Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Natura 2000 - ochrona przyrody w Europie

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1400-126N2OPE Kod Erasmus / ISCED: 07.2 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Natura 2000 - ochrona przyrody w Europie
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Przedmioty do wyboru/specjalizacyjne na kierunku MSOŚ oferowane przez Wydział Biologii
Przedmioty DOWOLNEGO WYBORU
Przedmioty obowiązkowe, OCHRONA ŚRODOWISKA, I rok, II stopień
Punkty ECTS i inne: 6.00
Język prowadzenia: polski
Kierunek podstawowy MISMaP:

biologia
geografia
gospodarka przestrzenna
ochrona środowiska

Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
monograficzne
nieobowiązkowe
obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Nie dotyczy.

Tryb prowadzenia:

w sali i w terenie

Skrócony opis:

Zajęcia dedykowane są osobom, których praca w przyszłości będzie miała związek z ochroną przyrody, a więc przede wszystkim pracowników instytucji państwowych i urzędów zajmujących się ochroną przyrody i środowiska, NGO i instytucji naukowych, działających zarówno w Polsce jak i w innych krajach Unii Europejskiej.

Wykłady:

- informacje ogólne o systemie Natura 2000: geneza powstania, podstawa prawna, powoływanie, funkcjonowanie i zarządzanie obszarami Natura 2000;

- przegląd siedlisk przyrodniczych chronionych na mocy Dyrektywy Siedliskowej UE: charakterystyka, identyfikacja, zagrożenia, stan zachowania i metody ochrony

- przegląd gatunków roślin i zwierząt chronionych na mocy Dyrektywy Siedliskowej i Dyrektywy Ptasiej UE: charakterystyka, identyfikacja, zagrożenia, stan zachowania i metody ochrony.

Ćwiczenia terenowe: 6-dniowy wyjazd terenowy celem poznania charakterystyki siedlisk i gatunkóww terenie i zanajomienia się z metodami ich ochrony i monitoringu.

Pełny opis:

Zajęcia dedykowane są osobom, których praca w przyszłości będzie miała związek z ochroną przyrody, a więc przede wszystkim pracownikom instytucji państwowych i urzędów zajmujących się ochroną przyrody i środowiska, organizacji pozarządowych, instytucji naukowych oraz firm zajmujących się np. OOŚ, działających zarówno w Polsce jak i w innych krajach Unii Europejskiej. W obecnych warunkach prawnych, system Natura staje się podstawowym narzędziem służącym ochronie przyrody w krajach UE.

Zajęcia te są skierowane zarówno od studentów kierunku Ochrona Środowiska na wydziale Biologii, ale także do studentów MSOŚ, MISMaP czy kierunu Biologia na Wydziale Biologii.

Zajęcia te stanowią bardzo przydatny wstęp do innych przedmiotów specjalizacyjnych, takich jak „Ochrona i Restytucja Ekosystemów”.

Wykłady prowadzone będą w Warszawie. Przedstawione zostaną ogólne informacje o systemie Natura 2000 – geneza powstania, podstawa prawna, powoływanie, funkcjonowanie i zarządzanie obszarami Natura 2000, chronionymi siedliskami przyrodniczymi i gatunkami. Kolejne wykłady obejmować będą przegląd siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, gatunków roślin i zwierząt z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej oraz gatunków ptaków z załączników Dyrektywy Ptasiej. Przedstawiona zostanie ich charakterystyka, rozmieszczenie, sposoby identyfikacji, zagrożenia, stan zachowania i metody ochrony, ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk i gatunków występujących w Polsce.

Ćwiczenia terenowe obejmować będą sześciodniowy wyjazd terenowy na obszary chronione środkowej i południowo-wschodniej Polski, który odbywa się zazwyczaj w czerwcu.

W trakcie ćwiczeń terenowych studenci dokonywać będą identyfikacji ważniejszych bądź częściej spotykanych w Polsce siedlisk i gatunków Natura 2000 (oprócz górskich i nadmorskich). Zajęcia terenowe będą prowadzone w ekosystemach leśnych, łąkowych, jeziornych, torfowiskowych, murawowych, w których występują chronione w systemie Natura 2000 gatunki roślin, ptaków, ssaków, płazów, gadów, ryb i bezkręgowców.

Omawiane siedliska przyrodnicze i gatunki poznawane będą w granicach ok. 20 obszarów Natura 2000 w środkowej i południowo-wschodniej Polsce (województwa: mazowieckie i świętokrzyskie). W odniesieniu do zidentyfikowanych płatów siedlisk Natura 2000 i populacji gatunków, studenci ustalą zagrożenia, przeprowadzą ocenę stanu ochrony zgodnie z obowiązująca i stosowaną przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska metodyką oraz zaplanują zadania ochronne.

Literatura:

Dyrektywy Siedlikowa i Ptasia

https://natura2000.gdos.gov.pl/akty-prawne

Herbich J. (red.). 2004. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 1-5. Wyd. Ministerstwa Środowiska, Warszawa.

Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red.). 2004. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 6. Wyd. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

Gromadzki M. (red.) 2004. Ptaki (część I i II). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 7 i 8. Wyd. Ministerstwa Środowiska, Warszawa.

Sudnik-Wójcikowska B., Werblan-Jakubiec H. (red.). 2004. Gatunki roślin. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom. 9. Wyd. Ministerstwa Środowiska, Warszawa.

Przewodniki metodyczne na temat monitoringu siedlisk i gatunków Natura 2000 dostępne w Internecie na stronie GDOŚ:

http://siedliska.gios.gov.pl/pl/publikacje/przewodniki-metodyczne

Serwisy informacyjne o systemie Natura 2000:

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska:

https://natura2000.gdos.gov.pl/

Klub Przyrodników:

http://www.kp.org.pl/pl/serwisy-tematyczne/natura-2000

Literatura pomocnicza:

Głowaciński Z. (red.). 2001. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. Tom I. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa.

Głowaciński Z., Nowacki J. (red.). 2004. Polska czerwona księga zwierząt. Bezkręgowce. Tom II. Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie & Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu.

Kaźmierczakowa, R., Zarzycki, K., Mirek, Z. (red.), 2014. Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków.

Interpretation Manual of European Union Habitats. EU DG Environment, Nature and Biodiversity, 2013. https://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/habitatsdirective/docs/Int_Manual_EU28.pdf

Stańko R., Wołejko L., Pawlaczyk P. (red.). 2019. Podręcznik dobrych praktyk w ochronie torfowisk alkalicznych, Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin.

http://alkfens.kp.org.pl/wp-content/uploads/2018/11/PODRECZNIK_PL_FINAL.pdf

Barańska K., Jermaczek A. 2009. Poradnik utrzymania i ochrony siedliska przyrodniczego 6210 – murawy kserotermiczne. Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin.

http://www.kp.org.pl/images/publikacje/poradnik_21-12-09.pdf

Natura 2000 – Niezbędnik leśnika. Klub Przyrodników, Świebodzin 2012 http://www.kp.org.pl/images/publikacje/niezbednik_lesnika_2012.pdf

Natura 2000 – Niezbędnik urzędnika. Klub Przyrodników, Świebodzin 2012 http://www.kp.org.pl/images/publikacje/niezbednik_urzednika_2012.pdf

Natura 2000 – Niezbędnik przyrodnika. Klub Przyrodników, Świebodzin 2012

http://www.kp.org.pl/images/publikacje/niezbednik_przyrodnika_2012.pdf

Iddle E., Bines T. 2004. Planowanie ochrony obszarów cennych przyrodniczo. Wydawnictwo Klubu Przyrodników, Świebodzin

http://www.kp.org.pl/images/publikacje/eddieiddle_timbines.pdf

Efekty uczenia się:

K_W02. Ma wiedzę w zakresie podstawowej terminologii stosowanej w ochronie środowiska przyrodniczego i ekologii. Zna przebieg podstawowych procesów ekologicznych

K_W06. Ma wiedzę w zakresie najważniejszych problemów ochrony przyrody oraz zna ich powiązania z innymi dyscyplinami przyrodniczymi.

K_W07. Zna globalne problemy środowiskowe oraz zastosowanie ekologii w praktyce ochrony przyrody i kształtowania środowiska

K_W09. Identyfikuje najważniejsze zagrożenia stanu środowisk wodnych i lądowych

K_W10. Rozpoznaje mechanizmy i instrumenty ekonomiczne służące realizacji celów polityki ochrony środowiska

K_W11. Charakteryzuje stan zasobów przyrody ożywionej i nieożywionej oraz formy i metody ich ochrony

K_U08. Analizuje przyczyny zagrożeń środowiska i różnorodności biologicznej oraz potrafi wskazać rodzaj działań zaradczych

K_U09. Stosuje podstawowe metody zbierania danych ekologicznych w terenie.

K_U14. Rozpoznaje typowych przedstawicieli głównych grup systematycznych organizmów roślinnych i zwierzęcych ze szczególnym uwzględnieniem gatunków chronionych i zagrożonych

K_W03. Zna nowoczesne metody ochrony przyrody i środowiska

K_W04. Zna terminologię oraz metody wykorzystywane w zakresie ochrony przyrody

K_W10. Ma wiedzę dotyczącą zagrożeń i wie jakie zastosować współczesne metody ochrony przyrody

K_U07. Potrafi identyfikować przyczyny degradacji ekosystemów wodnych i lądowych

K_U08. Określa aktualny stan środowiskowy konkretnego ekosystemu na podstawie dostarczonych danych fizyko-chemicznych i biologicznych oraz własnych.

K_U17. Posiada umiejętność zaproponowania odpowiedniej metody monitoringu gatunków i siedlisk przyrodniczych

Metody i kryteria oceniania:

Część wykładowa:

Test sprawdzający przekazaną podczas wykładów wiedzę o funkcjonowaniu systemu Natura 2000 i ochronie objętych nim siedlisk przyrodniczych i gatunków.

Część ćwiczeniowa:

Przedstawienie zagrożeń, stanu ochrony oraz propozycji zadań ochronnych dla konkretnego płatu siedliska przyrodniczego lub populacji gatunku chronionego w ramach programu Natura 2000 oraz umiejętność uzasadnienia wyników swojej pracy w trakcie dyskusji.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2022-02-21 - 2022-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Iwona Dembicz, Paweł Pawlikowski
Prowadzący grup: Marcin Brzeziński, Iwona Dembicz, Paweł Pawlikowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.