Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Deliberatorium Mediterraneum: Spotkania w świecie Śródziemnomorza: Centra wzrostu, linie podziału i regionalne przestrzenie.

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3700-AL-DMS-QSP
Kod Erasmus / ISCED: 08.0 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0220) Nauki humanistyczne Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Deliberatorium Mediterraneum: Spotkania w świecie Śródziemnomorza: Centra wzrostu, linie podziału i regionalne przestrzenie.
Jednostka: Wydział "Artes Liberales"
Grupy: Przedmioty dla studentów studiów II stopnia r.akad. 2023/24 semestr zimowy
Przedmioty do społecznego modułu kształcenia - II stopień Artes Liberales
Przedmioty oferowane przez Kolegium Artes Liberales
Punkty ECTS i inne: 5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

seminaria licencjackie

Założenia (opisowo):

Dla słuchaczy wszystkich stopni. Przydatna znajomość jednego z języków śródziemnomorskich, konieczna angielskiego. Zainteresowanie zagadnieniami historycznymi, politycznymi, społecznymi i ekonomicznymi, kulturą dnia codziennego, relacjami międzycywilizacyjnymi.

Skrócony opis:

Seminarium jest poświęcone Światu Śródziemnomorskiemu w całej jego rozciągłości geograficznej i dziejowej, kulturowej i ekologicznej, ze szczególnym uwzględnieniem przełomu czasów nowożytnych i współczesnych (XV-XX w.). jako międzykontynentalnej rzeczywistości wielo-cywilizacyjnej .

Śródziemnomorze jest ujęte jako Świat regionów, które swą różnorodnością umożliwiały formowanie, obecność i współistnienie wielu cywilizacji. Celem jest rekonstrukcja Śródziemnomorza przełomu wieku XVIII-XIX i jego rozpadu wywołanego europejską ekspansją i towarzyszącymi jej ideami (orientalizm, kolonializm, nacjonalizm i fundamentalizm).

Pełny opis:

Jest to próba połączenia interdyscyplinarnej refleksji nad Światem Śródziemnomorskim z wprowadzeniem uczestników w przygotowania do powstania projektu badawczego. Śródziemnomorze będzie ujmowane jako Świat wielu różnorodnych regionów i wielu lokalnych ośrodków koncentrujących ludzką aktywność w nawiązaniu do koncepcji F. Braudela. Równocześnie będziemy rozważać Śródziemnomorze jako ekumenę ludzi wielu cywilizacji w okresie ponad tysiąca lat po rozpadzie imperium rzymskiego. Między rozważaniem chronologicznym a badaniem problemowym ustanowiona będzie wspierająca oba przedsięwzięcia struktura dialogiczna w rozumieniu E. Morina. Podstawą będzie podejście eko-historyczne przedstawione w pracach J. Kieniewicza.

Wstępną tezą jest uznanie, że Śródziemnomorze jako rzeczywistość bardzo różnych regionalnych wspólnot ludzkich było zawiązane przez kilka ponad kulturowych relacji nazywanych cywilizacjami (relacji ludzi z systemami wartości). To nie tylko cywilizacje arabska, bizantyńska, łacińska, osmańsko/bałkańska czy w końcu europejska (zachodnia). To również np. cywilizacje andaluzyjska i hiszpańska, a także żydowska i ormiańska. Świat ten łączyły wędrówki, wojny, handle i pielgrzymki, dzieliły spory religijne oraz interesy grup władzy.

Świat wielocywilizacyjnego Śródziemnomorza załamał się, gdy nowoczesna Europa wykreowała nową postać cywilizacji zachodniej i rozpoczęła globalną ekspansję. Na przełomie XVIII i XIX wieku nastąpiło pęknięcie Śródziemnomorza na strefy północną i południową. Podział ten związany z ekspansją kolonialną, a potem globalizacją kapitalistyczną, utrzymał się do czasów współczesnych. W takim kontekście rozważać się będzie zagadnienia związane z życiem różnych wspólnot: etnicznych, religijnych, zawodowych. Będziemy także chcieli podjąć próbę określenia „człowieka śródziemnomorskiego”.

Nasze zadanie polega na weryfikacji hipotezy o Świecie Śródziemnomorskim i jego rozpadzie w konsekwencji ekspansji europejskiej. Równocześnie chcemy poszukać słabości wewnętrznych regionów, które uniemożliwiły przekształcenie w kapitalistyczną Gospodarkę-Świat w ujęciu I. Wallersteina.

Przyjmujemy do rozważenia kwestię orientalizmu w dziejach tego Świata w okresie od epoki krucjat do dzisiaj. Co nie oznacza pomijania poprzedzających stuleci i nie przesądza o chronologicznym wymiarze Śródziemnomorza. Równorzędnie zaproponujemy ujęcie tego Świata w konwencji orientalizmu/kolonializmu z uwzględnieniem dwu idei: nacjonalizmu i socjalizmu. A także ich religijno-politycznego wyrazu w postaci fundamentalizmu.

Zakres przestrzenny wyznaczyliśmy dwoma elementami:

- współistnieniem ludzi różnych cywilizacji

- wspólnotą relacji między społeczeństwami a środowiskiem.

Co to znaczy?

1. Skupienie uwagi na ludziach.

2. Szukanie tego co łączy ludzi ponad kulturami, to znaczy cywilizacji i sposobu w jakim są one obecne. W szczególny sposób zostanie potraktowana kultura kulinarna/kultura stołu jako niezbędny komponent całości ekonomicznej, politycznej i religijnej.

3. Potraktowanie tych idei, a także prób opisania nimi rzeczywistości, kształtowania jej, jako drogi do odtworzenia wcześniejszego stanu Świata.

4. Podjęcie refleksji nad procesami określonymi jako obrona tożsamości i szukanie tożsamości.

5. Uwzględnienie możliwości prezentacji komparatystycznej czyli wskazania na równoległy proces anihilacji Świata Międzymorza czarnomorsko-bałtyckiego (w tym rozbiory Rzeczypospolitej).

Takie ujęcie prowadzi do weryfikacji koncepcji Śródziemnomorza jako Świata oraz do dyskusji nad jego zmiennością przestrzenną. Służy także odejściu od popularnych ujęć przeciwstawiających Zachód Wschodowi a chrześcijaństwo/Europę islamowi/światu arabskiemu.

Nie trzeba nawet podkreślać, że propozycja ta jest nowatorska w świecie nauki. Orientalizm nie był w ten sposób badany, Śródziemnomorze nie zostało dotąd przedstawione w parametrach kolonializmu.

W analizie formowania się a następnie rozpadu całości nazywanej Światem będą pokazywane centra wzrostu ludzkiej aktywności, ekonomicznej i umysłowej. Przedstawione zostaną także zmienne religijne i polityczne linie podziału wspólnot, i podjęta zostanie koncepcja granic naturalnych i kulturowych. Zasadniczym tematem staną się przestrzenie spotkań ludzi różnych cywilizacji oraz następstwa ich destrukcji w konsekwencji rozpadu ekumeny. W końcu zostanie postawione pytanie o dziedzictwo śródziemnomorskie i jego rolę w budowaniu możliwej nowej przestrzeni współżycia światów podzielonych..

Literatura:

OBOWIĄZKOWA

Braudel F., Morze Śródziemne i świat śródziemnomorski w epoce Filipa II (wybrane rozdziały).

Braudel F., Coarelli F., Aymard M., Morze Śródziemne. Region i jego dzieje.

Carpentier J., Lebrun F. red., Historia świata śródziemnomorskiego.

ZALECANA

Abulafia D., The Great Sea. A Human History of the Mediterranean.

Armour R., Islam, chrześcijaństwo i Zachód. Burzliwe dzieje wzajemnych relacji.

Cardini F., Europa a islam. Historia nieporozumienia.

Crowley R., Morskie imperia. Rywalizacja o panowanie na Morzu Śródziemnym 1521-1580.

Grzybowski St., Narodziny świata nowożytnego 1453-1605.

Hughes, J. Donald The Mediterranean : an environmental history

Inalcik H., Imperium osmańskie. Epoka klasyczna 1300-1600, Wyd

Kieniewicz J., Wprowadzenie do historii cywilizacji Wschodu i Zachodu.

Kieniewicz J., Andaluzja, Hiszpania i pogranicza cywilizacji: współczesna perspektywa historycznej konfrontacji, w: Koźmiński M. red., Cywilizacja europejska. Wykłady i eseje, Warszawa 2005 (wyd. II), s. 77-88.

Lewis B., Muzułmański Bliski Wschód.

McGregor, James H., Back to the garden: nature and the Mediterranean world from prehistory to the present.

Mazower M., The Balkans. A short History,

Mazower M., Salonica. City of Ghosts. Christians, Muslims and Jews 1430-1950.

Menocal M. R., Ozdoba świata. Jak muzułmanie, żydzi i chrześcijanie tworzyli kulturę tolerancji w średniowiecznej Hiszpanii.

Norwich J.J., The Middle Sea. A History of the Mediterranean.

Pedani M., The Ottoman-Venetian Border (15th-18th Centuries).

Wallerstein I., Analiza systemów-światów. Wprowadzenie.

Efekty uczenia się:

Uczestnicy uzyskują szczególnego rodzaju wiedzę o podstawowych elementach dziedzictwa śródziemnomorskiego. (W)

Potrafią operować różnego rodzaju źródłami oraz metodami ich wykorzystania w budowaniu projektów przyszłości (U)

Uczą się zasad współdziałania i rozumieją współodpowiedzialność za proces kształcenia. (K)

Odniesienie do kierunkowych efektów uczenia się dla przedmiotu:

K_W01 ma poszerzoną i pogłębioną wiedzę o miejscu i roli nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w kulturze

K_W02 zna i stosuje terminologię nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych

K_W07 zna zasady komunikacji naukowej w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem znajomości prawa własności intelektualnej

K_W10 rozumie powiązania między działaniami kulturowymi a dynamiką zmian społecznych

K_U07 przygotowuje prace pisemne spełniające wymogi stawiane pracom akademickim z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych oraz z zachowaniem zasad ochrony własności intelektualnej

K_U08 potrafi samodzielnie zanalizować tekst naukowy z dziedziny nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w języku polskim oraz w wybranym języku obcym

K_U09 potrafi przygotować wystąpienie ustne, uwzględniając potrzeby odbiorców

K_U11 rozumie i stosuje reguły pracy zespołowej

K_K02 jest gotów do dynamicznego rozwoju naukowego w obrębie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych oraz śledzi nowe metody i paradygmaty badawcze

Metody i kryteria oceniania:

Uczestnicy zajęć będą oceniani na podstawie aktywności w zajęciach. Student ma prawo do dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności w semestrze. Trzecią i czwartą nieobecność należy zaliczyć. Większa liczba nieobecności uniemożliwia zaliczenie przedmiotu.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Seminarium, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jan Kieniewicz
Prowadzący grup: Piotr Chmiel, Jan Ciechanowski, Hieronim Grala, Jan Kieniewicz, Matylda Urjasz-Raczko, Małgorzata Wojtyniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Uwagi:

seminarium deliberatoryjne oznacza praktykowanie dyskusji nad postawionym problemem.

Jest to eksperymentalna forma polegająca na prowadzeniu debaty nad tematem będącym częścią projektu badawczego, studenci biorą udział w rozmowie, są zachęcani do uczestniczenia w pracy badawczej, podejmują własne projekty.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
ul. Banacha 2
02-097 Warszawa
tel: +48 22 55 44 214 https://www.mimuw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.0.4.0-7ba4b2847 (2024-06-12)