Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego Nie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Bakterie, wirusy a człowiek

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1400-215BWC-OG Kod Erasmus / ISCED: 13.404 / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Bakterie, wirusy a człowiek
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Przedmioty ogólnouniwersyteckie ścisłe
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Wydziału Biologii
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

Bakterie i wirusy dla większości to głownie groźne patogeny. Podczas wykładu poruszone zostaną także inne aspekty związane z mikroorganizmami i wirusami.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem wykładu jest przedstawienie wiadomości o bakteriach, najliczniejszych i najstarszych organizmach komórkowych oraz wirusach, najliczniejszych jednostkach biologicznych i ich kluczowej roli we wszystkich aspektach egzystencji człowieka na Ziemi. Omówiony zostanie wpływ bakterii oraz wirusów na życie i zdrowie ludzi oraz możliwości ich wykorzystania do produkcji żywności, leków, nanomateriałów, środków upiększających, a nawet broni biologicznej.

Pełny opis:

Opis wykładów

Wykład 1. „Niewidzialni towarzysze człowieka”. Podstawowe informacje na temat mikroorganizmów prokariotycznych (bakterii i archeonów) oraz wirusów. Ich rola w środowisku naturalnym, w tym w obiegu pierwiastków. Mikroorganizmy kluczem do zrozumienia przeszłości i przyszłości naszej planety.

Wykład 2. „Mikroorganizmy w służbie ludzkości”.Drobnoustroje stosowane w procesach biotechnologicznych. Metody ulepszania szczepów. Opis wybranych biotechnologii wykorzystujących drobnoustroje ze szczególnym uwzględnieniem technologii środków leczniczych (antybiotyki) oraz innych użytecznych produktów. Zastosowanie wektorów bakteryjnych w biotechnologii, a także w walce z nowotworami.

Wykład 3. „Bakterie i człowiek - relacja patologiczna”. Historia chorób bakteryjnych: wielkie epidemie i wielkie odkrycia w bakteriologii. Przegląd wybranych bakterii patogennych i chorób przez nie wywoływanych. Wykrywanie i leczenie chorób bakteryjnych. Problem lekooporności. Wyzwania współczesnej bakteriologii.

Wykład 4. „Mikrobiologiczne zagrożenia w żywności”. Jakie mikroorganizmy groźne dla zdrowia człowieka można spotykać w żywności? Które produkty mogą być szczególnie niebezpieczne i dla kogo?

Wykład 5. „Mikrobiom (mikroflora) człowieka i jego wpływ na zdrowie”. Skład, lokalizacja oraz funkcje mikrobiomu. Po co i jak i regulować skład mikrobiomu poprzez zastosowanie probiotyków? Relacje między bioróżnorodnością mikrobiomu a występowaniem różnych chorób.

Wykład 6. „Antybiotykooporność”. Główne mechanizmy oporności bakterii na antybiotyki z uwzględnieniem ich klas i mechanizmu działania. Wydaje się, że mamy idealne leki - antybiotyki o szerokim spektrum działania, bakteriostatyczne i bakteriobójcze, jednak bakterie wykształciły szereg mechanizmów obronnych przed tymi lekami. Kto tu jest winowajcą i jak należy postępować, aby zahamować rozpowszechnianie oporności ?

Wykład 7. „Alternatywa dla antybiotyków, czyli leki z ..... apteki”. Narastająca antybiotykooporność bakterii na stosowane w medycynie, weterynarii i rolnictwie antybiotyki zmusza do poszukiwania leków alternatywnych. Naturalne „leki” zwalczające infekcje bakteryjne i wirusowe, m.in. związki roślinne, żywność funkcjonalna, szczepionki. Nowe odkrycia w dziedzinie mikrobiologii i biotechnologii, które mogą zostać wykorzystane do leczenia zakażeń wywołanych szczepami bakterii opornych na antybiotyki.

Wykład 8. „Bioterroryzm oraz toksyny – broń masowej zagłady oraz walka z …objawami starzenia?”. Broń biologiczna z punktu widzenia terrorysty. Klasyfikacja broni biologicznej wraz z przykładami. Jak „wynaleziono broń biologiczną i opracowano metody ataku” – tło historyczne. Przykłady użycia broni biologicznej i metody wykrywania ataków bioterrorystycznych. Zarys Narodowego Programu Antyterrorystycznego na lata 2015-2019. Jad kiełbasiany (toksyna botulinowa) - trucizna, potencjalna broń chemiczna, ale także preparat leczniczy i upiększający.

Wykład 9."Bakterie – kontakt ze światem”. Jak i dlaczego bakterie komunikują się ze światem zewnętrznym? Przegląd podstawowych interakcji ze środowiskiem - odpowiedź komórki bakteryjnej na bodźce fizyko-chemiczne oraz biologiczne

„Bakteryjne biofilmy – społeczne życie bakterii”. Mechanizmy powstawania biofilmów, Jak bakterie komunikują się między sobą? Dlaczego tworzenie biofilmów jest korzystne dla bakterii? Jakie zagrożenia niosą biofilmy dla człowieka?

Wykład 10. „Jak się obronić przed epidemią?” Szczepionki jako jedna z najskuteczniejszych form obrony przed czynnikami chorobotwórczymi. Czym są szczepionki i dlaczego zaleca się ich stosowanie? Argumenty zwolenników i przeciwników szczepień.

Wykłady 11-13. „Planeta wirusów”. Jak wirusy regulują biosferę, jak wypływają na nasze zdrowie, a jak my możemy wykorzystać je do naszych celów - czyli wróg mojego wroga jest moim przyjacielem. Wirusy onkolityczne, bakteriofagoterapia, nanotechnologie, terapie genowe, organizmy modelowe, narzędzia biologii molekularnej. Top 10 największych wirusowych zabójców w historii ludzkości.

Wykład 14. „Biologia syntetyczna – nowe oblicze (micro)biologii”. Biologia syntetyczna jest nową, interdyscyplinarną dziedziną wiedzy, dążącą do stworzenia sztucznych układów i organizmów. Podstawowe znaczenie w rozwoju tej dyscypliny naukowej mają bakterie, które są najczęściej wykorzystywanym układem badawczym. Na wykładzie zostaną przedstawione syntetyczne: geny, układy genetyczne oraz mikroorganizmy.

Literatura:

1) Kunicki-Goldfinger W.J.H. „Życie bakterii”. PWN, 2001.

2) Salyers A.A, Whitt D.D. „Mikrobiologia – różnorodność, chorobotwórczość i środowisko”. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.

3) Madigan M.T., Martinko J.J., "Brock biology of microorganisms". Prentice Hall International Inc., London, 2006 (oraz wszystkie następne wydania tej książki).

4) Singleton P.”Bakterie w biologii, biotechnologii i medycynie”. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000

5) Schlegel H.G. "Mikrobiologia ogólna". Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.

6) Baj J., Markiewicz Z. (red.) "Biologia molekularna bakterii". Wydawnictwo Naukowe PWN, 2015.

7) Goździcka-Józefiak (red.) "Wirusologia" Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019.

8) Baj J. (red) "Mikrobiologia". Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018.

Efekty uczenia się:

Po opanowaniu materiału objętego wykładem student

w kategorii wiedzy:

- Ma podstawową wiedzę z zakresu bakteriologii i wirusologii.

- Ma wiedzę w zakresie interakcji pomiędzy bakteriami lub wirusami a człowiekiem.

- Ma wiedzę na temat oddziaływań mikroorganizmów na środowisko

- Ma wiedzę na temat właściwego stosowania antybiotyków i wykorzystywania alternatywnych sposobów terapii

- Ma wiedzę w zakresie zastosowania wirusów w służbie ludzkości

- Ma wiedzę dotyczącą zastosowań mikroorganizmów w praktyce przemysłowej

- Zna podstawy budowy i funkcjonowania wirusów, ich rolę w przyrodzie oraz wzajemne oddziaływania między wirusami i organizmami żywymi

w kategorii umiejętności:

- Rozpoznaje i wyjaśnia zjawiska związane z szeroko pojętą mikrobiologią

- Wykazuje umiejętność korzystania z dostępnych źródeł informacji

- Czyta ze zrozumieniem teksty dotyczące mikrobiologii w zakresie zdobytej wiedzy

w kategorii kompetencji społecznych:

- Poszerza zainteresowania w obrębie nauk przyrodniczych

- Wykazuje potrzebę aktualizowania wiedzy z zakresu mikrobiologii, w szczególności wiedzy dotyczącej ochrony zdrowia i przyrody

- Jest otwarty na nowe idee.

- Krytycznie analizuje informacje dotyczące zagadnień mikrobiologicznych pojawiające się w środkach masowego przekazu.

- Jest świadomy znaczenia technologii fermentacyjnych i mikroorganizmów w rozwiązywaniu problemów energetycznych i żywieniowych oraz w ochronie środowiska naturalnego.

- Rozumie potrzebę przekazywania społeczeństwu informacji o nowych osiągnięciach w mikrobiologii przemysłowej, w tym genetycznie modyfikowanych mikroorganizmach oraz ich potencjalnym zastosowaniu w technologiach fermentacyjnych.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin testowy

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 40 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Monika Adamczyk-Popławska
Prowadzący grup: Monika Adamczyk-Popławska, Jacek Bielecki, Renata Godlewska, Anna Grudniak, Tomasz Jagielski, Dorota Korsak, Robert Lasek, Anna Łasica, Magdalena Popowska, Adrianna Raczkowska, Monika Radlińska, Katarzyna Roeske, Radosław Stachowiak, Agnieszka Wyszyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Kierunek podstawowy MISMaP:

biologia

Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

W roku 2020/2021 wykład będzie prowadzony ZDALNIE W CZASIE RZECZYWISTYM na platformie GOOGLE MEET.

Zapisani studenci otrzymają maila z adresem "pokoju" na adres podany w USOS

Pełny opis:

Szanowni Państwo

W imieniu prowadzących wykład ogólnouniwersytecki ‘Bakterie, wirusy i człowiek”, przesyłam Państwu kilka informacji o wykładzie:

1. Jestem koordynatorem przedmiotu. W razie pytań/problemów proszę o kontakt mailowy: poplawa@biol.uw.edu.pl

2. Wykłady odbywać się będą w środy, 1630-18, według załączonego planu (tabela). ONLINE w czasie rzeczywistym. W najbliższym czasie dostaną Państwo link do spotkań cyklicznych w Google meet

3. Wykłady trwać będą ok 70-80 minut,

4. W ostatnich 10-15 minutach wykładu, dla chętnych przeprowadzana będzie kartkówka (złożona z pytań otwartych lub testowych dotyczących wykładu), za którą będzie można uzyskać maksymalnie 5 pkt (za wszystkie wykłady można uzyskać 55 pkt). Kartkówki będą zorganizowane prawdopodobnie przez formularze Google.

5. Zaliczenie przedmiotu jest na ocenę:

a. Studenci, którzy z kartkówek uzyskali wystarczającą liczbę punktów, mogą być zwolnieni z egzaminu (minimum 40 pkt, dokładną skalę podamy w późniejszym terminie)

b. Zorganizujemy egzamin na platformie MIMoodle, z którego trzeba będzie zdobyć minimum 51 % do zaliczenia przedmiotu. Termin Egzaminu podamy później.

Plan wykładów:

data temat prowadzący

21.10.2019 Wykład 1. „Niewidzialni towarzysze człowieka”. Podstawowe informacje na temat mikroorganizmów prokariotycznych (bakterii i archeonów) oraz wirusów. Ich rola w środowisku naturalnym, w tym w obiegu pierwiastków. Mikroorganizmy kluczem do zrozumienia przeszłości i przyszłości naszej planety. mgr Robert Lasek

28.10.2019 Wykład 2. „Bakterie i człowiek - relacja patologiczna”. Historia chorób bakteryjnych: wielkie epidemie i wielkie odkrycia w bakteriologii. Przegląd wybranych bakterii patogennych i chorób przez nie wywoływanych. Wykrywanie i leczenie chorób bakteryjnych. Problem lekooporności. Wyzwania współczesnej bakteriologii. Dr hab. Tomasz Jagielski

04.11.2019 Wykład 3. „Mikrobiologiczne zagrożenia w żywności”. Jakie mikroorganizmy groźne dla zdrowia człowieka można spotykać w żywności? Które produkty mogą być szczególnie niebezpieczne i dla kogo? Dr hab. Renata Godlewska

zawieszone Wykład 4."Bakterie – kontakt ze światem”. Jak i dlaczego bakterie komunikują się ze światem zewnętrznym? Przegląd podstawowych interakcji ze środowiskiem - odpowiedź komórki bakteryjnej na bodźce fizyko-chemiczne oraz biologiczne

„Bakteryjne biofilmy – społeczne życie bakterii”. Mechanizmy powstawania biofilmów, Jak bakterie komunikują się między sobą? Dlaczego tworzenie biofilmów jest korzystne dla bakterii? Jakie zagrożenia niosą biofilmy dla człowieka? Dr hab.Anna Grudniak, dr Anna Łasica

18.11.2019 Wykład 5. „Mikroorganizmy w służbie ludzkości”. Drobnoustroje stosowane w procesach biotechnologicznych. Metody ulepszania szczepów. Opis wybranych biotechnologii wykorzystujących drobnoustroje ze szczególnym uwzględnieniem technologii środków leczniczych (antybiotyki) oraz innych użytecznych produktów. Zastosowanie wektorów bakteryjnych w biotechnologii, a także w walce z nowotworami. Prof. dr hab. Jacek Bielecki

25.11.2019 Wykład 6. „Mikrobiom (mikroflora) człowieka i jego wpływ na zdrowie”. Skład, lokalizacja oraz funkcje mikrobiomu. Po co i jak i regulować skład mikrobiomu poprzez zastosowanie probiotyków? Relacje między bioróżnorodnością mikrobiomu a występowaniem różnych chorób. Dr hab. Adrianna Raczkowska, dr Katarzyna Roeske

02.12.2019 Wykład 7. „Antybiotykooporność”. Główne mechanizmy oporności bakterii na antybiotyki z uwzględnieniem ich klas i mechanizmu działania. Wydaje się, że mamy idealne leki - antybiotyki o szerokim spektrum działania, bakteriostatyczne i bakteriobójcze, jednak bakterie wykształciły szereg mechanizmów obronnych przed tymi lekami. Kto tu jest winowajcą i jak należy postępować, aby zahamować rozpowszechnianie oporności ? Dr hab. Dorota Korsak

zawieszone Wykład 8. „Alternatywa dla antybiotyków, czyli leki z ..... apteki”. Narastająca antybiotykooporność bakterii na stosowane w medycynie, weterynarii i rolnictwie antybiotyki zmusza do poszukiwania leków alternatywnych. Naturalne „leki” zwalczające infekcje bakteryjne i wirusowe, m.in. związki roślinne, żywność funkcjonalna, szczepionki. Nowe odkrycia w dziedzinie mikrobiologii i biotechnologii, które mogą zostać wykorzystane do leczenia zakażeń wywołanych szczepami bakterii opornych na antybiotyki Dr hab. Magdalena Popowska, prof. UW

09.12.2019 Wykład 9. „Planeta wirusów”. Dr hab. Monika Radlińska

16.12.2019 Wykład 10. Top 10 największych wirusowych zabójców w historii ludzkości. Dr hab. Monika Adamczyk-Popławska

13.01.2019 Wykład 11. „Jak się obronić przed epidemią?” Szczepionki jako jedna z najskuteczniejszych form obrony przed czynnikami chorobotwórczymi. Czym są szczepionki i dlaczego zaleca się ich stosowanie? Argumenty zwolenników i przeciwników szczepień. Dr hab. Agnieszka Wyszyńska

20.01.2019 Wykład 12. Jak my możemy wykorzystać wirusy do naszych celów - czyli wróg mojego wroga jest moim przyjacielem. Wirusy onkolityczne, bakteriofagoterapia, nanotechnologie, terapie genowe, organizmy modelowe, narzędzia biologii molekularnej. Dr hab. Monika Adamczyk-Popławska

27.01.2020 Wykład 13. „Bioterroryzm oraz toksyny – broń masowej zagłady oraz walka z …objawami starzenia?”. Broń biologiczna z punktu widzenia terrorysty. Klasyfikacja broni biologicznej wraz z przykładami. Jak „wynaleziono broń biologiczną i opracowano metody ataku” – tło historyczne. Przykłady użycia broni biologicznej i metody wykrywania ataków bioterrorystycznych. Zarys Narodowego Programu Antyterrorystycznego na lata 2015-2019. Jad kiełbasiany (toksyna botulinowa) - trucizna, potencjalna broń chemiczna, ale także preparat leczniczy i upiększający Dr hab. Radosław Stachowiak

Literatura:

1) Kunicki-Goldfinger W.J.H. „Życie bakterii”. PWN, 2001.

2) Salyers A.A, Whitt D.D. „Mikrobiologia – różnorodność, chorobotwórczość i środowisko”. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.

3) Madigan M.T., Martinko J.J., "Brock biology of microorganisms". Prentice Hall International Inc., London, 2006 (oraz wszystkie następne wydania tej książki).

4) Singleton P.”Bakterie w biologii, biotechnologii i medycynie”. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000

5) Schlegel H.G. "Mikrobiologia ogólna". Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.

6) Baj J., Markiewicz Z. (red.) "Biologia molekularna bakterii". Wydawnictwo Naukowe PWN, 2015.

7) Goździcka-Józefiak (red.) "Wirusologia" Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019.

8) Baj J. (red) "Mikrobiologia". Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 40 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Monika Adamczyk-Popławska
Prowadzący grup: Monika Adamczyk-Popławska, Jacek Bielecki, Renata Godlewska, Anna Grudniak, Tomasz Jagielski, Dorota Korsak, Robert Lasek, Anna Łasica, Magdalena Popowska, Adrianna Raczkowska, Monika Radlińska, Katarzyna Roeske, Radosław Stachowiak, Agnieszka Wyszyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Skrócony opis:

W roku 2020/2021 wykład będzie prowadzony ZDALNIE W CZASIE RZECZYWISTYM na platformie GOOGLE MEET.

Zapisani studenci otrzymają maila z adresem "pokoju" na adres podany w USOS

Pełny opis:

Szanowni Państwo

W imieniu prowadzących wykład ogólnouniwersytecki ‘Bakterie, wirusy i człowiek”, przesyłam Państwu kilka informacji o wykładzie:

1. Jestem koordynatorem przedmiotu. W razie pytań/problemów proszę o kontakt mailowy: poplawa@biol.uw.edu.pl

2. Wykłady odbywać się będą w środy, 1630-18

ONLINE w czasie rzeczywistym. W najbliższym czasie dostaną Państwo link do spotkań w Google meet

3. Wykłady trwać będą ok 70-80 minut,

4. W ostatnich 10-15 minutach wykładu, dla chętnych przeprowadzana będzie kartkówka (złożona z pytań otwartych lub testowych dotyczących wykładu), za którą będzie można uzyskać maksymalnie 5 pkt (za wszystkie wykłady można uzyskać 55 pkt). Kartkówki będą zorganizowane prawdopodobnie przez formularze Google.

5. Zaliczenie przedmiotu jest na ocenę:

a. Studenci, którzy z kartkówek uzyskali wystarczającą liczbę punktów, mogą być zwolnieni z egzaminu (minimum 40 pkt, dokładną skalę podamy w późniejszym terminie)

b. Zorganizujemy egzamin stacjonarny, z którego trzeba będzie zdobyć minimum 51 % do zaliczenia przedmiotu. Termin podamy później.

dr hab. Monika Adamczyk-Popławska

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.