Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Psychologia rozwoju człowieka II 2500-PL-PS-OB2L-1
Wykład (WYK) Semestr letni 2023/24

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Egzamin
Tryb prowadzenia: w sali
Literatura:

1. Schaffer, D. R., Kipp, K. (2015). Psychologia rozwoju. Od dziecka do dorosłości. Gdańsk: Harmonia Universalis. Rozdziały 6-7, 12-15.

2. Trempała, J. (red.) (2012). Psychologia rozwoju człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Rozdziały 10-13.

3. Lubiewska K. (2019). Przywiązanie, w kontekście wrażliwości rodzicielskiej, socjalizacji oraz wpływów kulturowych. Warszawa: PWN. Rozdziały 4.5, 5.1, 5.2.

4. Cierpka, A. (2003). Systemowe rozumienie funkcjonowania rodziny. W: A. Jurkowski (red.). Z zagadnień współczesnej psychologii wychowawczej. Warszawa: Wyd. PAN.

5. Nowak, M., Gawęda, A., & Janas-Kozik, M. (2010). Fizjologiczny rozwój psychoseksualny dzieci i młodzieży. Seksuologia Polska, 8(2), 64-70.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin testowy

Zakres tematów:

Blok: Prawidłowości rozwoju

1. Teorie i perspektywy teoretyczne

1) Klasyczne teorie: Eriksona, Bronfenbrennera, Piageta, Wygotskyego, Bowlbyego

2) Przykłady najnowszych badań przeprowadzonych w ramach tych teorii

3) Krytyczna analiza teorii klasycznych

2. Metody badawcze w psychologii rozwoju człowieka

1) Pomiar zmiany rozwojowej w kontekście odmiennych schematów badań rozwojowych (np. podłużne, poprzeczne). Omówione będą badania nad tym samym tematem, ale prowadzone w odrębnych schematach wraz z podkreśleniem odmienności we wnioskowaniu z obu badań

2) Typy badań zróżnicowane pod względem metod pomiaru: naturalne badania obserwacyjne, eksperymenty, badania oparte na metodach samoopisowych. Omówione będą badania nad tym samym tematem, prowadzone w jednym schemacie, ale z wykorzystaniem odmiennych metod pomiaru wraz z podkreśleniem odmienności we wnioskowaniu z obu badań

3) Podsumowanie rodzajów wnioskowania w oparciu o różne schemat/typ badania (jako przykład myślenia krytycznego)

3. Mechanizmy i prawidłowości rozwoju w ciągu życia

1) Podstawowe potrzeby psychologiczne jako mechanizm napędowy rozwoju (SDT; Ryan i Deci)

2) Deregulacja biegu życia: przyczyny i wskaźniki (badania z wielu projektów, np. WVS)

3) Zasoby jednostkowe potrzebne do radzenia sobie ze zdarzeniami normatywnymi i nienormatywnymi (np. poczucie kontroli, poczucie własnej skuteczności, odroczenie gratyfikacji)

4) Prężność/odporność (resilience)

4) Rola pozytywnych emocji/doświadczeń w optymalnym rozwoju (Fredrickson)

5) Hipoteza dopasowania kulturowego

4. Normatywność i zmiana

1) Zdarzenia normatywne/normatywność (norma rozwojowa a osiągnięcie rozwojowe) oraz pojęcie kryzysu w rozwoju

2) Normatywne i nienormatywne ścieżki rozwojowe;

3) Harmonijność rozwoju w ciągu życia

5. Kryzysy i rozwój

1) Kryzysy w ciągu życia

2) Wyłaniająca się dorosłość

Blok: Obszary rozwoju

6. Samoregulacja w biegu życia

1) Samoregulacja (SR) i jej rodzaje

2) Koncepcja SR intencjonalnej (SRI) i prospektywnej (SRP)

3) SR jako zdolność i jako proces

4) SR a osiągnięcie autonomii w okresie dorastania

5) SRI w fazie wyłaniania się dorosłości i we wczesnej dorosłości SRI a dojrzałość i mądrość

7. Rozwój poznawczy

1) Teorie rozwoju poznawczego

2) Osiągnięcia rozwoju poznawczego okresu dorastania według teorii Piageta

3) Założenie i implikacja teorii przetwarzania informacji jako przejaw rozwoju poznawczego

4) Egocentryzm młodzieńczy

5) Rozwój moralny

6) Koncepcje postpiagetowskie i neopiagetowskie myślenia w dorosłości

7) Czynniki obniżające funkcjonowanie poznawcze w dorosłości – model CALLA

8. Przywiązanie i bliskie związki

1) Przywiązanie w dzieciństwie i adolescencji

2) Przywiązanie a miłość romantyczna (wraz z przykładem najnowszych badań);

3) Przywiązanie a behawioralny system seksualny (Badanie Birnbaum i in., 2014);

4) Zasady wspierania rozwoju ufności przywiązaniowej u osób w różnym wieku (przykład programów interwencyjnych opartych na przywiązaniu)

9. Rozwój psychoseksualny

1) Wprowadzenie do seksualności człowieka

2) Etapy rozwoju psychoseksualnego w różnych ujęciach

3) Zachowania seksualne u dzieci

4) Zaburzenia rozwoju seksualnego

10. Osobowość. Rozwój tożsamości i struktury Ja

1) Wybrane koncepcje rozwoju osobowości

2) Istota i funkcje poczucie tożsamości

3) Teorie rozwoju tożsamości w okresie dorastania

4) Formowanie światopoglądu i koncepcji życia

5) Zależności pomiędzy rozwojem struktury Ja a społecznym funkcjonowaniem jednostki

Blok: Konteksty rozwoju

11. Rodzina

1) Zadania rozwojowe systemu rodzinnego w biegu życia

2) Dodatkowe etapy cyklu życia rodziny – rozpad i rekonstrukcja rodziny

3) Znaczenie modeli teoretycznych w badaniach nad rodziną

12. Socjalizacja

1) Znaczenie przejścia z przedszkola do szkoły - potrzeby i kompetencje dziecka

2) Socjalizacja w obszarze edukacyjnym w okresie szkolnym

13. Edukacja

1) Potrzeba kompetencji (Ryan i Deci);

2) Znaczenie osiągnięć edukacyjnych jako cel rodzicielski i cel nauczania szkolnego

3) Pracowitość vs talent jako kulturowo uwarunkowane ukryte założenia osiągnięć edukacyjnych (przykłady różnic międzykulturowych)

4) Rola nastawienia w podnoszeniu motywacji osiągnięć (koncepcja Dweck oraz jej krytyka jako przykład myślenia krytycznego);

5) Uczenie się przez całe życie jako cel adaptacyjny

14. Czynniki ekologiczne w rozwoju

1) Nisza rozwojowa (Super i Harkness);

2) Status społeczno-ekonomiczny rodziny jako predyktor rozwoju lub czynnik ryzyka (przykłady najnowszych badań);

3) Wpływ stresu ekonomicznego na funkcjonowanie systemu rodzinnego oraz rozwój (koncepcja Congera);

4) Znaczenie innych czynników ekologicznych na rozwój

15. Czynniki kulturowe w rozwoju

1) Hipoteza dopasowania kulturowego (przypomnienie)

2) Międzykulturowe różnice w celach socjalizacyjnych: niezależność/współzależność;

3) Kulturowo specyficzne modele socjalizacji (Keller, 2015)

4) Kulturowe uwarunkowania klasycznych teorii rozwoju Eriksona, Piageta, Ainsworth (przykład myślenia krytycznego nad trafnością ekologiczną teorii i narzędzi pomiarowych).

5) Różnice w stylach/jakości rodzicielstwa w różnych krajach (krytyczna analiza koncepcji Chua na przykładzie najnowszych badań)

Metody dydaktyczne:

Wykład, literatura, krótkie dyskusje

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każda środa, 13:45 - 15:15, sala 408
Anna Cierpka, Grażyna Katra, Andrzej Tarłowski, Katarzyna Lubiewska 154/180 szczegóły
2 każda środa, 16:00 - 17:30, sala 408
Anna Cierpka, Grażyna Katra, Andrzej Tarłowski, Katarzyna Lubiewska 102/180 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Dydaktyczny - Stawki 5/7
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-7ba4b2847 (2024-06-12)