Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Deliberatorium Mediterraneum: Spotkania w świecie Śródziemnomorza: Centra wzrostu, linie podziału i regionalne przestrzenie.

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3700-AL-DM-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.0 / (0220) Nauki humanistyczne
Nazwa przedmiotu: Deliberatorium Mediterraneum: Spotkania w świecie Śródziemnomorza: Centra wzrostu, linie podziału i regionalne przestrzenie.
Jednostka: Wydział "Artes Liberales"
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Przedmioty ogólnouniwersyteckie wystawiane przez Kolegium Artes Liberales
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

Dla słuchaczy wszystkich stopni. Przydatna znajomość jednego z języków śródziemnomorskich, konieczna angielskiego. Zainteresowanie zagadnieniami historycznymi, politycznymi, społecznymi i ekonomicznymi, kulturą dnia codziennego, relacjami międzycywilizacyjnymi.

Skrócony opis:

Seminarium jest poświęcone Światu Śródziemnomorskiemu w całej jego rozciągłości geograficznej i dziejowej, kulturowej i ekologicznej, ze szczególnym uwzględnieniem przełomu czasów nowożytnych i współczesnych (XV-XX w.). jako międzykontynentalnej rzeczywistości wielu cywilizacji .

Śródziemnomorze jest ujęte jako Świat regionów, które swą różnorodnością umożliwiały obecność wielu cywilizacji. Naszym tegorocznym celem będzie odtworzenie centrów i osi koncentracji ludzkiej aktywności, w tym przedstawienie zjawiska diaspory. Kontynuowana będzie tematyka sił destrukcyjnych prowadzących do rozpadu Śródziemnomorza i peryferyzacji na przełomie wieku XVIII-XIX. Europeizacja i jej ideologie (orientalizm, kolonializm, nacjonalizm i fundamentalizm).

Pełny opis:

Jest to próba połączenia interdyscyplinarnej refleksji nad Światem Śródziemnomorskim z wprowadzeniem uczestników w przygotowania do powstania projektu badawczego. Śródziemnomorze będzie ujmowane jako Świat wielu różnorodnych regionów i wielu lokalnych ośrodków koncentrujących, w nawiązaniu do koncepcji F. Braudela. Równocześnie będziemy rozważać Śródziemnomorze jako ekumenę ludzi wielu cywilizacji w okresie ponad tysiąca lat po rozpadzie imperium rzymskiego. Między rozważaniem chronologicznym a badaniem problemowym ustanowiona będzie wspierająca oba przedsięwzięcia struktura dialogiczna w rozumieniu E. Morina. Podstawą będzie podejście eko-historyczne.

Wstępną tezą jest uznanie, że Śródziemnomorze jako rzeczywistość bardzo różnych regionalnych wspólnot ludzkich było zawiązane przez kilka ponad kulturowych relacji nazywanych cywilizacjami (relacji ludzi z systemami wartości). To nie tylko cywilizacje arabska, bizantyńska, łacińska, osmańsko/bałkańska czy w końcu europejska (zachodnia). To również np. cywilizacje andaluzyjska i hiszpańska, a także żydowska i ormiańska. Świat ten łączyły wędrówki, wojny, handle i pielgrzymki, dzieliły spory religijne oraz interesy grup władzy. Szczególną uwagę poświęcimy roli ośrodków skupiających aktywność oraz osi tworzących ponad-regionalne „wiry dialogiczne”. Będzie to okazją do zastanowienia się nad rolą diaspor w kreowaniu relacji między-regionalnych.

Świat wielocywilizacyjnego Śródziemnomorza załamał się, gdy nowoczesna Europa wykreowała nową postać cywilizacji (europejskiej, zachodniej, kapitalistycznej, kolonialnej) i rozpoczęła globalną ekspansję. Na przełomie XVIII i XIX wieku nastąpiło pęknięcie Śródziemnomorza na strefy północną i południową. Podział ten związany z ekspansją kolonialną, a potem globalizacją kapitalistyczną, utrzymał się do czasów współczesnych. W takim kontekście rozważać się będzie zagadnienia związane z życiem różnych wspólnot: etnicznych, religijnych, zawodowych. Będziemy także chcieli podjąć próbę określenia „człowieka śródziemnomorskiego”.

Nasze zadanie polega na weryfikacji hipotezy o Świecie Śródziemnomorskim i jego rozpadzie w konsekwencji ekspansji europejskiej. Równocześnie chcemy poszukać słabości wewnętrznych regionów, które uniemożliwiły przekształcenie Śródziemnomorza w kapitalistyczną Gospodarkę-Świat w ujęciu I. Wallersteina.

Zakres przestrzenny wyznaczyliśmy dwoma elementami:

- współistnieniem ludzi różnych cywilizacji

- wspólnotą relacji między społeczeństwami a środowiskiem.

Co to znaczy?

1. Skupienie uwagi na ludziach.

2. Szukanie tego co łączy ludzi ponad kulturami, to znaczy cywilizacji i sposobu w jakim są one obecne.

3. Potraktowanie tych idei, a także prób opisania nimi rzeczywistości, kształtowania jej, jako drogi do odtworzenia wcześniejszego stanu Świata.

4. Podjęcie refleksji nad procesami określonymi jako obrona tożsamości i szukanie tożsamości.

5. Uwzględnienie możliwości prezentacji komparatystycznej czyli wskazania na równoległy proces anihilacji Świata Międzymorza czarnomorsko-bałtyckiego

6. Takie ujęcie prowadzi do weryfikacji koncepcji Śródziemnomorza jako Świata oraz do dyskusji nad jego zmiennością przestrzenną.

Służy także odejściu od popularnych ujęć przeciwstawiających Zachód Wschodowi a chrześcijaństwo/Europę islamowi/światu arabskiemu.

W analizie formowania się a następnie rozpadu całości nazywanej Światem będą pokazywane centra wzrostu ludzkiej aktywności, ekonomicznej i umysłowej. Przedstawione zostaną także zmienne religijne i polityczne linie podziału wspólnot, i podjęta zostanie koncepcja granic naturalnych i kulturowych. Zasadniczym tematem staną się przestrzenie spotkań ludzi różnych cywilizacji oraz następstwa ich destrukcji w konsekwencji rozpadu ekumeny. W końcu zostanie postawione pytanie o dziedzictwo śródziemnomorskie i jego rolę w budowaniu możliwej nowej przestrzeni współżycia światów podzielonych..

Literatura:

OBOWIĄZKOWA

Braudel F., Morze Śródziemne i świat śródziemnomorski w epoce Filipa II (wybrane rozdziały).

Braudel F., Coarelli F., Aymard M., Morze Śródziemne. Region i jego dzieje.

Carpentier J., Lebrun F. red., Historia świata śródziemnomorskiego.

ZALECANA

Abulafia D., The Great Sea. A Human History of the Mediterranean.

Armour R., Islam, chrześcijaństwo i Zachód. Burzliwe dzieje wzajemnych relacji.

Cardini F., Europa a islam. Historia nieporozumienia.

Crowley R., Morskie imperia. Rywalizacja o panowanie na Morzu Śródziemnym 1521-1580.

Grzybowski St., Narodziny świata nowożytnego 1453-1605.

Hughes, J. Donald The Mediterranean : an environmental history

Inalcik H., Imperium osmańskie. Epoka klasyczna 1300-1600, Wyd

Kieniewicz J., Wprowadzenie do historii cywilizacji Wschodu i Zachodu.

Kieniewicz J., Andaluzja, Hiszpania i pogranicza cywilizacji: współczesna perspektywa historycznej konfrontacji, w: Koźmiński M. red., Cywilizacja europejska. Wykłady i eseje, Warszawa 2005 (wyd. II), s. 77-88.

Lewis B., Muzułmański Bliski Wschód.

McGregor, James H., Back to the garden: nature and the Mediterranean world from prehistory to the present.

Mazower M., The Balkans. A short History,

Mazower M., Salonica. City of Ghosts. Christians, Muslims and Jews 1430-1950.

Menocal M. R., Ozdoba świata. Jak muzułmanie, żydzi i chrześcijanie tworzyli kulturę tolerancji w średniowiecznej Hiszpanii.

Norwich J.J., The Middle Sea. A History of the Mediterranean.

Pedani M., The Ottoman-Venetian Border (15th-18th Centuries).

Wallerstein I., Analiza systemów-światów. Wprowadzenie.

Efekty uczenia się:

K_W01

K_W02

K_W07

K_W14

K_U07

K_U08

K_U09

K_U11

K_K02

Metody i kryteria oceniania:

Uczestnicy zajęć są na bieżąco oceniani przez opiekunów według postępów w realizacji indywidualnego programu, w zespole kształtowana jest okresowo ocena aktywności, praca pisemna jest poddawana dyskusji i i ocenie zespołu.

Student ma prawo do 2 nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze; oczekujemy zwrotnych odpowiedzi w wymiarze 50% (max 900 znaków), zwrotka może zostać uznana jako zaliczenie nieobecności jednak nie więcej niż 25%.

Zaliczenie na podstawie oceny aktywności, przygotowanych wystąpień ustnych i pisemnych.

Na ocenę końcową z przedmiotu złoży się:

- obecność, aktywność i przygotowanie studenta do zajęć (60%).

- 1500 słów praca pisemna napisana pod koniec drugiego semestru na temat związany z problematyką zajęć i uzgodniony z prowadzącym (40%).

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 60 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Piotr Chmiel, Jan Ciechanowski, Hieronim Grala, Jan Kieniewicz, Jolanta Sujecka, Matylda Urjasz-Raczko, Małgorzata Wojtyniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.