (2008).

5. Prawo osobowe IV: Małżeństwo w prawie rzymskim i współcześnie. Definicje małżeństwa; zawarcie małżeństwa; rozwiązanie małżeństwa. Kulturowe, społeczne i prawne aspekty małżeństwa. Stosunki majątkowe między małżonkami.

Źródła: G. 1.109-115; 136-137a.

Literatura:

M. Zabłocka, “Zmiany w ustawach małżeńskich Augusta za panowania dynastii julijsko- klaudyjskiej" [w:] Taż, Przemiany prawa osobowego i rodzinnego w ustawodawstwie dynastii julijsko-klaudyjskiej, Warszawa 1987.

J. Urbanik, “Konstantyńskie ograniczenie rozwodów: Wolność małżeństw przebita szpilką do włosów”, Studia Iuridica 2006.

6. Prawo osobowe V: Opieka i kuratela.

Źródła: G. 143-200.

Literatura:

M. Corbier, “Divorce and Adoption as Roman Family Strategies”, [w:] Marriage, divorce, and children in Ancient Rome, red. B. Rawson, Oxford 1991.

7. Prawo rzeczowe I: pojęcie rzeczy; podział rzeczy; pojęcie własności rzymskiej. Własność – święta i nieograniczona? Własność a posiadanie. Prawo rzeczowe II: nabycie i utrata władania: (i) nabycie i utrata własności; (ii) nabycie i utrata posiadania.

I. Źródła: G. 2.1-22; I. 2,1-2.

Literatura:

W. Rozwadowski, “Definicje prawa własności w rozwoju dziejowym”, CPH 2/84;

Tenże, “Posiadanie w prawie polskim na tle prawa rzymskiego”, CPH 41.2 (1989), ss. 7-33;

T. Giaro, “Własność w Rzymie republikańskim”, CPH 25.2 (1973), ss. 231-248.

Proszę również spróbować zastanowić się nad pojęciem „własności” i porównać różne jej definicje (np. Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela, Konstytucja RP, Konstytucja PRL, Kodeks Cywilny etc.).

II. Źródła: G. 2.22-97, I. 2.11-48; 2.6.

8. Prawo rzeczowe III: Ochrona własności a ochrona posiadania.

Źródła: G. 4.138-160 G. 2.86-91.

9. Prawo rzeczowe IV: prawa na rzeczy cudzej: i) servitutes; ii) zastaw; iii) emfiteuza; iv) superficies.

Źródła: I. 2.3-5, D. 21.

Literatura:

H. Kupiszewski, “Antychreza w prawach hellenistycznych”, Czasopismo Prawno- Historyczne 27 (1975), z. 2.

10. Prawo spadkowe I. Co to jest dziedziczenie i jaki jest jego rozwój historyczny? Dziedziczenie beztestamentowe. Dziedziczenie cywilne i pretorskie. Prawo spadkowe II: Dziedziczenie testamentowe i przeciwtestamentowe. Legaty. Fideikomisy. Pisanie testamentów.

I. Źródła: G. 2.99-190, G. 3.1-34, I. 2.10.3-14; 2.25, Nov. 118.

Literatura:

J. Urbanik, “Dioskoros and the Law (on Succession): Lex Falcidia Revisited” [w:] Les archives de Dioscore d'Aphrodité cent ans après leur découverte, red. J.L. Fournet, Paris 2008, albo A. Stępkowska, “Dziedziczenie beztestamentowe krewnych kognacyjnych w świetle Nowel 118 i 127 Justyniana”, Czasopismo Prawno-Historyczne 54 (2002), fasc. 1.

II. Literatura:

F. Longchamps de Berier, “Z badań nad rzymskim prawem spadkowym: konstrukcja fideikomisu uniwersalnego”, Studia Iuridica 34 (1997).

KOLOKWIUM (DATA DO USTALENIA; dla nieobecnych konieczność zaliczenia na dyżurze lub w innym wyznaczonym terminie)

11. Zobowiązania – wprowadzenie. Źródła i podziały zobowiązań. Podmioty stosunku zobowiązaniowego. Przedmioty zobowiązania. Świadczenie oraz jego treść.

Źródła: G.4.2; 3.88-91.

12. Kontrakty realne: źródła kontraktów realnych; omówienie specyfiki kontraktów realnych.

Literatura:

M. Zabłocka, “Realny charakter mutuum w rzymskim prawie klasycznym”, CPH 31.2 (1979), s. 130.

13. Kontrakty werbalne: źródła kontaktów werbalnych; zagadnienie czynności abstrakcyjnych.

Źródła: G.3.92-127.

14. Kontrakty konsensulane I: emptio-venditio.

Źródła: G.3.135-141.

Literatura:

A.Kacprzak, Sprzedaż rzeczy kradzionej, „Zeszyty Prawnicze UKSW” 2002, ss. 93-104.

15. Kontrakty konsensualne II: locatio-conductio; mandatum, societas

Źródła: G.3.142-162.

16. Rozszerzenie rzymskiego systemu kontraktowego. Zasada norminalizmu kontraktowego i swobody umów. Zobowiązania quasi ex contracto. Kontrakty nienazwane. Pacta.

J. Krzynówek, Funkcje i stosowanie "precarium" w rzymskim prawie klasycznym, Prawo Kanoniczne 1993, s.137

17. Delikty I: zobowiązania powstające z deliktów; szkoda majątkowa w Lex Aquilia i poza nią – damnum iniuria datum.

Źródła: G. 3.210-220.

18. Delikty II: damnum iniuria datum c.d.; delikty prawa pretorskiego; zobowiązania quasi ex delicto.

19. Delikty III: zobowiązania ex delicto: furtum, rapina.

M. Kuryłowicz, “Ochrona nietykalności cielesnej w prawie rzymskim”, CPH 39.1 (1987), ss. 197-204.

20. Umocnienie i wygaśnięcie zobowiązań. Stypulacja Akwiliańska.

21. Proces rzymski (Źródła: G.4 passim); ochrona pozasądowa a sądowa, dwie fazy postępowania przed sądem; ramy organizacyjne procesu.

22. Kolokwium.

Metody dydaktyczne:

Dyskusja w trakcie zajęć według przedstawionego spisu tematów, która ma prowadzić do lepszego poznania poszczególnych instytucji prawnych, ukazania ich podobieństw i różnic, wpojenia rozumowania prawniczego. Dyskusja ma za zadanie również ukazanie podobieństw i różnic w stosunku do prawa późniejszych epok. Zajęcia prowadzone są przy wykorzystaniu prezentacji multimedialnych. W ich trakcie rozwiązywane są kazusy, które pomagają kształtować umiejętności analitycznego i krytycznego myślenia. W trakcie zajęć przeprowadzana jest krytyka źródeł. Przy wybranych tematach realizowana jest również praca w grupach, która jest nastawiona na rozwijanie umiejętności czytania i interpretowania tekstów prawnych przez studentów. Zajęcia oraz kolokwia mogą cześciowo odbywać się w formie zdalnej (online) z wykorzystaniem platformy google meet, kampus oraz webex.

Metody i kryteria oceniania:

Po każdym omówionym dziale odbywa się kolokwium (test wielokrotnego wyboru, krótkie pytania otwarte, rozwiązanie kazusów, ew. analiza krótkiego tekstu prawnego)

kolokwium odbywa może odbywać się w sali, w ramach zajęć lub online (wówczas odbywa się w godzinach wieczornych, po 20.00, tak by nikomu nie kolidowało z zajęciami)

1) Aby zaliczyć zajęcia należy uzyskać 50% z ogólnej liczby punktów, które można uzyskać z kolokwiów.

2) Nie przewiduje się popraw kolokwium

3) Aby uzyskać dopuszczenie do egzaminu zerowego należy uzyskać 75% ogólnej liczby punktów z ww kolokwiów oraz wykazać się w ciągu roku aktywnością na zajęciach. Osoby spełniające te kryteria odbywają z prowadzącym dodatkową rozmowę, ostatecznie kwalifikującą do egzaminu zerowego

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.