Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Nauka o państwie i polityce

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-L-D1NAPP
Kod Erasmus / ISCED: 14.1 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Nauka o państwie i polityce
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Nauki Polityczne - DZIENNE I STOPNIA 1 semestr 1 rok - przedmioty wszystkie
Punkty ECTS i inne: 5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Podstawowe definicje i teorie z zakresu nauk o polityce.

Wiedza na temat opisu, analizowania i uogólniania zjawisk politycznych i wykorzystywania teorii politycznych w działalności badawczej i praktycznej.

Porównywanie instytucji i procesów politycznych.

Pełny opis:

Przedmiot jest realizowany w formie wykładu i ćwiczeń. Analizie poddany zostanie przedmiot oraz funkcje nauki o polityce, a także rozwój myśli politycznej i nauki o polityce z perspektywy historycznej, status politologii we współczesnym świecie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, jej literatura oraz metody badawcze. Zajęcia poświęcone będą podstawowym zagadnieniom nauki o polityce. Omówione zostanie pojęcie i istota państwa, koncepcje genezy państwa w wybranych doktrynach starożytnych, średniowiecznych, nowożytnych i współczesnych oraz typy i formy państw. Zdefiniowane zostaną pojęcia reżimu politycznego, formy rządów, ustroju terytorialnego państwa. Przeanalizowane zostaną pojęcia państwo, społeczeństwo, naród i jednostka oraz ich relacje w rozwoju historycznym; mniejszości narodowe i etniczne; naród jako wspólnota polityczna oraz naród jako wspólnota kulturowa. Państwo narodowe, jego przemiany. Przemiany w dziejach państwa: reforma, rewolucja, transformacja, integracja, globalizacja. Zamach stanu. Sposoby uprawiania polityki. Wzajemne relacje między państwem, polityką a wojną. Zależności między polityką a etyką. Pojęcie i koncepcje władzy politycznej oraz jej legitymizacji. Scharakteryzowane i poddane porównaniu zostaną reżimy demokratyczny, autorytarny i totalitarny.

Omówione zostaną sposoby definiowania polityki i różnorodne jej koncepcje. Granice polityczności. Pojęcie systemu politycznego i jego elementy - główne ujęcia. Podstawowe kategorie polityki. Podmioty polityki. Działania polityczne. Stosunki polityczne. Instytucje polityczne. Decyzje polityczne. Wartości i normy polityczne. Kultura polityczna, jej komponenty i typy. Przywództwo polityczne.

Zakres tematów w ramach zajęć:

1.Zajęcia wprowadzające. Istota przedmiotu

2. Geneza i istota państwa

3. Elementy definicji państwa

4. Forma państwa. Kontrowersje wokół pojęcia typ państwa

5. Reżim demokratyczny. Zagrożenia dla demokracji: populizm

6. Reżimy niedemokratyczne

7. Władza polityczna i państwowa

8. Sposoby uprawiania polityki. Zmiana w dziejach państwa

9. Podmioty polityki - Jednostka, społeczeństwo, naród, państwo i ich relacje w rozwoju historycznym

10. Oblicza współczesnej polityki - państwo narodowe i jego przemiany; państwo narodowe w obliczu globalizacji i integracji europejskiej

11. Pojęcie polityki. Granice polityczności

12. Podstawowe kategorie nauki o polityce

13. Polityka jako zawód i powołanie. Polityk a urzędnik. Etyka i polityka- wzajemne zależności

14. Kultura polityczna

15. Polityka i wojna – wzajemne relacje. Wojna kontynuacją polityki przy użyciu innych środków?

Literatura:

1. HEYWOOD A., Politologia, Warszawa 2010, rozdz. 1,4,5,6,7,8,19,18.

(HEYWOOD A., Politics, Palgrave Macmillan, 2002)

2. RYSZKA F., Nauka o polityce, Warszawa 1984.

3. SZMULIK B., ŻMIGRODZKI M. (red.), Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, Lublin 2007.

4. WINCZOREK P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2005.

5. ZIELIŃSKI E., Nauka o państwie i polityce, Warszawa 2006.

6. CHMAJ M., ŻMIGRODZKI M., Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 1996, rozdz. 1 i 7.

7. Ryszka F., O pojęciu polityki, Warszawa 1992.

8. Błaszczyk A., Ewolucja państwa. Wybór tekstów, Warszawa 1997 (fragmenty: Arystoteles s. 91-98, Hobbes s. 139-150, Rousseau s. 171-176, Hegel s. 195-200, Gumplowicz s. 229-233, Bakunin s. 275-280, Jellinek s. 235-240, Engels s. 345- 352).

9. Baszkiewicz J., Myśl polityczna wieków średnich, Poznań 1998 (Geneza państwa).

10. Sulowski S., Jakubowski W., Historyczny rozwój państw, w: Wojtaszczyk K.A., Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka, Warszawa 2007, s. 239-257.

11. Antoszewski A., Reżim polityczny, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki , Wrocław 1998, tom I, s. 89-105(bez podrozdziałów Reżim konsensualny i westminsterski; Reżim parlamentarny i prezydencki).

12. Antoszewski A., Współczesne teorie demokracji, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s. 7-30.

13. Meny Y., Surel Y. (red.), Demokracja w obliczu populizmu, Warszawa 2007, s. 9-26.

14. Otto J.G., Przywódca polityczny elementem konstytutywnym reżimu politycznego, Toruń 2012, rozdział I.

15. Linz J., Totalitaryzm i autorytaryzm, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

16. Friedrich C.J., Brzeziński Z., Dyktatura totalitarna, w: Ankwicz M. (red.), Władza i polityka. Wybór tekstów ze współczesnej politologii zachodniej, Warszawa 1988, s. 208-215. (lub w: Gołębiowski B., Szczupaczyński J. (red.), Socjologia polityki. Wybór tekstów…, Warszawa 1993.)

17. Arendt H., Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 2008, część III.

18. Gellner E., Narody i nacjonalizm, Warszawa 2009.

19. Baszkiewicz J., Dylematy konstytucyjne państw, w: Wojtaszczyk K.A, Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Warszawa 2007, rozdział XIV.

20. Münkler H., Wojny naszych czasów, Kraków 2004, s. 1-45.

21. Aron R., Pokój i wojna między narodami, Warszawa 1994, rozdziały I i VI.

22. Ryszka F., Historia, polityka, państwo. Wybór studiów. Tom II, Toruń 2002. (Dwie teorie wojny (1); Myśleć z Clausewitzem)

23. Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, Warszawa 2000, (o pojęciu polityczności).

24. Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, Kraków-Warszawa 1998, s. 55-110.

25. Tilly Ch., Formowanie się państw narodowych w Europie Zachodniej, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, tom II, Warszawa 1998, s.15-32.

26. Sulowski S., Państwo narodowe w procesie integracji europejskiej, w: Wojtaszczyk K.A. (red.), Integracja europejska. Wstęp, Warszawa 2006, s. 66- 83.

Tilly Ch., Rewolucja i rebelia, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I s. 234- 248.

27. Mazurkiewicz P., Przemoc w polityce, Wrocław 2006, rozdział 4 Przemoc rewolucyjna.

28. Weber M., Typy panowania, w: Weber M., Społeczeństwo i gospodarka, Warszawa 2002, s. 158 – 227.

29. Otto J. G., Destrukcyjna charyzma Adolfa Hitlera, Warszawa 2006.

30. Baszkiewicz J., Władza, Wrocław 1999. (Władza – s. 5-11).

31. Sobkowiak L., Legitymizacja polityczna, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II.

32. Almond G., Verba S., Problem kultury politycznej – omówienie, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I, s. 328–344.

33. Jabłoński A.W., Kultura polityczna i jej przemiany, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s. 177-197.

Literatura uzupełniająca:

1. Mannheim K., Ideologia i utopia, Warszawa 2008, rozdział III.

2. Beyme von K., Współczesne teorie polityczne, Warszawa 2007, s. 157- 235.

3. Czajowski A., Władza polityczna. Analiza pojęcia, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1999, tom I.

4. Canovan M., Lud, Warszawa 2008, s. 82-110.

5. Schmitter P.C., Karl T.L., Czym jest demokracja… i czym nie jest, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

6. Meyer G., Kultura polityczna i demokratyzacja – podstawy, problemy i tezy, w: Meyer G., Sulowski S., Łukowski W. (red.), Kultura polityczna w Polsce i w Niemczech, Warszawa 2007, s. 9-48.

7. Bankowicz M., Zamach stanu. Studium teoretyczne, Kraków 2009.

8. Otto J., Polak bogatszy, ale nieszczęśliwy – portret obywatela RP po 16 latach transformacji, „Studia Politologiczne” vol. 10.

9. Billig M., Banalny nacjonalizm, Kraków 2008.(Wstęp do wydania polskiego; Codzienne flagowanie ojczyzny)

10. Smith A.D., Nacjonalizm, Warszawa 2007, rozdz. 6.

11. Sun Tzu, Sztuka wojny, Warszawa 1994.

Efekty uczenia się:

WIEDZA

K_W01 – Student ma ogólną wiedzę o rozwoju, przedmiocie i funkcjach nauki o polityce oraz rozumie jej miejsce w obszarze nauk społecznych.

K_W02 – Student zna i rozumie rolę człowieka w państwie oraz ma wiedzę na temat relacji jednostki, społeczeństwa, narodu i państwa w wymiarze politycznym.

K_W05 – Student posiada wiedzę o zjawiskach występujących w demokratycznym państwie prawa oraz zna specyfikę myśli i kultury politycznej w perspektywie historycznej oraz współczesnej.

K_W06 – Student zna i rozumie różne koncepcje polityki, władzy politycznej i państwowej oraz ich legitymizacji.

UMIEJĘTNOŚCI

K_U01 – Student umie obserwować zjawiska polityczne oraz dostrzega i interpretuje wzajemne relacje oraz zależności między formą państwa, typem państwa, reżimem politycznym, formą rządów i ustrojem terytorialnym państwa.

K_U02 – Student potrafi formułować przyczyny i analizować przebieg wybranych zjawisk ze sfery polityki, w szczególności rewolucji, transformacji, zamachu stanu oraz przemian państwa narodowego szczególnie w obliczu globalizacji i integracji.

K_U03 – Student umie wykorzystać zdobytą wiedzę z zakresu nauk o polityce do analizowania i interpretowania zjawisk i procesów zachodzących w państwie.

K_U04 – Student potrafi wskazać i wyjaśniać zasady oraz wartości demokratycznego państwa prawa oraz dostrzec i naświetlić zagrożenia dla demokracji.

K_U06 – Student potrafi wskazać założenia wybranych koncepcji polityki oraz dostrzega relacje między polityką a zjawiskami i procesami historycznymi oraz społecznymi.

K_U09 – Student potrafi prezentować własne interpretacje zjawisk politycznych oraz posiada umiejętność konfrontowania swoich poglądów z poglądami innych studentów oraz różnych autorów i argumentowania stanowiska.

KOMPETENCJE

K_K03 – Student jest gotowy do identyfikowania i rozstrzygania dylematów związanych z byciem politykiem i urzędnikiem.

Metody i kryteria oceniania:

Oceną końcową z przedmiotu jest ocena uzyska z egzaminu (forma pisemna- część pytań testowych+ opisowe problemowe pytania otwarte).

Warunkiem dopuszczenia studenta do egzaminu jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń.

Studia stacjonarne:

I termin - ocena dst. za zdobycie 13,5 z możliwych do zdobycia 24 punktów

od 13,5 - 3

od 15,5 - 3+

od 18 - 4

od 21 - 4+

od 23 - 5

II termin – ocena dst. za zdobycie 12 z możliwych do zdobycia 24 punktów pod warunkiem, iż jest to drugie podejście (jeśli jest to pierwsze podejście studenta do egzaminu to próg jest utrzymany na 13,5 pkt.)

Student, który wypracował na ćwiczeniach ocenę bdb jest zwolniony z egzaminu.

Praktyki zawodowe:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Stanisław Sulowski
Prowadzący grup: Antoni Morawski, Stanisław Sulowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

Podstawowe definicje i teorie z zakresu nauk o polityce.

Wiedza na temat opisu, analizowania i uogólniania zjawisk politycznych i wykorzystywania teorii politycznych w działalności badawczej i praktycznej.

Porównywanie instytucji i procesów politycznych.

Pełny opis:

Zakres tematów:

1. Zajęcia wprowadzające. Istota przedmiotu, przedmiot badań, historia dyscypliny, metodologia badań, funkcje nauki o polityce

2. Geneza i istota państwa w myśli politycznej i teorii polityki

3. Elementy definicji państwa

4. Forma państwa. Kontrowersje wokół pojęcia typ państwa

5. Reżim demokratyczny. Zagrożenia dla demokracji, kryzys demokracji liberalnej, demokracje nieliberalne?

6. Reżimy niedemokratyczne, współczesne państwa niedemokratyczne, istota reżimów hybrydowych

7. Władza polityczna i państwowa, legitymizacja władzy

8. Sposoby uprawiania polityki. Zmiana w dziejach państwa

9. Oblicza współczesnej polityki - państwo narodowe i jego przemiany; państwo narodowe w obliczu globalizacji i integracji europejskiej

11. Pojęcie polityki. Definiowanie polityki, Granice polityczności

12, 13. Podstawowe kategorie nauki o polityce: podmioty polityczne, procesy polityczne, interes polityczny, wartości polityczne, decyzje polityczne, system polityczny, przywództwo polityczne, elity polityczne

14. Polityka jako zawód i powołanie. Polityk a urzędnik. Etyka i polityka- wzajemne zależności

15. Polityka i wojna – wzajemne relacje. Wojna kontynuacją polityki przy użyciu innych środków?

Literatura:

1. HEYWOOD A., Politologia, Warszawa 2010, rozdz. 1,4,5,6,7,8,19,18.

(HEYWOOD A., Politics, Palgrave Macmillan, 2002)

2. RYSZKA F., Nauka o polityce, Warszawa 1984.

3. SZMULIK B., ŻMIGRODZKI M. (red.), Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, Lublin 2007.

4. WINCZOREK P., Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2005.

5. ZIELIŃSKI E., Nauka o państwie i polityce, Warszawa 2006.

6. CHMAJ M., ŻMIGRODZKI M., Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 1996, rozdz. 1 i 7.

7. Ryszka F., O pojęciu polityki, Warszawa 1992.

8. Błaszczyk A., Ewolucja państwa. Wybór tekstów, Warszawa 1997 (fragmenty: Arystoteles s. 91-98, Hobbes s. 139-150, Rousseau s. 171-176, Hegel s. 195-200, Gumplowicz s. 229-233, Bakunin s. 275-280, Jellinek s. 235-240, Engels s. 345- 352).

9. Baszkiewicz J., Myśl polityczna wieków średnich, Poznań 1998 (Geneza państwa).

10. Sulowski S., Jakubowski W., Historyczny rozwój państw, w: Wojtaszczyk K.A., Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka, Warszawa 2007, s. 239-257.

11. Antoszewski A., Reżim polityczny, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki , Wrocław 1998, tom I, s. 89-105(bez podrozdziałów Reżim konsensualny i westminsterski; Reżim parlamentarny i prezydencki).

12. Antoszewski A., Współczesne teorie demokracji, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s. 7-30.

13. Meny Y., Surel Y. (red.), Demokracja w obliczu populizmu, Warszawa 2007, s. 9-26.

14. Otto J.G., Przywódca polityczny elementem konstytutywnym reżimu politycznego, Toruń 2012, rozdział I.

15. Linz J., Totalitaryzm i autorytaryzm, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

16. Friedrich C.J., Brzeziński Z., Dyktatura totalitarna, w: Ankwicz M. (red.), Władza i polityka. Wybór tekstów ze współczesnej politologii zachodniej, Warszawa 1988, s. 208-215. (lub w: Gołębiowski B., Szczupaczyński J. (red.), Socjologia polityki. Wybór tekstów…, Warszawa 1993.)

17. Arendt H., Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 2008, część III.

18. Gellner E., Narody i nacjonalizm, Warszawa 2009.

19. Baszkiewicz J., Dylematy konstytucyjne państw, w: Wojtaszczyk K.A, Jakubowski W. (red.), Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, Warszawa 2007, rozdział XIV.

20. Münkler H., Wojny naszych czasów, Kraków 2004, s. 1-45.

21. Aron R., Pokój i wojna między narodami, Warszawa 1994, rozdziały I i VI.

22. Ryszka F., Historia, polityka, państwo. Wybór studiów. Tom II, Toruń 2002. (Dwie teorie wojny (1); Myśleć z Clausewitzem)

23. Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, Warszawa 2000, (o pojęciu polityczności).

24. Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, Kraków-Warszawa 1998, s. 55-110.

25. Tilly Ch., Formowanie się państw narodowych w Europie Zachodniej, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, tom II, Warszawa 1998, s.15-32.

26. Sulowski S., Państwo narodowe w procesie integracji europejskiej, w: Wojtaszczyk K.A. (red.), Integracja europejska. Wstęp, Warszawa 2006, s. 66- 83.

Tilly Ch., Rewolucja i rebelia, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I s. 234- 248.

27. Mazurkiewicz P., Przemoc w polityce, Wrocław 2006, rozdział 4 Przemoc rewolucyjna.

28. Weber M., Typy panowania, w: Weber M., Społeczeństwo i gospodarka, Warszawa 2002, s. 158 – 227.

29. Otto J. G., Destrukcyjna charyzma Adolfa Hitlera, Warszawa 2006.

30. Baszkiewicz J., Władza, Wrocław 1999. (Władza – s. 5-11).

31. Sobkowiak L., Legitymizacja polityczna, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II.

32. Almond G., Verba S., Problem kultury politycznej – omówienie, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I, s. 328–344.

33. Jabłoński A.W., Kultura polityczna i jej przemiany, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1998, tom II, s. 177-197.

Literatura uzupełniająca:

1. Mannheim K., Ideologia i utopia, Warszawa 2008, rozdział III.

2. Beyme von K., Współczesne teorie polityczne, Warszawa 2007, s. 157- 235.

3. Czajowski A., Władza polityczna. Analiza pojęcia, w: Jabłoński A., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, Wrocław 1999, tom I.

4. Canovan M., Lud, Warszawa 2008, s. 82-110.

5. Schmitter P.C., Karl T.L., Czym jest demokracja… i czym nie jest, w: Szczupaczyński J. (oprac.), Władza i społeczeństwo, Warszawa 1995, tom I.

6. Meyer G., Kultura polityczna i demokratyzacja – podstawy, problemy i tezy, w: Meyer G., Sulowski S., Łukowski W. (red.), Kultura polityczna w Polsce i w Niemczech, Warszawa 2007, s. 9-48.

7. Bankowicz M., Zamach stanu. Studium teoretyczne, Kraków 2009.

8. Otto J., Polak bogatszy, ale nieszczęśliwy – portret obywatela RP po 16 latach transformacji, „Studia Politologiczne” vol. 10.

9. Billig M., Banalny nacjonalizm, Kraków 2008.(Wstęp do wydania polskiego; Codzienne flagowanie ojczyzny)

10. Smith A.D., Nacjonalizm, Warszawa 2007, rozdz. 6.

11. Sun Tzu, Sztuka wojny, Warszawa 1994.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-2b06adb1e (2024-03-27)